Kamu kurumlarında risk iletişimi pratikleri: Orman Genel Müdürlüğünün sosyal medya paylaşımlarının içerik analizi

Öz

Afet riski taşıyan ülkelerde, devlet kurumlarının her an olası tehlikeleri göz önünde bulundurarak proaktif bir yaklaşım benimsemesi gerekmektedir. Bu bağlamda kamu kurumları ile toplum arasında doğru ve güvenilir bir bilgi akışı önem kazanmaktadır. Afet öncesi olası can ve mal kayıplarını en aza indirmek veya tamamen önlemek amacıyla tüm paydaşların katılımıyla yürütülen stratejik iletişimsel faaliyetler, risk iletişimi olarak tanımlanmaktadır. Risk iletişimi, afet tehlikelerinin yıkıcı etkilerini en aza indirilmesinde en etkili araçlardan birisi olarak görülmektedir. Ayrıca risk iletişimi toplumların afetlere karşı harekete geçirmeye, farkındalık oluşturmaya ve ilgili paydaşlar arasında uzlaşma ve koordinasyonu sağlamaya teşvik etmek açısından kritik bir rol oynamaktadır. Orman yangınları bağlamında değerlendirildiğinde, Türkiye’de bu tür risk iletişimi faaliyetlerinin yürütülmesinden sorumlu başlıca kurumlar Orman Genel Müdürlüğü ve bağlı olduğu Tarım ve Orman Bakanlığı’dır. Bu çerçevede, çalışmanın amacı Orman Genel Müdürlüğünün sosyal medya hesaplarının risk iletişimi bağlamında nasıl kullanıldığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Orman Genel Müdürlüğünün X (Twitter) ve Instagram sosyal medya hesaplarında, orman yangınlarına yönelik risk iletişimi çalışmalarının, yoğunlaşması beklenen Nisan ve Mayıs aylarında yapılan paylaşımları ele alınmıştır. Çalışmanın sonuçları, Orman Genel Müdürlüğünün ilgili dönemlerde gerçekleştirdiği paylaşımların sayısının sınırlı olduğunu ve etkili risk iletişimi faaliyetlerinin yeterince yüksek düzeyde uygulanamadığını göstermektedir. Ayrıca, devlet kurumları arasındaki koordinasyon eksikliğinin giderilmesi ve iletişimin güçlendirilmesinin, risk iletişimi süreçlerinin etkinliğini artıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Risk İletişimi
• Kamusal Risk İletişimi
• Orman Yangınları
• Orman Genel Müdürlüğü
• Sosyal Medya

Risk communication practices in public institutions: A content analysis of the social media posts of the General Directorate of Forestry

Öz

In disaster-prone countries, government institutions are required to adopt a proactive approach by constantly taking potential threats into account. In this context, the establishment of accurate and reliable information flow between public institutions and society gains critical importance. Strategic communicative practices carried out with the participation of all stakeholders, aimed at minimizing or completely preventing potential loss of life and property before disasters, are defined as risk communication. Risk communication is considered one of the most effective tools in mitigating the destructive impacts of disaster risks. Moreover, risk communication plays a critical role in encouraging societies to take action against disasters, raising awareness, and fostering consensus and coordination among relevant stakeholders. In the context of forest fires, the primary institutions responsible for carrying out such risk communication activities in Turkey are the General Directorate of Forestry and the Ministry of Agriculture and Forestry to which it is affiliated. Accordingly, the aim of this study is to examine how the social media accounts of the General Directorate of Forestry are utilized within the framework of risk communication. For this purpose, posts shared on the General Directorate of Forestry’s X (Twitter) and Instagram accounts during April and May—months in which risk communication efforts regarding forest fires are expected to intensify—were analyzed. The findings reveal that the number of posts shared by the General Directorate of Forestry during the relevant period was limited and that effective risk communication activities were not carried out at a sufficiently high level. Furthermore, it is suggested that addressing the lack of coordination among government institutions and strengthening inter-institutional communication would enhance the effectiveness of risk communication processes.

