A Review On The Effects Of Basel I, II, III, and IV Regulations On The Turkish Banking System

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 391 - 409, 30.12.2025

Hakan Kantarcı , Mikail Erol

https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1711255

https://izlik.org/JA48RL54PH

Öz

This study examines the impact of Basel I, II, III, and IV regulations on the Turkish banking system. Basel I, implemented in 1988, set standards for capital adequacy by calculating risk-weighted assets. However, it did not take operational and market risks into account. Basel II, integrated into the Turkish banking system in 2006, introduced more precise capital adequacy calculations based on internal risk models. However, the global financial crisis exposed the insufficiency of Basel II. Basel III introduced new ratios such as liquidity coverage ratio, leverage ratio, and net stable funding ratio to the Turkish banking system. These measures helped banks to become more resilient against financial shocks. Basel IV, in turn, limited the use of internal risk models and introduced more standardization in capital calculations. This research analyzes the impact of these regulations on the Turkish banking sector and sheds light on potential future changes.

Anahtar Kelimeler

Basel I , Basel II , Basel III , Basel IV , Turkish Banking System

Basel I, II, III ve IV Düzenlemelerinin Türk Bankacılık Sistemine Etkilerine Yönelik Bir İnceleme

https://izlik.org/JA48RL54PH

Öz

Bu çalışma, Basel I, II, III ve IV düzenlemelerinin Türk bankacılık sistemine etkilerini incelemektedir. Basel I’in 1988’de uygulanmaya başlanması ile birlikte bankaların sermaye yeterliliği konusunda standartlar belirlenmiş ve risk ağırlıklı varlıklar üzerinden hesaplama yapılmaya başlanmıştır. Ancak Basel I, operasyonel risk ve piyasa riski gibi unsurları dikkate almamıştır. Basel II, 2006 yılında Türk bankacılık sistemine entegre olmuş ve içsel risk modellerine dayalı daha hassas sermaye yeterliliği hesaplamaları getirilmiştir. Bununla birlikte, küresel finansal kriz, Basel II’nin yetersizliğini ortaya koymuştur. Basel III, Türk bankacılık sistemine likidite karşılama oranı, kaldıraç oranı ve net istikrarlı fonlama oranı gibi yeni rasyolar getirmiştir. Bu düzenlemeler, bankaların finansal şoklara karşı daha dayanıklı olmalarını sağlamıştır. Basel IV ile ise içsel risk modelleri sınırlanmış, daha fazla standardizasyon getirilmiştir. Bu araştırma, bu düzenlemelerin Türk bankacılık sektöründe yarattığı etkiyi analiz etmekte ve gelecekteki olası değişikliklere ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Basel I , Basel II , Basel III , Basel ıv , Türk Bankacılık Sistemi

Etik Beyan

Çalışmanın tüm süreçlerinin araştırma ve yayın etiğine uygun olduğunu, etik kurallara ve bilimsel atıf gösterme ilkelerine uyduğumuzu beyan ederiz.

