THE APPLİCATİON OF BİG DATA İN HUMAN RESOURCES MANAGEMENT

Öz

This study examines the effects of big data on human resources management and its contributions to working life. The aim of the research is to reveal how big data creates a transformation in human resources processes and what kinds of strategic advantages it offers to organizations. A comprehensive literature review was conducted as the research method, and national and international studies on the subject were evaluated.The findings show that big data technologies lead to significant changes in human resources practices. In particular, the integration of big data into critical areas such as recruitment, employee development, performance management, and career planning enables more accurate, transparent, and fair decision-making. Additionally, it is emphasized that for these processes to be effectively implemented, an appropriate technological infrastructure must be established and a strategic management approach must be adopted. The study reveals that big data not only increases organizational efficiency but also supports employee development, motivation, and job satisfaction. The effective use of big data in human resources management will both enhance workforce well-being and contribute to making working life more sustainable, fair, and human-centered.

Anahtar Kelimeler

• Big Data
• Human Resources Management
• Digital Transformation

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE BÜYÜK VERİNİN UYGULANMASI

Öz

Bu çalışma, büyük verinin insan kaynakları yönetimi üzerindeki etkilerini ve çalışma hayatına olan katkılarını incelemektedir. Araştırmanın amacı, büyük verinin insan kaynakları süreçlerinde nasıl bir dönüşüm yarattığını ve işletmelere ne tür stratejik avantajlar sunduğunu ortaya koymaktır. Çalışmada yöntem olarak kapsamlı bir literatür taraması yapılmış, konuyla ilgili ulusal ve uluslararası araştırmalar değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, büyük veri teknolojilerinin insan kaynakları uygulamalarında önemli değişimlere yol açtığını göstermektedir. Özellikle işe alım, çalışan gelişimi, performans yönetimi ve kariyer planlaması gibi kritik alanlarda büyük verinin entegrasyonu, daha doğru, şeffaf ve adil kararların alınmasına olanak sağlamaktadır. Ayrıca, bu süreçlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi için uygun teknolojik altyapının oluşturulması ve stratejik yönetim anlayışının benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, büyük verinin yalnızca işletmelerin verimliliğini artırmadığını, aynı zamanda çalışanların gelişimini, motivasyonunu ve iş tatminini de desteklediğini ortaya koymaktadır. Büyük verinin insan kaynakları yönetiminde etkin bir şekilde kullanılması hem iş gücü refahını artıracak hem de çalışma hayatının daha sürdürülebilir, adil ve insancıl bir yapıya kavuşmasını sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Büyük Veri
• İnsan Kaynakları Yönetimi
• Dijital Dönüşüm

Kaynakça

1. Akpınar, M. E. (2025). Dijital dönüşüm ve dijital okuryazarlık: Teorik temeller, faydalar ve zararlar. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 81–104. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1530919
2. Aksoy, B., Bayrakçı, H. C., Bayrakçı, E., & Uğuz, S. (2017). Büyük verinin kurumlarda kullanımı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Kayfor 15 Özel Sayısı), 1915-1920.
3. Aktan, E. (2018). Büyük veri: Uygulama Alanları, Analitiği ve Güvenlik Boyutu. Bilgi Yönetimi, 1(1), 1-22. https://doi.org/10.33721/by.403010
4. Alharthi, A., Krotov, V., & Bowman, M. (2017). Addressing barriers to big data. Business Horizons, 60(3), 285-292.
5. Atatanır, H. (2022). Dijitalleşme: İş yaşamında ve sosyal güvenlikte. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(Dijitalleşme), 77–92. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1121347
6. Bayraç, A. (2008). İşletmelerde stratejik insan kaynakları yönetiminde eğitim ve geliştirme. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanayi ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı, Konya.
7. Bek, H. (2007). İnsan kaynakları yönetiminde eğitim ve geliştirme etkinliği örnek bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 107-120.
8. Calp, M. H. (2016). İşletmelerde uygulanan insan kaynakları yönetiminde veritabanı kullanımının önemi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 539-557.

