TR
EN
DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ
Öz
ABD’nin Soğuk Savaş döneminde demokratik değerlerin savunuculuğunu üstlendiği bilinmektedir. Fakat Ortadoğu söz konusu olduğunda, savunduğu değerler ile çıkarları arasında sıklıkla ikileme düştüğü ve bu durumlarda tercihlerini çıkarlarından yana kullandığı gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, ABD’nin Soğuk Savaş dönemi Ortadoğu politikasında yaşadığı değer-çıkar ikilemi, bölgedeki demokratik rejimlere düzenlenen darbeler (1953 İran Darbesi ve 1980 Türkiye Darbesi) karşısındaki tutumu üzerinden masaya yatırılmaktadır. Tasnif dışı bırakılmış Amerikan belgeleri çalışmada başvurulan temel kaynakları teşkil etmektedir. Bu belgeler ışığında, ABD’nin Türkiye darbesinden memnuniyet duyduğu, İran darbesini ise bizzat düzenlediği anlaşılmaktadır. Çalışmada ABD’nin Sovyet nüfuzunun engellenmesini ulusal çıkarları açısından birincil amacı olarak değerlendirdiği ve bölgedeki güç dengesini kendi lehine tesis edecek yönetimlerin halk iradesini yansıtıp yansıtmamalarıyla ilgilenmediği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca demokratik değerleri üzerinden yaşadığı baskıyı hafifletmek amacıyla çıkarlarına uygun yeni söylemler kullandığı da gösterilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrahamian, E. (1979). Iran in revolution: The opposition forces. MERIP Reports, 75/76, 3-8.
- Ahmad, F. (1993). The making of modern Turkey. London and New York: Routledge.
- Albrecht, H. (2015). The myth of coup-proofing: Risk and instances of military coups d’état in the Middle East and North Africa, 1950-2013. Armed Forces & Society, 41(4), 659-687.
- American Embassy Ankara to Secretary of State. (1980, March 24). Turkish response to message on economic sanctions against Iran. National Security Council, Country File: Trust Territory of the Pacific Islands: 6/77-1/81 through Turkey: 9/80-1/81, Box 75, Jimmy Carter Library.
- Albright, M. K. (2000). Basın açıklaması: Amerikan-İran ilişkileri. Dış İşleri Bakanlığı Arşivi.
- Aslan, Ö. (2019). The United States and military coups in Turkey and Pakistan: Between conspiracy and reality. Switzerland: Palgrave Macmillan.
- Birand, M. A. (1984). 12 Eylül saat: 04:00. İstanbul: Karacan Yayınları.
- Beard, C. A. (1966). The idea of national interest: An analytical study in American foreign policy (2nd ed.). Chicago: Quadrangle Paperback.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası Siyaset
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
3 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
4 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Yavuz, Ö., & Okur, M. A. (2024). DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 195-212. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1480352
AMA
1.Yavuz Ö, Okur MA. DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;12(1):195-212. doi:10.52122/nisantasisbd.1480352
Chicago
Yavuz, Özge, ve Mehmet Akif Okur. 2024. “DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1): 195-212. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1480352.
EndNote
Yavuz Ö, Okur MA (01 Temmuz 2024) DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 1 195–212.
IEEE
[1]Ö. Yavuz ve M. A. Okur, “DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ”, Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 195–212, Tem. 2024, doi: 10.52122/nisantasisbd.1480352.
ISNAD
Yavuz, Özge - Okur, Mehmet Akif. “DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (01 Temmuz 2024): 195-212. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1480352.
JAMA
1.Yavuz Ö, Okur MA. DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;12:195–212.
MLA
Yavuz, Özge, ve Mehmet Akif Okur. “DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, Temmuz 2024, ss. 195-12, doi:10.52122/nisantasisbd.1480352.
Vancouver
1.Özge Yavuz, Mehmet Akif Okur. DEĞERLER VE ÇIKARLAR ARASINDA: ABD’NİN ORTADOĞU’DAKİ SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİ DARBELERİYLE İLİŞKİSİNE FARKLI BİR BAKIŞ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2024;12(1):195-212. doi:10.52122/nisantasisbd.1480352