TR
EN
YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ
Öz
Bu çalışmanın amacı yapay zekâ (YZ) aracılığıyla yürütülen insan kaynakları (İK) süreçlerinde karşılaşılabilecek olası etik sorunları Workday Incorporated isimli bir İK şirketinin dahil olduğu dava üzerinden vaka analizi yöntemiyle ele almak ve önerilerde bulunmaktır. Yapay zekâ aracılığıyla yürütülen istihdam uygulamalarında meydana gelebilecek etik ve hukuki tartışmalar açısından merkezi bir önem taşıyan dava, Derek L. Mobley tarafından Workday Incorporated adlı işletmeye açılmıştır. Davacının gerekçeleri; gece geç saatte başvurduğu bir işe tüm şartları sağlamasına rağmen aynı gece çok kısa sürede ret cevabı verildiği, çok kısa sürede verilen ve gerekçesi olmayan ret cevabının insan eli ile yapılmasının mümkün olmadığı ve yapay zekâdaki bilinmeyen bir algoritmanın insanları yaş, dil, ırk, ten rengi gibi sınıflandırdığı kanaati oluştuğu şeklindedir. Olay algoritmik aktörlerin işe alım süreçlerinde kullanılmasının yol açabileceği önemli hukuki sonuçlara güncel ve kapsamlı bir örnek teşkil etmektedir. Analizler sonucunda ise sorunun YZ’nin İK yönetiminden bütünüyle dışlanmasından geçmediği savunulmuştur. Hem YZ’nin işletmelere sunacağı yönetimsel kolaylıklardan feragat etmeyen hem de ipleri tek bir algoritmik modele bırakmayan bir çözüme yönelmek gerekmektedir. Bu doğrultuda çoklu bir denetim dizgesinden yararlanılabileceği, bunların yine algoritmik yapıda olabileceği, böylelikle hem ayrımcılık suçlamasına maruz kalınabilecek olası eğilimlerin erkenden tespit edilerek önüne geçilebileceği hem de YZ’nin bu alanda sağladığı avantajların korunabileceği düşünülmektedir. Ayrıca olası etik sorunların YZ’nin algoritmik yapısına mahsus olmadığı, aynı sorunların insanın sezgisel etik kavrayışına içkin olduğu ve YZ’nin bu davranışlardan etkilenmiş olduğu savunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Derginize yayınlanması için yüklediğimiz “Yapay Zekâ Temelli Karar Verme Süreçlerinin Etik Bağlamda İncelenmesi: Mobley-Workday Inc. İşe Alım Ayrımcılık Davası Vaka Analizi” isimli çalışmamız aşağıda belirtilen ve etik kurulu kararı gerektiren çalışmalar sınıfına girmediğinden Etik Kurulu Kararı gerektirmemektedir.
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
• İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar
• Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar
Kaynakça
- Americans with Disabilities Act of 1990, 42 U.S.C. §§ 12101 et seq. (1990). U.S. Department of Justice. https://www.ada.gov/topics/intro-to-ada/ Son Erişim Tarihi: 20.02.2026.
- Armstrong, T. (2025). Bombshell lawsuit says Workday is discriminating against over-40s. Daily Mail. https://www.dailymail.co.uk/yourmoney/article-14743483/employment-giant-workday-sued-discriminating-feature-recruitment-algorithm.html. Son Erişim Tarihi: 19.12.2025.
- Asare, J. G. (2025). What The Workday Lawsuit Reveals About AI Bias - And How To Prevent It. Forbes. https://www.forbes.com/sites/janicegassam/2025/06/23/what-the-workday-lawsuit-reveals-abou t-ai-bias-and -how-to-prevent-it/. Son Erişim Tarihi: 19.12.2025.
- Blanco J. S. (2025). Workday AI lawsuit receives the greenlight to proceed as a collective action. Inside Tech Law. https://www.insidetechlaw.com/blog/2025/06/workday-ai-lawsuit-receives-the-greenlight-to-proceed-as-a-class-action. Son Erişim Tarihi: 19.12.2025.
- Bonnefon, J. F., Shariff, A. & Rahwan, I. (2016). The social dilemma of autonomous vehicles. Science, 352(6293), 1573-1576.
- Booth, A. R. (2008). Deontology in ethics and epistemology. Metaphilosophy, 39(4‐5), 530-545.
- Bory, P., Natale, S. & Katzenbach, C. (2025). Strong and weak AI narratives: an analytical framework. AI & Society, 40(4), 2107-2117.
- Calderon, V. (2024). Unintentional algorithmic discrimination: How artificial intelligence undermines disparate impact jurisprudence. Duke L. & Tech. Rev., 24, 28.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Etik, İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
5 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
25 Aralık 2025
Kabul Tarihi
18 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Şık, T., & Dulkadir, Ö. (2026). YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.59113/niibfd.1849349
AMA
1.Şık T, Dulkadir Ö. YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ. NİİBFD. 2026;7(1). doi:10.59113/niibfd.1849349
Chicago
Şık, Tamer, ve Ömer Dulkadir. 2026. “YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7 (1). https://doi.org/10.59113/niibfd.1849349.
EndNote
Şık T, Dulkadir Ö (01 Mayıs 2026) YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7 1
IEEE
[1]T. Şık ve Ö. Dulkadir, “YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ”, NİİBFD, c. 7, sy 1, May. 2026, doi: 10.59113/niibfd.1849349.
ISNAD
Şık, Tamer - Dulkadir, Ömer. “YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7/1 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.59113/niibfd.1849349.
JAMA
1.Şık T, Dulkadir Ö. YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ. NİİBFD. 2026;7. doi:10.59113/niibfd.1849349.
MLA
Şık, Tamer, ve Ömer Dulkadir. “YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 1, Mayıs 2026, doi:10.59113/niibfd.1849349.
Vancouver
1.Tamer Şık, Ömer Dulkadir. YAPAY ZEKÂ TEMELLİ KARAR VERME SÜREÇLERİNİN ETİK BAĞLAMDA İNCELENMESİ: MOBLEY-WORKDAY INC. İŞE ALIM AYRIMCILIK DAVASI VAKA ANALİZİ. NİİBFD. 01 Mayıs 2026;7(1). doi:10.59113/niibfd.1849349