Derleme

PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ

Cilt: 12 Sayı: 2 31 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ

Öz

Eşlenik örneklemlerde çiftlerin bireylerini bağımsız değerlendirmek bireysel bir yaklaşımdır. Ancak çiftlerden bahsedildiğinde, bireylerin birbirinden bağımsız olamayacağı kabul edilmeli ve çiftsel bir yaklaşım benimsenmelidir. Literatürde bu sayıltı "bağımsız olmama" (nonindependence) olarak tanımlanır. Çift çalışmaları literatüründe çoğunlukla göz ardı edilen konulardan biri, bağımsız olmama derecesinin raporlanmasıdır. Bu çalışmanın temel amacı öncelikle çiftsel yaklaşımlarda değişken türlerini tanımlamak ve ardından olası değişken türlerinin kombinasyonları ile çift çalışmalarında bağımsız olmama derecelerinin nasıl hesaplanacağına ilişkin örnekleri bir bütün halinde derlemektir. Bu bağlamda sırasıyla; çiftler içi bir tane bağımsız değişkenin olduğu, çiftler içi birden çok bağımsız değişkenin olduğu, karışık bağımsız değişkenlerin olduğu, çiftler arası bir tane bağımsız değişkenin olduğu ve çiftler arası birden çok bağımsız değişkenin olduğu senaryolarda bağımsız olmama derecelerinin nasıl ölçüleceğine dair örnekler sunulmuştur. Çiftler içi bağımsız değişkenlerle çalışıldığında, bağımsız olmamayı ölçmek için korelasyon ve kısmi korelasyon katsayılarını göz önünde bulundurmak önerilmiştir. Çiftler içi bağımsız değişken olmadığı durumlarda ise karışık bağımsız değişkenler için sınıf içi korelasyon katsayısının kullanımı, çiftler arası bağımsız değişkenler için ise kısmi sınıf içi korelasyon katsayısının kullanımı bağımsız olmama ölçümü için işaret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akoglu, H. (2018). User's guide to correlation coefficients. Turkish journal of emergency medicine, 18(3), 91-93. https://doi.org/10.1016/j.tjem.2018.08.001
  2. Alferes, V. R. ve Kenny, D. A. (2009). SPSS programs for the measurement of nonindependence in standard dyadic designs. Behavior Research Methods, 41, 47–54. https://doi.org/10.3758/BRM.41.1.47
  3. Allinson, C. W., Armstrong, S. J. ve Hayes, J. (2001). The effects of cognitive style on leader‐member exchange: A study of manager‐subordinate dyads. Journal of occupational and organizational psychology, 74(2), 201-220. https://doi.org/10.1348/096317901167316
  4. Becker, H. ve Useem, R. H. (1942). Sociological analysis of the dyad. American Sociological Review, 7(1), 13-26. https://doi.org/10.2307/2086253
  5. Bobak, C. A., Barr, P. J. ve O’Malley, A. J. (2018). Estimation of an inter-rater intra-class correlation coefficient that overcomes common assumption violations in the assessment of health measurement scales. BMC medical research methodology, 18(1), 1-11. https://doi.org/10.1186/s12874-018-0550-6
  6. Campbell, L. ve Kashy, D. A. (2002). Estimating actor, partner, and interaction effects for dyadic data using PROC MIXED and HLM: A user–friendly guide. Personal Relationships, 9(3), 327-342. https://doi.org/10.1111/1475-6811.00023
  7. Charness, G., Gneezy, U. ve Kuhn, M. A. (2012). Experimental methods: Between-subject and within-subject design. Journal of Economic Behavior & Organization, 81 (1), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2011.08.009
  8. Cook, W. L. ve Kenny, D. A. (2005). The Actor–Partner Interdependence Model: A model of bidirectional effects in developmental studies. International Journal of Behavioral Development, 29(2), 101-109. https://doi.org/10.1080/01650250444000405

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Psikoloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

3 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akben, C. (2024). PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 615-635. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1490822
AMA
1.Akben C. PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;12(2):615-635. doi:10.52122/nisantasisbd.1490822
Chicago
Akben, Cantürk. 2024. “PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 (2): 615-35. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1490822.
EndNote
Akben C (01 Aralık 2024) PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 2 615–635.
IEEE
[1]C. Akben, “PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ”, Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 615–635, Ara. 2024, doi: 10.52122/nisantasisbd.1490822.
ISNAD
Akben, Cantürk. “PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12/2 (01 Aralık 2024): 615-635. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1490822.
JAMA
1.Akben C. PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;12:615–635.
MLA
Akben, Cantürk. “PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ”. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2024, ss. 615-3, doi:10.52122/nisantasisbd.1490822.
Vancouver
1.Cantürk Akben. PSİKOLOJİDE ÇİFT ÇALIŞMALARINDA VE EŞLENİK ÖRNEKLEMLERDE BAĞIMSIZ OLMAMA ÖLÇÜMÜ. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2024;12(2):615-3. doi:10.52122/nisantasisbd.1490822

Nişantaşı Üniversitesi kurumsal yayınıdır.