Araştırma Makalesi

Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Öz

Bu çalışmada Türkiye için 1985-2021 dönemi kapsamında finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında ters-U şeklindeki ilişkiyi ifade eden Finansal Kuznets Eğrisi’nin varlığı araştırılmıştır. Bu amaçla yenilenebilir enerji tüketimi bağımlı değişken, finansal gelişme açıklayıcı değişken, gayri safi yurtiçi hasıla ve yabancı doğrudan yatırım ise kontrol değişkenleri olarak kullanılmıştır. Finansal gelişme değişkeni olarak finansal piyasalar gelişim endeksi kullanılmış ve her bir değişkene ilişkin yıllık veriler kullanılmıştır. Finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki doğrusal olmayan ilişkinin araştırılmasında, durağanlık ilişkisi geleneksel ADF birim kök testi ve Sollis 2009 doğrusal olmayan birim kök testi ile, uzun dönem ilişkisi ise Hepsag 2021 doğrusal olmayan yumuşak geçişli asimetrik ESTAR eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Uzun dönem katsayıları OLS, FMOLS ve CCR testleri ile ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye’de finansal gelişme değişkeni ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında ters-U şeklinde bir ilişkiye yani finansal kuznets eğrisi’nin varlığına ulaşılmıştır. Ayrıca ekonomik büyüme ve yabancı doğrudan yatırım ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında sırasıyla istatistiksel olarak anlamlı pozitif ve negatif ilişkiler elde edilmiştir. Çalışma bulguları, finansal gelişmenin yenilenebilir enerji tüketimine yönelik politikalar oluşturmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelhamid, A., Ozatac, N. and Taspinar, N. (2023), Investigating the nexus between energy consumption and financial development via considering structural breaks: Empirical evidence from Argentina, Sustainability, 15, 8482.
  2. Adom, P. K. and Amuakwa-Mensah, F. (2016), What drives the energy saving role of FDI and industrialization in East Africa?, Renewable and Sustainable Energy Review, 65, 925-942.
  3. Ahmed, K., Bhattacharya, M., Qazi A.Q. and Long, W. (2016), Energy consumption in China and underlying factors in a changing landscape: Empirical evidence since the reform period. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 58, 224-234.
  4. Akkaya, S. and Hepsag, A. (2021), Does fuel tax decrease carbon dioxide emissions in Turkey? Evidence from an asymmetric nonlinear cointegration test and error correction model, Environmental Science and Pollution Research, 28, 35094-35101.
  5. Alshagri, R., Alsabhan, T. H. and Binsuwadan, J (2024). Investigating the role of financial development in encouraging the transition to renewable energy: A fractional response model approach, Sustainability, 16, 8153.
  6. Amin, A., Tariq, A. and Ahmad, M. (2023), Non-linear dynamics in finance–inequality nexus: time series evidence from the Indian economy, Journal of Economic and Administrative Sciences, 1026-4116.
  7. Anton, S. G. and Nucu A. E. A. (2020), The effect of financial development on renewable energy consumption: A panel data approach, Renewable Energy, 147, 330-338.
  8. Ashena, M. and Shahpari, G. (2024), Energy poverty and developments in finance, economic complexity and economic conditions, International Journal of Energy Sector Management, 1750-6220.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İstatistik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uysal, M., & Doğan, Ö. (2025). Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Nicel Bilimler Dergisi, 7(2), 134-160. https://doi.org/10.51541/nicel.1707115
AMA
1.Uysal M, Doğan Ö. Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. NBD. 2025;7(2):134-160. doi:10.51541/nicel.1707115
Chicago
Uysal, Mustafa, ve Özgür Doğan. 2025. “Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Nicel Bilimler Dergisi 7 (2): 134-60. https://doi.org/10.51541/nicel.1707115.
EndNote
Uysal M, Doğan Ö (01 Aralık 2025) Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Nicel Bilimler Dergisi 7 2 134–160.
IEEE
[1]M. Uysal ve Ö. Doğan, “Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”, NBD, c. 7, sy 2, ss. 134–160, Ara. 2025, doi: 10.51541/nicel.1707115.
ISNAD
Uysal, Mustafa - Doğan, Özgür. “Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Nicel Bilimler Dergisi 7/2 (01 Aralık 2025): 134-160. https://doi.org/10.51541/nicel.1707115.
JAMA
1.Uysal M, Doğan Ö. Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. NBD. 2025;7:134–160.
MLA
Uysal, Mustafa, ve Özgür Doğan. “Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. Nicel Bilimler Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2025, ss. 134-60, doi:10.51541/nicel.1707115.
Vancouver
1.Mustafa Uysal, Özgür Doğan. Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. NBD. 01 Aralık 2025;7(2):134-60. doi:10.51541/nicel.1707115