Araştırma Makalesi

Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları

Öz

Kamu politikası formülasyonu, modern devletin toplumsal sorunlara analitik temelde yanıt üretme süreçlerinin en kritik aşamalarından birini oluşturmaktadır. Simon'ın sınırlı rasyonalitesinden Lindblom'un artırımcılığına, Etzioni'nin karma taramasından Cohen, March ve Olsen'in çöp kutusu modeline uzanan kuramsal birikim, kamu politikası karar süreçlerinin rasyonel-bütüncül modelin varsaydığından çok daha karmaşık olduğunu otuz yılı aşkın süredir ortaya koymaktadır. Ne var ki bu birikim, karar vericilere operasyonel düzeyde kullanılabilecek analitik araçlar üretme bakımından sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, Epstein'ın üretici sosyal bilim programı temelinde gelişen ajan tabanlı modellemenin (ABM) bu boşluğu doldurmaya aday bir analitik paradigma olarak okunabileceğini ileri sürmektedir. ABM, klasik kuramların tarif ettiği üç temel sınırlılığı —heterojen aktör etkileşimi, sınırlı rasyonalite altında karar ve doğrusal olmayan sistem dinamikleri— modelin merkezine yerleştirmesi nedeniyle, karar verme kuramlarının kavramsal birikimini operasyonel bir araca dönüştürme potansiyeli taşımaktadır. Çalışma derleme/kavramsal nitelikte olup özgün ampirik veri analizi içermemektedir. OECD, IMF, Avrupa Komisyonu JRC, CECAN ve Sandia gibi uluslararası kurumsal uygulamalardan yararlanarak yöntemin politika analizindeki olgunlaşmış konumunu görünür kılmakta, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi taramasıyla Türkiye'deki disipliner boşluğu belgelemektedir. Sonuç olarak Türkçe kamu yönetimi literatürü için kavramsal, kurumsal ve eğitsel düzeyde üç katmanlı bir yönelim çerçevesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Athey, S. (2017). Beyond prediction: Using big data for policy problems. Science, 355(6324), 483-485.
  2. Bankes, S. C. (2002). Tools and techniques for developing policies for complex and uncertain systems. Proceedings of the National Academy of Sciences, 99(suppl_3), 7263-7266.
  3. Batty, M. (2005). Cities and complexity: Understanding cities with cellular automata, agent-based models, and fractals. MIT Press.
  4. Bilim Akademisi. (2021). COVID-19 Modelleme Çalıştayları (I–III). https://bilimakademisi.org/covid-19-modelleme-calistayi/ Erişim Tarihi: 06.04.2026
  5. Bonabeau, E. (2002). Agent-based modeling: Methods and techniques for simulating human systems. Proceedings of the National Academy of Sciences, 99(suppl_3), 7280-7287.
  6. Boz, C., & Gülgen, F. (2018). SUMO trafik simülasyonu kullanılarak kavşak düzenlemelerinin etkilerinin gözlenmesi. VII. UZAL-CBS Sempozyumu, Eskişehir.
  7. Cairney, P. (2012). Complexity theory in political science and public policy. Political Studies Review, 10(3), 346-358.
  8. Calenbuhr, V. (2020). Complexity science in the context of policymaking. In Science for policy handbook (ss. 118-127). Elsevier.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

3 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yanık, Ş. G. (2026). Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.59113/niibfd.1950137
AMA
1.Yanık ŞG. Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları. NİİBFD. 2026;7(1). doi:10.59113/niibfd.1950137
Chicago
Yanık, Şerife Gökçen. 2026. “Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7 (1). https://doi.org/10.59113/niibfd.1950137.
EndNote
Yanık ŞG (01 Haziran 2026) Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7 1
IEEE
[1]Ş. G. Yanık, “Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları”, NİİBFD, c. 7, sy 1, Haz. 2026, doi: 10.59113/niibfd.1950137.
ISNAD
Yanık, Şerife Gökçen. “Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 7/1 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.59113/niibfd.1950137.
JAMA
1.Yanık ŞG. Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları. NİİBFD. 2026;7. doi:10.59113/niibfd.1950137.
MLA
Yanık, Şerife Gökçen. “Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları”. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2026, doi:10.59113/niibfd.1950137.
Vancouver
1.Şerife Gökçen Yanık. Kamu Politikası Formülasyonunda Hesaplamalı Modeller: Stratejik Bir Araç Olarak Kullanım Potansiyeli ve Türkiye Bağlamına Yansımaları. NİİBFD. 01 Haziran 2026;7(1). doi:10.59113/niibfd.1950137
Şablon için tıklayınız..