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Kaynakça

• Alper, K., & Sağlam, İ. (2016). Basel III ve Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Etkileri. TCMB Araştırma Notları, 16/20. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2017). Fintech, Regtech and the Reconceptualization of Financial Regulation (p.371–413), Northwestern Journal of International Law & Business, 37(3),. https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njilb/vol37/iss3/2/ (Erişim Tarihi: 5.5.2025)
• Avdjiev, S., Gambacorta, L., Goldberg, L. S., & Schiaffi, S. (2017). The shifting drivers of global liquidity. BIS Working Papers, No. 664. https://www.bis.org/publ/work644.pdf (Erişim Tarihi: 4.5.2025)
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2009). Türk Bankacılık Sektöründe Sermaye Yeterliliği Uygulamaları Raporu. https://core.ac.uk/download/pdf/161811015.pdf (Erişim Tarihi: 30.04.2025)
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (2015). Basel III Uyum Süreci ve Düzenlemelerin Değerlendirilmesi. BDDK Yayını. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.bddk.org.tr/Duyuru/EkGetir/555?ekId=57 (Erişim Tarihi: 27.04.2025)
• Bank for International Settlements (BIS). (1988). International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards (Basel I). https://www.bis.org/publ/bcbs04a.pd )Erişim Tarihi: 25.04.2025)
• Bank for International Settlements (BIS). (2005). International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards: A Revised Framework (Basel II). https://www.bis.org/publ/bcbs118.pdf (Erişim Tarihi: 25.04.2025)
• Bank for International Settlements (BIS). (2011). Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems. https://www.bis.org/publ/bcbs189.pdf (Erişim Tarihi: 25.04.2025)
• Bank for International Settlements (BIS). (2017). Basel III: Finalising post-crisis reforms. https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.pdf (Erişim Tarihi: 25.04.2025)
• Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS). (1988). International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards: A Revised Framework. Basel Committee on Banking Supervision. https://www.bis.org/publ/bcbs04a.pdf (29.04.2025)
• Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS). (2005). International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards: A Revised Framework. https://www.bis.org/publ/bcbs118.pdf (29.04.2025)
• Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS). (2011). Basel III: A Global Regulatory Framework for More Resilient Banks and Banking Systems. Basel Committee on Banking Supervision. https://www.bis.org/publ/bcbs189.pdf (29.04.2025)
• Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS). (2017). Basel IV: Finalizing the Reforms to the Basel III Framework. https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.htm (Erişim Tarihi: 29.04.2025)
• Basel Committee on Banking Supervision. (2017). Basel III: Finalising post-crisis reforms. Bank for International Settlements. https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.htm (29.04.2025)
• BCBS. (2011). Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems. Bank for International Settlements. https://www.bis.org/publ/bcbs189.htm (6.5.2025)
• BCBS. (2017). Basel III: Finalising Post-Crisis Reforms. Bank for International Settlements. https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.pdf (6.5.2025)
• BDDK. (2009). Türk Bankacılık Sektöründe Sermaye Yeterliliği Uygulamaları Raporu. https://www.bddk.org.tr/ContentBddk/dokuman/duyuru_basel_0001_09.pdf (Erişim Tarihi: 8.5.2025)
• BDDK. (2015). Basel III Uyum Süreci ve Düzenlemelerin Değerlendirilmesi. https://www.bddk.org.tr/ContentBddk/dokuman/duyuru_basel_0001_53.pdf (Erişim Tarihi: 8.5.2025)
• BDDK. (2023). Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü Raporu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. https://www.bddk.org.tr/Veri/Detay/162 (Erişim Tarihi: 8.5.2025)
• Behn, M., Haselmann, R., & Wachtel, P. (2020). Procyclical capital regulation and lending. Journal of Money, Credit and Banking, 52(2-3), 393–428. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.hnb.hr/documents/20182/120688/ses4_presentation_behn_haselmann_wachtel.pdf/7d7164e9-8626-4be6-a9d5-58e157607669 (Erşim Tarihi: 28.4.2025)
• BIS. (2022). Prudential treatment of cryptoasset exposures. Bank for International Settlements. https://www.bis.org/bcbs/publ/d545.htm (Erişim Tarihi: 14.5.2025)
