Petrol Sahalarından Yeşil Sahalara: Futbol Endüstrisinde Arap Sermayesinin Etkileri

Öz

Arap yatırımcıların Avrupa’daki futbol kulüplerini satın almaları veya sponsor olmaları neticesinde futbol endüstrisinde önemli bir değişim yaşanmıştır. Son 20 yıldır futbol endüstrisinde önemli bir paya sahip olan Arap sermayesi, futbolun bir endüstri haline gelmesinde önemli bir paya sahiptir. Financial Fair Play (FFP) düzenlemeleri çerçevesinde Arap sermayesinin futbol kulüpleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi ile mevcut düzen değerlendirilebilmektedir. Bu amaçla çalışmada Arap sermayesinin Avrupa’daki futbol kulüplerini satın almaları, sponsor olmaları ve kendi ülkelerindeki futbol endüstrisi üzerindeki etkilerini kavramsal bir bakış açısıyla ortaya koyulmaktadır. Bununla birlikte Arap yatırımlarının futbolun geleceğine potansiyel etkilerinin de incelenmesi amaçlanmaktadır. Arap yatırımcıların Avrupa’nın önde gelen futbol kulüplerini satın alma süreçleri incelenmektedir. Elde edilen bulgulara göre Arap yatırımlarının Avrupa ve diğer kıtalardaki futbol kulüplerinde büyük bir değişime neden olduğu; bu değişimin hem olumlu hem de olumsuz sonuçlara neden olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Futbol Endüstrisi
• Yabancı Sermaye
• FFP
• Kurumsal Finans

From Oil Fields to Green Fields: The Effects of Arab Capital in The Football Industry

Öz

A significant change has occurred in the football industry as a result of Arab investors purchasing or sponsoring football clubs in Europe. Arab capital, which has had a significant share in the football industry for the last 20 years, has an important share in making football an industry. The current order can be evaluated by examining the effects of Arab capital on football clubs within the framework of Financial Fair Play (FFP) regulations. For this purpose, the study reveals the Arab capital's purchase and sponsorship of football clubs in Europe and their effects on the football industry in their own countries from a conceptual perspective. In addition, it is aimed to examine the potential effects of Arab investments on the future of football. The acquisition processes of Arab investors of Europe's leading football clubs are examined. According to the findings, Arab investments caused a great change in football clubs in Europe and other continents; shows that this change causes both positive and negative consequences.

