TR
EN
Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi
Öz
Hava kirliliği ile ilişkili riskleri daha iyi anlamak ve yönetmek için, hava kirliliği eğiliminin doğru bir şekilde tahmin edilmesi çok önemlidir. Ankara, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nin merkezinde yer almaktadır. Hızlı nüfus artışı, düzensiz kentleşme ve artan sanayileşme nedeniyle, Ankara'da son yıllarda hava kirliliği ciddi boyutlara ulaşmıştır. Bu çalışma kapsamında, 2018-2021 yılları arasında Ankara iline ait bağıl nem, rüzgâr hızı, rüzgâr yönü, hava sıcaklığı, hava basıncı biçimindeki meteoroloji parametrelerinin, partiküler madde (PM10), kükürt dioksit (SO2), azot (NO), azot dioksit (NO2), azot oksit (NOX), karbon monoksit (CO) biçimindeki hava kirliliği göstergeleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Meteoroloji parametreleri ile hava kirlilik gösterge değerleri arasındaki ilişkilerin istatistiksel anlamlılığı regresyon analizinden yararlanılmıştır. Bu amaçla, PM10, SO2, NO, NOX, CO verilerine ayrı ayrı regresyon analizleri, meteoroloji parametreleri bağımsız değişkenler olarak alınarak uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, PM10, SO2, NO, NOX, CO düzeyi ile meteorolojik parametreler olan rüzgâr yönü, rüzgâr hızı, bağıl nem, hava sıcaklığı, hava basıncı arasında negatif yönde ilişki olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akman, Y. (1990), İklim ve Biyoiklim (Biyoiklim Metodları ve Türkiye İklimleri), Palme Yayınevi, Ankara.
- Andersen, T.K., Radcliffe, D.E. and Shepherd, J.M. (2013), Quantifying surface energy fluxes in the vicinity of inland-tracking tropical cyclones, Journal of Applied Meteorology and Climatology, 52, 2797-2808.
- Atalay, İ.E. ve Neslihanoğlu, S. (2021), Türkiye’deki illerin partikül madde (pm10) miktarının değerlendirilmesi ve r programlama dili ile görselleştirilmesi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2), 354-361.
- Bayram, H. (2005), Türkiye’de hava kirliliği sorunu: nedenleri, alınan önlemler ve mevcut durum, Toraks Dergisi, 6(2),159-165.
- Bayram, H., Dörtbudak, Z., Fişekçi, E.F., Kargın, M. ve Bülbül, B. (2006), Hava kirliliğinin insan sağlığına etkileri, dünyada, ülkemizde ve bölgemizde hava kirliliği sorunu, Dicle Tıp Dergisi, 33(2), 105-112.
- Brunekreef, B. ve Forsberg, B. (2005), Epidemiological evidence of effects of coarse airborne particles on health, European Respiratory Journal, 26, 309–318.
- Brokamp C., Jandarov R., Rao M.B., LeMasters G. ve Ryan P. (2017), Exposure assessment models for elemental components of particulate matter in an urban environment: A comparison of regression and random forest approaches, Atmospheric Environment, 151, 1-11.
- Cazorla M. (2016), Air quality over a populated Andean region: Insights from measurements of ozone, NO, and boundary layer depths, Atmospheric Pollution Research, 7, 66-74.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İstatistik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
10 Ocak 2023
Kabul Tarihi
9 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Ünal, C., & Özel, G. (2023). Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi. Nicel Bilimler Dergisi, 5(2), 135-150. https://doi.org/10.51541/nicel.1231668
AMA
1.Ünal C, Özel G. Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi. NBD. 2023;5(2):135-150. doi:10.51541/nicel.1231668
Chicago
Ünal, Ceren, ve Gamze Özel. 2023. “Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi”. Nicel Bilimler Dergisi 5 (2): 135-50. https://doi.org/10.51541/nicel.1231668.
EndNote
Ünal C, Özel G (01 Aralık 2023) Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi. Nicel Bilimler Dergisi 5 2 135–150.
IEEE
[1]C. Ünal ve G. Özel, “Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi”, NBD, c. 5, sy 2, ss. 135–150, Ara. 2023, doi: 10.51541/nicel.1231668.
ISNAD
Ünal, Ceren - Özel, Gamze. “Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi”. Nicel Bilimler Dergisi 5/2 (01 Aralık 2023): 135-150. https://doi.org/10.51541/nicel.1231668.
JAMA
1.Ünal C, Özel G. Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi. NBD. 2023;5:135–150.
MLA
Ünal, Ceren, ve Gamze Özel. “Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi”. Nicel Bilimler Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2023, ss. 135-50, doi:10.51541/nicel.1231668.
Vancouver
1.Ceren Ünal, Gamze Özel. Ankara İli Meteoroloji Parametrelerinin Hava Kirliliği Üzerindeki Etkilerinin Regresyon Analizi ile İncelenmesi. NBD. 01 Aralık 2023;5(2):135-50. doi:10.51541/nicel.1231668
Cited By
Hava Kirlilik Düzeylerindeki Anomali Tespitinde Benford Kanunu ve Genelleştirilmiş Uç Değer Dağılım: Ankara İli Örneği
Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1522661Ankara İli Hava Kalitesi İzleme İstasyonlarından Elde Edilen Pm2.5 Ölçümlerindeki Değişimin EWMA Kartları Kullanılarak İncelenmesi
Black Sea Journal of Engineering and Science
https://doi.org/10.34248/bsengineering.1703020Hava Kirliliği ile Doğal Ortam Arasındaki İlişki: Sistematik Literatür Taraması
Coğrafi Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33688/aucbd.1683803Examining the best probability distributions of meteorological parameters based on annual scale
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1795995