Anahtar Kelimeler

• Risk Communication
• Public Risk Communication
• Forest Fires
• General Directorate of Forestry
• Social Media

Kaynakça

1. Abunyewah, M., Gajendran, T., & Maund, K. (2018). Conceptual framework for motivating actions towards disaster preparedness through risk communication. Procedia Engineering, 212, 246-253.
2. Agyepong, L. A., & Liang, X. (2023). Mapping the knowledge frontiers of public risk communication in disaster risk management. Journal of Risk Research, 26(3), 302-323.
3. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
4. Berelson, B. (1952). Content analysis in communication research. Free Press.
5. Boholm, Å. (2008). New perspectives on risk communication: uncertainty in a complex society. Journal of Risk Research, 11(1-2), 1-3.
6. Demirel, S. D. (2022). Ulusal haber ajansları üzerinden orman yangını haberlerinin risk iletişimi bağlamında değerlendirilmesi. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(1), 873-876.
7. Doğruluk Payı. (2025, 28 Temmuz). 2025 yılında illere göre orman yangınlarında zarar gören tahmini alan. Erişim adresi (15 Eylül 2025): https://www.instagram.com/p/DMp7DPBIVK3/?hl=tr&img_index=1 adresinden alındı
8. Emiroğlu, A., & Koçyiğit, N. (2022). 2014’ten günümüze risk yönetim politikaları ve 2021 temmuz ve ağustos ayı orman yangınlarının sosyal medyada yansımalarının risk yönetimi açısından değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 46-60.

9. İletişim Başkanlığı. (2025, 3 Temmuz). Türkiye’de 2025 yılının ilk yarısında meydana gelen orman yangınları. Erişim adresi (15 Eylül 2025): https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/ulkemiz-genelinde-meydana-gelen-orman-yanginlarina-iliskin-son-durum-hakkinda-bilgilendirme
10. İnanç, S., & Aydın, İ. Z. (2019). Assesment of forest fires in Turkey in the context of national forestry program. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 3(2), 243-248.
11. Karanikola, P., Tampakis, S., Manolas, E., & Tsantopoulos, G. (2013). Analyzing the impacts of information in the prevention of forest fires in Greece. Journal of Spatial and Organizational Dynamics, 1(2), 71-81.
12. Onal, I., Yeşil, T., & N, O. (2022). The use of Twitter by official ınstitutions in disaster risk communication and resilience: A case study from Turkey. journal of emergency management and disaster communications, 3(1), 25-40.
13. Özmen, Ş. Y. (2014). Çevre ve iletişim. İ. Günaydın, & T. Özsoy (Ed.), Disiplinler arası bakış açısı ile çevre (s. 222-241) içinde. Hiperlink Yayınları.
14. Paton, D., & Tedım, F. (2013). Enhancing forest fires preparedness in portugal: Integrating community engagement and risk management. Planet@ Risk, 1(1), 44-52.
15. Rodríguez-Teijeiro, A., & Román-Masedo, L. (2023). The role of media in risk management processes—Analysis of the news coverage of the forest fires in Spain. Social Sciences, 12(12), 688.
16. Roth, F., & Brönnimann, G. (2013). Focal report 8: Risk analysis using the internet for public risk communication. ETH Zurich.
17. Setiono, D. (2024). Enhancing forest fire communication: A case study of Oregon Government social media. Jurnal Manajemen Hutan Tropika, 30(2), 202-212.
18. Taşkıran, H. B. (2021). Risk iletişiminde sosyal medya kullanımının kamu kurumu odağında değerlendirilmesi: Sağlık Bakanlığı üzerine bir inceleme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 193-224.
19. Türkdoğan, O., & Gökçe, O. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemi. Konya: Çizgi Kitabevi.