• Blundell-Wignall, A., & Atkinson, P. (2010). Thinking beyond Basel III: Necessary solutions for capital and liquidity. OECD Journal: Financial Market Trends, 2010 (1), 9-33.
• Cecchetti, S. G. (2012). The future of financial intermediation and regulation. BIS. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ecb.europa.eu/events/pdf/conferences/mar_net/Cecchetti_2012-10-30.pdf?66f4760b3ac16d1ff7c62a3bf982c719 (Erişim Tarihi: 14.5.2025)
• Claessens, S., Underhill, G. & Xiaoke Zhang (2008). The political economy of Basel II: The costs for poor countries. https://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://scispace.com/pdf/the-political-economy-of-basle-ii-the-costs-for-poor-4tuh6pflkn.pdf (Erişim Tarihi: 23.05.2025)
• Çalış, N. (2020). İtibar riski ve firma değeri ilişkisi,: BİST’te Ampirik bir uygulama. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Cilt: 23 Sayı: 43, 283 – 309.
• Çelik, A. (2015). Türk Bankacılık Sektöründe Basel Düzenlemelerinin Etkisi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi.
• Demirgüç-Kunt, A., & Detragiache, E. (2002). Does deposit insurance increase banking system stability?. IMF Working Paper. IMF Çalışma Belgesi WP/00/3 (PDF) https:// efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2000/wp0003.pdf (Erişim Tarihi: 6.5.2025)
• Demirgüç-Kunt, A., Detragiache, E., & Merrouche, O. (2010). Bank capital: Lessons from the financial crisis. IMF Working Paper.European Banking Authority. (2023). ESG risks and disclosure requirements. EBA Report.
• Erol, M. (2007). BASEL- I ve BASEL- II Uzlaşısı’nın Bankalar Tarafından İşletmelere Verilen Kredilerde Risk Yönetimi Aracı Olarak Kullanılması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 36, 155-160.
• Ertuğrul, M., & Kaya, E. (2021). Basel IV düzenlemelerinin Türk bankacılık sektörü üzerindeki muhtemel etkileri. Bankacılık ve Finans Dergisi, 35(2), 112–135.
• Financial Stability Board (FSB). (2023). Fintech and the Future of Banking Supervision. https://www.fsb.org/work-of-the-fsb/financial-innovation-and-structural-change/financial-innovation/ (Erişim Tarihi: 17.05.2025)
• Hull, J. C. (2018). Risk Management and Financial Institutions. , 6 th Edition, Wiley.
• IMF. (2022). The Role of Climate Change in Financial Stability. International Monetary Fund. https://www.imf.org/en/Topics/climate-change (9.5.2025)
• Kara, H. (2012). Küresel Kriz ve Türkiye’de Para Politikası. TCMB Çalışma Tebliği, 11/2012.
• Kurtuluş, E., & Yılmaz, E. (2017). Basel II ve III Düzenlemelerinin Türk Bankacılık Sektörüne Etkisi. Bankacılık Dergisi.
• Kutlu H., & Demirci S. (2008). Kapsamlı Bir Risk Yönetimi Düzenlemesi: Basel II ve Kobilere Muhtemel Etkisi. Muhasebe ve Finans Dergisi, 40, Ekim, 122.
• Kutlukaya, M.(2015). Turkish Mortage Market: An Assesment of its Potential and Riskiness. Ph.D. - Doctoral Program, Middle East Technical University, Yayımlanmamış Doktora Tezi, 2015.
• Restoy, F. (2019). The regulatory response to the financial crisis: An assessment. Bank for International Settlements.
• Restoy, F. (2020). The prudential regulation of banks: Where do we go from here? Journal of Financial Regulation and Compliance, 28(4), 421–432. https://doi.org/10.1108/JFRC-06-2020-0057
• Schoenmaker, D. (2009). The Basel III Framework and Its Impact on the Turkish Banking System (p.400-423), Journal of Financial Regulation, 15(4).
• Turgut, A. (2007). Bankalar ve Kobi’ler İçin Dönüm Noktası: Basel II Standartları (s.33). Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt: Aralık 2, 29-44.
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2022). Finansal İstikrar Raporu - Kasım 2022. TCMB Yayınları. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Yayinlar/Raporlar/Finansal+Istikrar+Raporu/2022/Sayi+35 (Erişim Tarihi: 23.05.2025)
• World Bank. (2020). FinTech and the Future of Banking. World Bank Group Policy Research. https://www.worldbank.org/en/publication/gfdr/report (Erişim Tarihi: 14.5.2025)
• World Bank. (2021). Global Financial Development Report 2021/2022: Financial Intermediation in a Crisis. The World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/publication/gfdr/report (Erişim Tarihi: 14.5.2025)
• Yazarkan, H. (2008). Basel Kriterleri ve Basel II’nin Türk Bankacılık Sistemine Muhtemel Etkileri (s.48-51), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi,