Coğrafi bilgi sistemleri ile Niğde-Kayseri arası hızlı tren hattı önerisi ve maliyet değerlendirilmesi

Öz

Günümüzde yüksek hızlı tren (YHT) sistemleri belirli mesafelerde havayolu ulaşımına rakip olmakla beraber özellikle Avrupa bölgesinde havayolu türünün önemli ve tamamlayıcı parçası olarak işletilmektedir. Bu işletme türü düşük yoğunluklu kentlerin hava ulaşım hizmetine ulaşmasının yanında bağlantı kurduğu kentler arasındaki hareketliliğe de katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma Türkiye’deki düşük yoğunluklu kentler için yerel havalimanı planlamalarının yerine mevcut demiryolu bağlantılarının iyileştirilmesi düşüncesi ile Niğde-Kayseri arasındaki demiryolu hattının YHT hattına dönüştürülmesini ve bunun kaba maliyetini hesaplamayı amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda Niğde-Kayseri hızlı tren hattının uzunluğu 127 km, yolculuk süresi 60 dakika, kaba maliyeti 2,629,206,080.6 TL olarak hesaplanmıştır. Yerel bir havayolu inşasına göre hattın maliyeti dört kat yüksek tahmin edilmiştir. Ancak düşük yoğunluklu kentlerin ürettiği yetersiz havalimanı talebi düşünüldüğünde hızlı tren yolu hattının Niğde kentine orta ve uzun vadede sosyal ve ekonomik açıdan daha fazla katkıda bulunulacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• hızlı tren
• güzergah
• CBS
• maliyet

High speed rail route proposing using GIS and evaluation of approximate cost between Niğde-Kayseri

Abstract

High-Speed Rail (HSR) systems are being operated in the European region as an important complement part of air transportation systems though it competes with air transportation in certain distances. The integration of railway systems to air transportation not only gives cities mobility but also access to the airport for cities having a lack of an airport. The study aims to research development of the existing railway line between Niğde and Kayseri into an HSR system that may alternate to local airport construction and evaluate the approximate cost of HSR construction. As a result, the length, the average travelling time, and the total construction costs of the proposed HSR line between Niğde-Kayseri are 127 km, 60 minutes and 2.629.206.080,6 TL, respectively. The approximate construction cost of the proposed HSR line is about four times higher than new local airport construction. Considering that airports located in low-density population regions are far away from generating enough demand, the proposed HSR line may contribute to Niğde socially and economically more than a local airport in the middle and long terms.

Keywords

• High speed train
• Route
• GIS
• Cost

Kaynakça

1. D.H.M.İ, Hava ulaşımı istatistikleri, 2021. https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Istatistikler.aspx (Erişim Mar. 28, 2021).
2. Lufthansa, Rail&Fly Lufthansa. https://www.lufthansa.com/us/en/rail-and-fly (Erişim Mar. 31, 2021).
3. Y. Bakış, CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) tabanlı katı atık toplama güzergah optimizasyonu için örnek bir çalışma,Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2012.
4. C. Kırlangıçoğlu, Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı raylı sistem güzergah tasarımı: İstanbul örneği, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2014.
5. A. Djenaliev, Multicriteria decision makingand GIS for railroad planning in Kyrgyzstan, Master Thesis, KTH, Stockholm (closed 20110301), 2007.
6. J. E. Kennedy, S. Lyle, R. Smith, ve G. Jeffress, Using cadastral maps to accommodate high-speed rail systems in Texas. The ACSM Annual Conference, Survey Summit, San Diego, CA, July 7-12, 2011.
7. J. Hasse, A Geographic evaluation of gloucester county commuter rail corridor options a geographic evaluation of gloucester county commuter rail corridor options, Research Report, 2006.
8. G. C. Martin R., High speed rail alignment generation and optimization using GIS, Esri International User Conference, San Diego, CA: ESRI, 2012.

9. W. Bin Zhang, Economic geography and transportation conditions with endogenous time distribution amongst work, travel, and leisure, J. Transp. Geogr., 15(6), 476–493, 2007.doi: 10.1016/j.jtrangeo.2007.01.001.
10. O. Ekim, Yüksek hızlı demiryolları için geometrik özellikler ve altyapı, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007.
11. A. N. Yüce, Ülkemizde planlanan, yapılmakta olan ve yapılan yüksek hızlı demiryolu hatlarının incelenmesi ve karşılaştırılması,Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2015.
12. HKMO, Coğrafi Bilgi Sistemleri. https://www.hkmo.org.tr/resimler/ekler/KOTM_588e674d3f0faf9_ek.pdf ,İstanbul, 2005. (Erişim Mart 2021)
13. X. Wei, Using GIS technology for railway design and management, International Archives of Photogrammetry and Remote Sensing, 978–981.1996
14. MTA Genel Müdürlüğü. https://www.mta.gov.tr/ v3.0/birimler/uzaktan-algilama(Erişim Mar. 28, 2021).
15. About ArcGIS | Mapping & Analytics Software and Services. https://www.esri.com/en-us/arcgis/about-arcgis/overview (Erişim Mar. 28, 2021).
16. İBB, İstanbul metropoliten alanı kentsel ulaşım ana planı (İUAP), İstanbul, 2011.
17. Biletall, Uçak ve Otobüs Bileti Satış Sitesi. https://www.biletall.com/otobus-seferler?NeredenId=990&NereyeId=738>arih=29.03.2021&gidisDonusMu=false&DTarih=05.04.2021(Erişim Mar. 28, 2021).
18. K.G.M., Trafik hacim haritaları. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Trafik/TrafikHacimHaritasi.aspx (Erişim Mar. 28, 2021).
19. K. Tözün ve A. Özyavaş, Niğde ve Kayseri Bölgelerinde yüzeylemiş kayaçların alterasyon özelliklerinin ASTER uydu görüntüleri yardımıyla tespit edilmesi, 6. Uzaktan algılama-CBS sempozyumu (UZAL-CBS 2016), sayfa 557-566, Adana, 5-7 Ekim 2016.
20. QGIS Development Team, QGIS Geographic Information System. 2021, [Çevrimiçi]. Available at:https://www.qgis.org.
21. D.H.İ.G.M., Havayolu Sektör Raporları. https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/HavaYoluSektorRaporlari.aspx (Erişim Mar. 28, 2021).
22. A. Levinson, D. Gillen, ve D. Kanafani, UC Berkeley The Full Cost Of Intercity Transportation-A Comparison Of High Speed Rail, Air And Highway Transportation In California Publication Date, June. Research Reports, 1996.