SİYASET FELSEFESİNDE EŞİTLİKÇİLİK ELEŞTİRİSİ: LİBERAL VE LİBERTERYEN DÜŞÜNCE GELENEĞİNDE EŞİTLİK

Öz

Eşitlik, siyaset felsefesinin temel kavramlarından biridir. Eşitlik, adalet kaygısı ile eklemlenerek antik dönemden bu yana siyasetin temel konularından birisi olagelmiş ve günümüzde iki modern siyasal ideoloji perspektifinden tartışılmaktadır: Sonuçların eşitliği anlamında sosyalist eşitlik ve yasalar önünde eşitlik bağlamında liberal eşitlik. Eşitlik ideali ve eşitlikçilik eleştirisi ise liberal ve liberteryen düşünce geleneği içinde, özellikle siyasal liberal tarafın argümanları ve bu argümanların eleştirisi üzerinden tartışmaya değer bir alan bulmuştur. Bu çalışma liberal ve liberteryen düşünce geleneği içerisindeki eşitlikçilik tartışmasının ana hatlarını ortaya koymayı amaçlamakta ve bu bağlamda John Rawls’un dağıtımcı adalet teorisinin etkisini, ayrıca siyaset felsefesinde eşitlikçilik eleştirisinin hangi argümanlar temelinde şekillendiğini betimlemektedir. Liberal ve liberteryen düşünce literatüründen hareketle, bu çalışma “Eşitliği savunmamanın siyasal-felsefi temelleri nedir?” sorusuna yanıt aramaktadır. Çalışmanın temel savı, liberal ve liberteryen düşünürlerin eşitlikçilik eleştirilerini klasik faydacı/sezgici yaklaşımının ötesine geçerek özgürlük, doğal farklılık, rasyonellik, toplumsal iş bölümü ve dağıtımcı adalet eleştirisi gibi birtakım ortak argümanlar çerçevesinde gerçekleştirmiş olduklarıdır.

Anahtar Kelimeler

• Eşitlikçilik
• Eşitlik
• Liberalizm
• Liberteryenizm

THE CRITICS OF EGALITARIANISM IN POLITICAL PHILOSOPHY: EQUALITY IN THE LIBERAL AND LIBERTARIAN TRADITION OF THOUGHT

Öz

Equality is one of the main concepts of political philosophy. The debate on equality, along with its relationship with justice has been one of the fundamental topics of the politics and it is discussed within the framework of two modern political ideologies: Socialism which requires the equality of outcomes and liberalism defending the equality before the law. The criticism against the equality as an ideal and the egalitarianism has a basis worth discussing within the liberal and libertarian tradition especially on the arguments of the political liberal side and the criticism of the equality perspective of the political liberals. This study attempts to explain the main axis of the equality debate within the liberal and libertarian tradition besides presenting the distributive justice theory of John Rawls and its criticisms in a descriptive way. Drawing on the liberal tradition, this study seeks answer to the question of what the political-philosophical sources of is not defending equality. The main argument of this study is that the liberal and libertarian tradition has critiqued equality and egalitarianism by moving beyond the classical dichotomy of pragmatism and intuitionism, drawing on a set of arguments such as freedom, natural difference, rationality, division of labor, and the criticism of the distributive justice theory.

Anahtar Kelimeler

• Egalitarianism
• Equality
• Liberalism
• Libertarianism

Kaynakça

1. Armstrong, C. (2003). Opportunity, responsibility and the market: interrogating liberal equality. Economy and Society, 32(3), 410-427.
2. Chambers, C. & Parvin, P. (2010). Coercive redistribution and public agreement: re‐evaluating the libertarian challenge of charity. Critical Review of International Social and Political Philosophy, 13(1), 93-114. https://doi.org/10.1080/13698230903326281
3. Clayton, M. (2016). Liberal equality: political not erinaceous. Critical Review of International Social and Political Philosophy, 19(4), 416-433. https://doi.org/10.1080/13698230.2016.1146307
4. Erdoğan, M. (2008). Adalet ve eşitlik. Muhafazakâr Düşünce, 4(15), 9-22.
5. Gaus, G. F. (2000). Political Concepts and Political Theories. USA: Westview Press.
6. Hayek, F. V. (2011). Özgürlüğün Anayasası. (Çev. Y. Z. Çelikkaya). Ankara: BigBang yayınları.
7. Kelly, P. (2006). The social theory of anti‐liberalism. Critical Review of International Social and Political Philosophy, 9(2), 137-154.
8. Kymlicka, W. (2004). Çağdaş siyaset felsefesine giriş. (Çev. E. Kılıç), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Little, A. (1999). The politics of compensation: Tom Paine's agrarian justice and liberal egalitarianism, Contemporary Politics, 5(1), 63-73.
10. Mack, E. & Gaus, G. F. (2004). Classical liberalism and Libertarianism: The liberty tradition. G. F. Gaus & C.
11. Kukathas (Ed.). Handbook of Political Theory (s.115-130). California: Sage.
12. Mises, L. V. (2002). Liberalism in the classical tradition. USA: Cobden Press.
13. Mises, L. V. (2007). Sosyalizm: İktisadi ve sosyolojik bir tahlil. (Çev. Y. Şahin). Ankara: Liberte Yayınları.
14. Nozick, R. (1999). Anarchy, state and utopia. Oxford: Blackwell.
15. Okin, S. M. (1989). Justice, gender and the family. The USA: Basic Books.
16. Örs, B. (2009). 19. yüzyıldan 20. yüzyıla modern siyasal ideolojiler. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
17. Rawls, J. (1971). A theory of justice. London: Oxford University Press.
18. Rawls, J. (1999). A theory of justice (Rev. Ed.). London: Oxford University Press.
19. Rothbard, M. N. (2002). The ethics of liberty. New York: New York University Press.
20. Rothbard, M. N. (2009). Eşitlikçilik: Doğaya karşı isyan. (Çev. M. Acar). Ankara: Liberte Yayınları.
21. Sandel, M. (1998). Liberalism and the limits of justice. New York: Cambridge University Press.
22. Shaw, J. (2020). Justice in Emmanuel Levinas and John Rawls. International Journal of Philosophical Studies, 28(4), 471-487.
23. Yaman, S. & Tarhan, B. (2021). Liberteryenizmin felsefi temelleri. İstanbul: Liberus Kitap.