MALİYET-ETKİNLİK STRATEJİSİ: ULAŞTIRMA MODELLEMESİ VE UYGULAMA

Öz

Kurumsal yönetimin temel süreçlerinden biri, karar verme sürecidir ve bu süreçte model oluşturma, ussal karar vermede önemli bir rol oynar. Ulaştırma modeli ise, mal veya hizmet dağıtımının sunum merkezlerinden istem merkezlerine minimum maliyetle nasıl yapılabileceğini inceleyen bir doğrusal programlama tekniğidir. Bu çalışma, doğrusal programlamanın genel prensiplerini ve özel bir türü olan ulaştırma modellerini ele almakta; ayrıca, Denizli ilinde faaliyet gösteren bir tekstil işletmesinin dağıtım problemini ve bu dağıtımın maliyet optimizasyonunda ulaştırma modelinin uygulanabilirliğini incelemektedir. Bu çalışmadan hareketle, işletmelerin ulaştırma maliyetlerini azaltmak için daha verimli ve planlı bir şekilde hareket etmeleri gerektiği önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Doğrusal Programlama
• Ulaştırma Modeli
• Duyarlılık Analizi
• Maliyet Optimizasyonu

Etik Beyan

İlgili makale 2008 yılı "Ulaştırma Modeli Yardımıyla Maliyet Optimizasyonu ve Bir Uygulama" tezinden türetilmiştir.

COST-EFFECTIVE STRATEGY: TRANSPORTATION MODELING AND APPLICATION

Öz

One of the fundamental processes of corporate governance is the decision-making process, and in this process, modeling plays an important role in rational decision-making. Transportation model is a linear programming technique that examines how goods or services can be distributed from supply centers to demand centers at minimum cost. This study deals with the general principles of linear programming and its special type, transportation models. It also examines the distribution problem of a textile company operating in Denizli and the applicability of the transportation model in cost optimization of this distribution. Based on this study, it can be suggested that businesses should act in a more efficient and planned manner to reduce transportation costs.

Anahtar Kelimeler

• Linear Programming
• Transportation Model
• Sensitivity Analysis
• Cost Optimization

Kaynakça

1. Arıkanlı, A. & Ulubaş, B. (2004). Yönetim Fonksiyonları ve Yönetici Davranışları, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Ankara.
2. Arman, K., Organ, A., Yenilmezel, S. & Akay, M. (2021). Ulaştırma Modeli ile Elektronik Firmasının Dağıtım Ağının Planlanması, Yeni Fikir Dergisi, 13 (27), 13-22.
3. Atan, S. & Güldağı, L. S. (2019). “Harekât Ortamında Mühimmat Lojistiğinin Optimizasyonu”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33 (2), s. 653-684.
4. Bjorkman, M., Dotzauer, E. and Holmstrom, K. (1999). The Tomlab Opera Toolbox For Linear And Discrete Optimization Advanced Modeling and Optimization Volume 1, Number 2, Center for Mathematical Modeling Departman Of Mathematical And Physics Malardalen University, P.O. Box 883, SE -72123 Vasteras, Sweden.
5. Cook, T. & Russell, R. (1989). Introduction to Management Science, 2. Edition, New Jersey, Prentice Hall Inc.
6. Ergülen, A. (2005). İşletmelerin Dağıtım Stratejilerinin Oluşturulması Modeli: Dağıtım Koşullarının Ağır Olduğu Türkiye’deki Doğu ve Kuzey İlleri Üzerine Örnek Bir Uygulama, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1).
7. Ergülen, A.,Kazan, H. & Kaplan, M. (2005), İşletmelerde Dağıtım Sistemi Maliyetleri Minimizasyonu İçin Çözüm Modeli: Bir Firma Uygulaması, S.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi., Sayı 13, 163-172.
8. Ertuğrul, İ. & Tuş, A. (2008). “Bir Gıda İşletmesinde Ulaştırma Modeli ile Yeni Bir Dağıtım Planı Geliştirme”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2008(1), 267-283.

9. Gümüşoğlu, Ş. & Tüfek, H. (2000). Sayısal Yöntemler Yönetsel Yaklaşım Yenilenmiş 3. Baskı, Beta Kitabevi, Kasım, İstanbul.
10. Hallaç,O. (1978). Kantitatif Karar Verme Teknikleri (Yöneylem Araştırması), Arpaz Matbaacılık, İstanbul.
11. Hallaç, O. (1983). Kantitatif Karar Verme Teknikleri (Yöneylem Araştırma) 4. Baskı, Alfa Basım Yayım Dağıtım, İstanbul.
12. Heizer, J. H. & Render, B. (2004). Operations Management–Transportation Models Transparency Masters To Accompany Principles Of Operations Management, by prentice Hall, Inc., Upper Saddle River, N.J.
13. Hillier, F. S. & Lieberman, G.J. (1970). Introduction to Operation Research, Helden – Day Inc., San Francisco, California.
14. Hoşcan, Y. (1988). Ulaştırma Modelleri ve Çözümü İçin Geliştirilen Paket Program, T.C. Anadolu Üniversitesi Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları, No:66, Eskişehir.
15. Karayalçın, İ. (1993). Yöneylem “Harekat” Araştırması, Operations Research, Geliştirilmiş 3. Baskı, Menteş Kitabevi, İstanbul.
16. Karayalçın, İ. (1993). Kantitatif planlama ve Karar Verme Yöntemleri, İ.T.Ü. İşletme Fakültesi, Menteş Kitapevi, 3. Baskı, Ocak.
17. Müftüoğlu, T. (1978). İşletme İktisadi Açısından Sanayi İşletmelerinde Üretim Kapasitesi, Ankara Üniversitesi Yayın No: 422.
18. Özkan, Z. (2012). Ulaştırma Modelleri ve Çelik Kapı Sektöründe Bir Uygulama, Karadeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Şubat.
19. Render, B. (1982). Quantitative Analysis for Management, Boston, Allyn and Bacon, Inc.
20. Serper, Ö. (1974). Doğrusal Ulaştırma Programlaması (İdeal Çözüm ve Uygulama), Bursa: İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları, No:8.
21. Taha, H. (2000). Operations Research an Introduction, University of Arkansas, Faye Heville, (Çeviren ve Uyarlayanlar; Bor ve Esnaf, (2000) Yöneylem Araştırması, Eylül, İstanbul.
22. Topcu, İ. (T.Y). Yöneylem Araştırmasının Temelleri, Ders Notları. www.ilkertopcu.net, Erişim Tarihi: 14.04.2024.
23. Uchit, P. (2006). Solving The Classic Transportation Problem with The Geographic Information Science, Summer.
24. Ulucan,A. (2004). Yöneylem Araştırması İşletmecilik Uygulamalı Bilgisayar Destekli Modelleme, Hacettepe Üniversitesi, Siyasal Kitabevi, Ağustos.