EN
TR
Beş Yaş Altı Çocuk Ölümlerinin Azaltılmasında Fiziksel Aktivitenin Rolü
Öz
Beş yaş altı çocuk ölümleri, küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Her yıl milyonlarca çocuk, büyük ölçüde önlenebilir nedenlere bağlı olarak yaşamını yitirmektedir. Bu nedenle çocuk sağlığını geliştirmeye yönelik koruyucu yaklaşımlar büyük önem taşımaktadır. Fiziksel aktivite ve egzersiz, erken çocukluk döneminde sağlıklı büyüme ve gelişimi destekleyen önemli faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Düzenli fiziksel aktivitenin kas ve iskelet sistemi gelişimini desteklediği, kardiyovasküler sağlığı iyileştirdiği ve motor becerilerin gelişimine katkı sağladığı bilinmektedir. Bunun yanı sıra fiziksel aktivitenin bağışıklık sistemi fonksiyonlarını güçlendirdiği, metabolik sağlığı desteklediği ve çocukların psikososyal iyilik halini olumlu yönde etkilediği bildirilmektedir. Bu derleme çalışmasının amacı, erken çocukluk döneminde egzersiz ve fiziksel aktivitenin çocuk sağlığı üzerindeki etkilerini incelemek ve bu faktörlerin önlenebilir beş yaş altı çocuk ölümlerinin azaltılmasındaki olası rolünü değerlendirmektir. Literatürde yer alan çalışmalar incelendiğinde, fiziksel aktivitenin çocukların genel sağlık durumunu iyileştirdiği ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının gelişimini desteklediği görülmektedir. Bu doğrultuda erken çocukluk döneminde fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi, çocuk sağlığının geliştirilmesi ve önlenebilir çocuk ölümlerinin azaltılması açısından önemli bir koruyucu yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte fiziksel aktivitenin çocuk mortalitesi üzerindeki doğrudan etkilerini ortaya koyan çalışmaların sınırlı olduğu görülmekte ve bu alanda daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Destekleyen kurum bulunmamaktadır.
Proje Numarası
Proje numarası bulunmamaktadır.
Etik Beyan
Bu çalışma bir derleme araştırmasıdır. İnsan veya hayvan katılımcı içermediğinden etik kurul onayı gerektirmemektedir. Çalışma, bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.
Kaynakça
- de Bernis L, Kinney MV, Stones W, Ten Hoope-Bender P, Vivio D, Leisher SH, et al. Stillbirths:Ending preventable deaths by 2030. The Lancet.2016;387(10019):703-716.https://doi.org/10.1016/S0140-6736(15)00954-X
- Victora CG, Requejo JH, Barros AJD, Berman P,Bhutta Z, Boerma T, et al. Countdown to 2030 forreproductive, maternal, newborn, child, andadolescent health and nutrition. Lancet.2016;387(10032):2049-2059.
- You D, Hug L, Ejdemyr S, Idele P, Hogan D,Mathers C, et al. Global, regional, and nationallevels and trends in under-5 mortality between 1990and 2015, with scenario-based projections to 2030: Asystematic analysis by the UN Inter-agency Groupfor Child Mortality Estimation. Lancet.2015;386(10010):2275-2286
- Hug L, Alexander M, You D, Alkema L. National,regional, and global levels and trends in neonatalmortality between 1990 and 2017 with scenario-based projections to 2030: a systematic analysis.Lancet Glob Health. 2019;7(6):e710-e720
- Orhan R. Çocuk gelişiminde fiziksel aktivite vesporun önemi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal BilimlerDergisi. 2019;9(1):157-176.
- Işıklar Ç. Çocukluk döneminde spor ve egzersizinönemi. Fenerbahçe Üniversitesi Sağlık BilimleriDergisi. 2021;1(1):36-44.
- Janssen I, LeBlanc AG. Systematic review of thehealth benefits of physical activity and fitness inschool-aged children and youth. InternationalJournal of Behavioral Nutrition and PhysicalActivity. 2010;7:40. https://doi.org/10.1186/1479-5868-7-40
- Carson V, Lee EY, Hewitt L, Jennings C, Hunter S,Kuzik N, et al. Systematic review of therelationships between physical activity and healthindicators in the early years (0–4 years). BMC PublicHealth. 2017;17:854. doi:10.1186/s12889-017-4860-0.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fizyoterapi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2026
Kabul Tarihi
10 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1