İnceleme Makalesi

Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Sayı: 3 14 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Araştırma adelösanlarda bağımlılık yapıcı madde kullanma sıklığını belirlemeyi ve fiziksel aktivite ile ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel araştırma, Niğde ilindeki lise öğrencileri arasında yapıldı. Örneklem seçilmeksizin araştırmayı kabul eden bütün katılımcılar araştırmaya dahil edildi. Veri 43 sorudan oluşan online bir anket ile Mart-Nisan 2022’de toplandı. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (IPAQ-SF) ile değerlendirildi. Madde kullanımı ile ilişkili faktörler Pearson ki-kare testi, Fisher’in kesin testi ve lojistik regresyon analizi ile incelendi. p<0,05 ise anlamlı kabul edildi. Bulgular: Araştırmaya 504 öğrenci katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 15,5±1,1 olup, %58,3’ü kadındı. Adölesanların %10,9’u hayatı boyunca en az bir bağımlılık yapıcı madde (%9,3’ü sigara, %4,6’sı alkol, %0,6’sı diğer maddeler) kullanmıştı. Fiziksel aktivite açısından adolesanların %47,2’si inaktif, %34,1’i mininal aktif ve %18,7’si çok aktifti. Bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile fiziksel aktivite arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Erkek cinsiyet 6,25 kat, arkadaşların sigara veya alkol kullanması 4,0 kat, aile içinde sözel şiddete maruz kalmak 2,19 kat, adolesanlarda madde kullanma riskini arttırmaktaydı. Sonuçlar: Her on adölesandan biri hayatından en az bir kez bağımlılık yapıcı madde kullanmaktadır. Fiziksel aktivite ile madde kullanımı arasında ilişki yoktur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışmada herhangi bir ilaç firmasından, tıbbi alet, gereç ve malzeme sağlayan herhangi bir ticari firmadan, çalışmanın ve değerlendirme sürecinde, çalışma ile ilgili verilecek kararı olumsuz etkileyebilecek maddi ve manevi herhangi bir destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Araştırma için Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik Kurulu’ndan etik izin alındı (26.01.2022 tarih, 01 sayı).

Teşekkür

Araştırmaya katılan öğrencilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. World Health Organization (WHO). Adolescent health. [cited 2024 Aug 9]. Available from: https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1
  2. Hauser SR, Rodd ZA, Deehan GA Jr, Liang T, Rahman S, et al. Effects of adolescent substance use disorders on central cholinergic function. Int Rev Neurobiol. 2021;160:175-221. doi: 10.1016/bs.irn.2021.07.008.
  3. Salmanzadeh H, Ahmadi-Soleimani SM, Azadi M, Halliwell RF, Azizi H. Adolescent substance abuse, transgenerational consequences and epigenetics. Curr Neuropharmacol. 2021;19(9):1560-1569. doi: 10.2174/1570159X19666210303121519.
  4. Trucco EM. A review of psychosocial factors linked to adolescent substance use. Pharmacol Biochem Behav. 2020;196:172969. doi: 10.1016/j.pbb.2020.172969.
  5. World Health Organization (WHO). Global Adult Tobacco Survey 2016. [cited 2024 Aug 9]. Available from: https://nccd.cdc.gov/GTSSDataSurveyResources/Ancillary/DownloadAttachment.aspx?ID=3452.
  6. Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Başkanlığı. 2022 Türkiye Uyuşturucu Raporu. [cited 2024 Aug 9]. Available from: http://www.narkotik.pol.tr/kurumlar/narkotik.pol.tr/TUB%C4%B0M/2021-Turkiye-Uyusturucu-Raporu.pdf.
  7. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Küresel Gençlik Tütün Araştırması 2017. [cited 2024 May 29]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/tutun-ve-madde-bagimliligi-ile-mucadele-db/dokumanlar/KGTA-2017_pdf.pdf.
  8. World Health Organization (WHO). Maternal, newborn, child and adolescent health and ageing. [cited 2024 Aug 9]. Available from: https://platform.who.int/data/maternal-newborn-child-adolescent ageing/indicator-explorer-new/mca/prevalence-of-current-drinking-among-15-19-year-old-adolescents.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kırsal Klinik Sağlık

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2024

Kabul Tarihi

27 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Aydemir Acar, G., Yakşi, N., & Yanardağ, R. (2025). Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Tıp Dergisi, 3, 85-98. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1542863
AMA
1.Aydemir Acar G, Yakşi N, Yanardağ R. Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Tıp Dergisi. 2025;(3):85-98. doi:10.70846/nigdetip.1542863
Chicago
Aydemir Acar, Güliz, Neşe Yakşi, ve Rauf Yanardağ. 2025. “Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Niğde Tıp Dergisi, sy 3: 85-98. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1542863.
EndNote
Aydemir Acar G, Yakşi N, Yanardağ R (01 Mart 2025) Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Tıp Dergisi 3 85–98.
IEEE
[1]G. Aydemir Acar, N. Yakşi, ve R. Yanardağ, “Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Niğde Tıp Dergisi, sy 3, ss. 85–98, Mar. 2025, doi: 10.70846/nigdetip.1542863.
ISNAD
Aydemir Acar, Güliz - Yakşi, Neşe - Yanardağ, Rauf. “Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Niğde Tıp Dergisi. 3 (01 Mart 2025): 85-98. https://doi.org/10.70846/nigdetip.1542863.
JAMA
1.Aydemir Acar G, Yakşi N, Yanardağ R. Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Tıp Dergisi. 2025;:85–98.
MLA
Aydemir Acar, Güliz, vd. “Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Niğde Tıp Dergisi, sy 3, Mart 2025, ss. 85-98, doi:10.70846/nigdetip.1542863.
Vancouver
1.Güliz Aydemir Acar, Neşe Yakşi, Rauf Yanardağ. Adölesanlarda Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanımı Sıklığı ve Fiziksel Aktivite ile Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Niğde Tıp Dergisi. 01 Mart 2025;(3):85-98. doi:10.70846/nigdetip.1542863