ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI
Öz
Günümüzde çevre sorunları, sanayileşme, nüfus artışı ve kentleşme gibi faktörlerin etkisiyle önemli boyutlara ulaşmış ve ciddi bir tehdit haline gelmiştir. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak hem ulusal hem uluslararası düzeyde çevre politikaları belirlenerek yürürlüğe konmuştur. Çevre politikası araçları, önceleri emirler, yasaklamalar ve standartlardan meydana gelen hukuki araçlardan oluşmaktaydı. Bu araçların çevresel sorunları çözmede yetersiz kalması, ekonomik araçları gündeme getirmiştir. Ekonomik araçlar, üretim ve tüketim kalıplarını çevresel açıdan olumlu şekilde değiştirebilmekte, firmaları inovasyona yönlendirmekte, bunları yaparken de kamuya gelir sağlayabilmektedir. Çalışmada, ekonomik araçların türleri, teorik altyapısı ve çeşitli ülkelerdeki uygulamalarına değinilmiştir. En sık kullanılan ekonomik araçlar; vergiler, kirletme izinleri, depozito geri ödeme sistemleri ve performans bonolarıdır. Bu araçların hepsinin kendine özgü avantaj ve dezavantajları mevcuttur. Bu durum göz önüne alındığında çevre politikası araçlarının karma bir şekilde kullanılması daha etkin sonuç alınmasını sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Dışsallıklar, Çevre Politikası, Çevre Vergileri, Kirletme İzinleri
Kaynakça
- KAYNAKÇA
- Azari, H.B. (2014). Karbon Emisyon Piyasaları. 4th International Scientific Conference of Iranian Academics in Turkey. Ankara, Turkey, 01 Mart.
- Barde, J.P. (1994). Economic Instruments in Environmental Policy: Lessons from the OECD Experience and Their Relevance to Developing Economies. OECD Development Centre Working Paper No.92, 1-31.
- Bartelings, H. ve diğerleri (2005). Effectiveness of Landfill Taxes. Amsterdam: IES.
- Başol, K. ve diğerleri (2007). Doğal Kaynakların ve Çevrenin Ekonomik Analizi. Bursa: Alfa Aktüel Yayınları.
- Benk, S. (2006). Çevresel Dışsallıkların İçselleştirilmesinde Kullanılan Regülâsyon ve Hukuki Sorumluluk Sistemlerinin Değerlendirilmesi. Çimento İşveren, 20 (5), 25-34.
- Budak, S. (2000). Avrupa Birliği ve Türk Çevre Politikası. Büke Yayınları: İstanbul.
- Cela, E., Kaneko, S. (2011). Determining the Effectiveness of the Danish Packaging Tax Policy: The Case of Paper and Paperboard Packaging Imports. Resources, Conservation and Recycling, 55 (9-10), 836-841.
- Çelikkaya, A. (2011). Avrupa Birliği Üyesi Ülkelerde Çevre Vergisi Reformları ve Türkiye’deki Durumun Değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (2), 97-120.
- Çitil, E. ve diğerleri (2010). Katı Atık Yönetiminde Ekonomik Araçların Kullanımı ve Çevre Temizlik Vergisi. İTÜ Dergisi/D Mühendislik, 9 (6), 28-36.