9. Calp, M. H., & Doğan, A. (2019). İnsan kaynakları yönetiminde dijital dönüşüm. UBAK Uluslararası Bilimler Akademisi Dergisi, 1(2), 45–60.
10. Çelik, S. (2017). Büyük veri teknolojilerinin işletmeler için önemi. Social Sciences Studies Journal.
11. DeCenzo, D. A., Robbins, S. P., & Verhulst, S. L. (2017). İnsan kaynakları yönetiminin temelleri (Çev. Canan Çetin, M. Lütfi Arslan). Ankara: Nobel Yayınları.
12. Dijital Yaşam. (2017). Dijital Dönüşüm Çerçevesi Neye Benziyor? http://www.dijitalyasam.com/Dijital_donusum_cercevesi_neye_benziyor_,makale-487 (Erişim Tarihi: 26.12.2024)
13. Erol, H. Ö. (2022). Dijital insan kaynakları yönetiminde büyük veri analitiği uygulamaları: İşe alım sürecine etkisi. Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Ersöz, B., & Özmen, M. (2020). Dijitalleşme ve bilişim teknolojilerinin çalışanlar üzerindeki etkileri. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 11(42), 170- 179. https://doi.org/10.5824/ajite.2020.03.007.x
15. Foerster-Metz, U. S., Marquardt, K., Golowko, N., Kompalla, A., & Hell, C. (2018). Digital transformation and its implications on organizational behavior. Journal of EU Research in Business, 2018, Article ID 340873. https://doi.org/10.5171/2018.340873
16. Gahi, Y., Guennoun, M., & Mouftah, H. T. (2016, June). Big data analytics: Security and privacy challenges. In 2016 IEEE Symposium on Computers and Communication 952-957).
17. Güngör Karyağdı, N. (2022). Bankacılık sektöründe dijital dönüşümün verimliliğe olan etkileri: TRB2 bölgesinde nitel bir çalışma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 852–870. https://doi.org/10.33437/ksusbd.990218
18. Gürsoy, Ö. (2020). Yalın üretim sisteminde dijitalleşme ve Endüstri 4.0 uygulamaları ile süreç iyileştirme analizi: Bir imalat işletmesinde uygulama. Doktora tezi, T.C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Aydın.
19. Hung-Yi, T. (2021). Research on the application of big data in enterprise human resource management. Journal of Physics: Conference Series, 1744(3), 032241. IOP Publishing.
20. Kaisler, S., Armour, F., Espinosa, J. A., & Money, W. (2013). Big data: Issues and challenges moving forward. Proceedings of the 2013 46th Hawaii International Conference on System Sciences (pp. 995-1004). IEEE. https://doi.org/10.1109/HICSS.2013.645
21. Mammadova, M., & Jabrayilova, Z. (2016). Opportunities and challenges of big data utilization in the resolution of human resource management. Problems of Information Technology, 7(1), 33-40.
22. Marr, B. (2019). Büyük veri iş başında: 45 yıldız şirket büyük veriyi nasıl kullandı (B. Gündüz, Çev.). İstanbul: MediaCat.
23. McAfee, A., Brynjolfsson, E., Davenport, T. H., Patil, D. J., & Barton, D. (2012). Big data: The management revolution. Harvard Business Review, 90(10), 60-68.
24. McKinsey. (2011). Big data: The next frontier for innovation, competition and productivity. San Francisco: McKinsey Global Institute.
25. Odabaşı, E. (2020). Örgütsel bağlılığın dijital dönüşüme dirence etkisinde liderliğin düzenleyici rolünün incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Ulusal Tez Merkezi.
26. Özcan, S. (2011). Otel işletmelerinde insan kaynakları yönetiminin yeri ve önemi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
27. Pala, B. İ. (2021). Kurumsal büyük veri analitiği yetenekleri ve performans ilişkisi: Türkiye için bir araştırma. Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
28. Rao, T. R., Mitra, P., Bhatt, R., & Goswami, A. (2019). The big data system, components, tools, and technologies: A survey. Knowledge and Information Systems, 60, 1165-1245.
29. Saldamlı, A. (2008). İnsan kaynakları yönetiminde bilişim teknolojisinin kullanımına yönelik bir araştırma: Tekirdağ örneği.
30. Shah, N., Irani, Z., & Sharif, A. M. (2017). Big data in an HR context: Exploring organizational change readiness, employee attitudes and behaviors. Journal of Business Research, 70, 366-378. Sucu, M. (2021). Dijital yönetim: İşletme yönetiminde yeni bir yaklaşım. İKSAD Yayınevi, Ankara.
31. Ubiparipović, B., Raković, L., Marić, S., & Vuković, V. (2023). Digital business agility. Ekonomika, 69(2), 75–86.
32. Wang, Z. (2021, April). Human resource management mode based on big data. Journal of Physics: Conference Series, 1852(2), 022018. IOP Publishing.
33. Wu, X., Zhu, X., Wu, G.-Q., & Ding, W. (2014). Data mining with big data. IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, 26(1), 97-107. https://doi.org/10.1109/TKDE.2013.109
34. Yıldız Aybek, H. S. (2017). Üniversite 4.0’a geçiş süreci: Kavramsal bir yaklaşım. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 164-176.
35. Zang, S., & Ye, M. (2015). Human resource management in the era of big data. Journal of Human Resource and Sustainability Studies, 3, 41-45. https://doi.org/10.4236/jhrss.2015.31006
36. Zhang, Y., Xu, S., Zhang, L., & Yang, M. (2021). Big data and human resource management research: An integrative review and new directions for future research. Journal of Business Research, 133, 34-50.