Anahtar Kelimeler

• Football Industry
• Foreign Capital
• FFP
• Corporate Finance

Kaynakça

1. Abdürrezzak, A. O. (2015). Futbolun Gizemli Dünyasının Sosyo-Kültür, Kimlik Ve Mitoloji Bağlamında Değerlendirilmesi: İki Kulüp Örneği. Gazi Türkiyat, (16), 51-69.
2. Aljazeera Turk. (2012). PSG’nin Tamamı Katar Fonu’nun. https://www.aljazeera.com.tr/makale/psgnin-tamami-katar-fonunun, Erişim Tarihi: 20.11.2023.
3. Amara, F. and Garcia B. (2013). Media Perceptions of Arab Investment in European Football Clubs: The case of Málaga and Paris Saint-Germain. Sport & EU Review, 5(1), 7-29.
4. Aydın, B., Hatipoğlu, D. ve Ceyhan, Ç. (2008). Endüstriyel Futbol Çağında “Taraftarlık”. İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi, (26), 289-316.
5. Aydoğan, E. (2022). Futbol Kulüplerinin Covid-19 Sürecindeki Finansal Performansı: Türkiye Örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (95), 135-152.
6. Bleacherreport. (2016). The Remarkable Story of Manchester City's Rise Under Sheikh Mansour. https://bleacherreport.com/articles/2670212-the-remarkable-story-of-manchester-citys-rise-under-sheikh-mansour , Erişim Tarihi: 19.11.2023.
7. CNN Sports. (2012, Ağustos 23). Malaga’s Malady: When Foreign Ownership Goes Wrong. https://edition.cnn.com/2012/08/22/sport/football/malaga-cazorla-al-thani-football/index.html, Erişim Tarihi: 18.11.2023.
8. Çırak, M. F. (2020). Dijital Çağda Dönüşen Futbol ve Futbol Aktörleri. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Dağlı Ekmekçi, Y., Ekmekçi, R. ve İrmiş, A. (2013). Globalization and The Sports Industry, Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(1), 91-117.
10. Deloitte. (2023). Deloitte Football Money League 2023. https://www.deloitte.com/global/en/Industries/tmt/analysis/deloitte-football-money-league.html, Erişim Tarihi: 15.01.2024.
11. Demirdöğen, Y. (2020). Arap Sermayesinin Avrupa Futboluna Etkisi. İbrahim Yaşar Gök ve Faruk Dayı (Ed.). Sporda Finansal, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar. Ankara: Nobel Yayınevi
12. Demir, M. (2020). Endüstriyel Futbol ve Futbolda Teknoloji Kullanımı. TRT Akademi Dergisi, 5(9), 356-375.
13. Demirci, F. ve Saban, M. (2016). Finansal Fair Play Ve Türkiye’deki Dört Büyük Futbol Kulübünün Uyum Düzeyinin İncelenmesi. Mali Çözüm Dergisi, 25-49.
14. Dünya Gazetesi. (2012). Futbol Ekonomisi ve PSG’nin Hikâyesi. https://www.dunya.com/kose-yazisi/futbol-ekonomisi-ve-psg039nin-hikayesi/13920, Erişim Tarihi: 18.11.2023.
15. Emer, M. A. (2022). Futbol Endüstrisi ve Muhasebe Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gaziantep.
16. Gözcü, E. (2011). Futbol Endüstrisinde Markalaşma ve Bir Ulusal Futbol Takımı Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Harvard Business School. (2022). Paris Saint Germain: Building One of the World’s Top Sports Brands. https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=58413, Erişim Tarihi: 11.01.2024
18. Horozoğlu, M. A. (2021). Finansal Fair Play Çerçevesinde Türk Futbol Takımlarının Değerlendirilmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(51), 2611-2616.
19. Hughson, J., Moore, K., Ramón, S., and Maguire, J. (2016). Routledge Handbook of Football Studies. Routledge: New York.
20. Koha. (2024). İtalyan takımları Suudi Arabistan'daki Süper Kupa Turnuvasına Hazır. https://www.koha.net/tr/sport/406170/skuadrat-italiane-jane-gati-per-turneun-e-superkupes-ne-arabine-saudite, Erişim Taihi: 20.02.2024
21. Luxury Tribune. (2020, Ağustos 19). How Paris Saint-Germain Became One of The Most Desirable Brands in The World. https://www.luxurytribune.com/en/how-paris-saint-germain-became-one-of-the-most-desirable-brands-in-the-world, Erişim Tarihi: 18.11.2023
22. Or, E. M. (2023). Futbol Endüstrisi. Tuna Uslu (Ed.). Futbolda Yönetim ve Liderlik Futbol Antrenörleri İçin Liderlik Yaklaşımları ve Güncel Yönetim Araçları. Duvar Yayınları: İzmir.
23. Özulucan, A., Temel, E., ve Keleş, D. (2024). Borsa İstanbul’da (Bist’te) İşlem Gören Futbol Kulüplerinin Covid-19 Pandemi Döneminde Finansal Performanslarının Topsis Yöntemi ile Analizi. Hitit Ekonomi ve Politika Dergisi, 4(1), 1-18.
24. Reuters. (2015). Middle East And Asia Boost Investment in Top Level Sports. https://www.reuters.com/article/idUSKBN0KL00C/, Erişim Tarihi: 13.01.2024
25. Saatçioğlu, C. ve Çakmak, U. D. (2019). Avrupa ve Türkiye’de Futbol Ekonomisi: Karşılaştırmalı Bir İnceleme, Sakarya İktisat Dergisi, 8(4), 331-350.
26. Sevim, A. ve Bülbül, S. (2017). UEFA Finansal Fair Play (FFP) Kriterleri Kapsamında Türk Futbolunda Finansal Raporlamanın Önemi ve Bir Sistem Gerekliliği. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi. 27(2), 187-212.
27. Spor264. (2023). Araplar Tarafından Satın Alınan 6 Futbol Kulübü. https://spor264.com.tr/foto/15892018/araplar-tarafindan-satin-alinan-6-futbol-kulubu?7, Erişim Tarihi: 20.11.2023.
28. Sroka, R. (2022). Financial Fair Play and The Court of Arbitration for Sport. Journal of Global Sport Management. 9(2), 285-304.
29. Statista. (2024). Revenue of the Big Five Soccer Leagues in Europe from 2013/14 to 2022/23, with a Forecast to 2024/25, by League. https://www.statista.com/statistics/261218/big-five-european-soccer-leagues-revenue/, Erişim Tarihi: 11.07.2024
30. Taormina, G. (2019). UEFA’s Financial Fair Play: Purpose, Effect and Future. Fordham International Law Journal, 42(4),1268-1305.
31. The Economics. (2023). How Saudi Clubs Are Disrupting European Football. https://www.economist.com/culture/2023/07/14/how-saudi-clubs-are-disrupting-european-football, Erişim Tarihi: 25.12.2023
32. The New York Times. (2012). Qatar Is Becoming a Player in French Sports. https://www.nytimes.com/2012/10/27/sports/soccer/with-paris-saint-germain-qatar-is-a-player-in-french-sports.html, Erişim Tarihi: 19.11.2023.
33. TRT Haber. (2020). Newcastle United’ın Satılmasına Tepki. https://www.trthaber.com/haber/spor/newcastle-unitedin-satilmasina-tepki-478499.html, Erişim Tarihi: 18.11.2023.
34. Yahoo Sports. (2023). It is Not About Sportswashing. https://sports.yahoo.com/its-not-about-sportswashing-045550926.html, Erişim Tarihi: 19.11.2024.