Sosyal medya çağında Devlet Tiyatrolarının dijital iletişim stratejileri: Türkiye, Fransa ve İngiltere örneklerinin karşılaştırmalı analizi

Öz

Bu çalışma, sosyal medya çağında ulusal tiyatro kurumlarının dijital iletişim stratejilerini karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Türkiye’de Devlet Tiyatroları, Fransa’da Comédie-Française ve Birleşik Krallık’ta National Theatre örnekleri üzerinden, tiyatro kurumlarının çevrim içi platformlara uyum süreçleri ve izleyici etkileşimini arttırmaya yönelik uygulamaları analiz edilmiştir. Kuramsal çerçevede kültürel çalışmalar (cultural studies) ve medya ekolojisi yaklaşımları benimsenerek, dijital iletişim ortamının kültürel kurumlar üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Yöntem olarak karşılaştırmalı iletişim araştırması tercih edilmiş; her üç kurumun resmî web siteleri, sosyal medya kullanımları (Facebook, X/Twitter, Instagram, YouTube vb.), dijital arşiv ve yayın projeleri ile mobil uygulama ve çevrim içi biletleme gibi pratikleri nitel içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular, Türkiye Devlet Tiyatrolarının dijital varlığının büyük ölçüde bilgi odaklı ve tek yönlü olduğu, izleyiciyle etkileşim imkânlarının sınırlı kaldığını göstermektedir. Buna karşılık, Comédie-Française ve İngiltere National Theatre’ın dijital platformları etkileşim ve katılım odaklı, yaratıcı içerik stratejileriyle kullandıkları görülmektedir. Özellikle National Theatre’ın küresel ölçekte geniş bir çevrim içi izleyici kitlesine erişerek yenilikçi projeler (örn. National Theatre Live ve NT at Home gibi çevrim içi yayınlar) geliştirdiği görülmüştür. Comédie-Française ise köklü arşivini ve kültürel mirasını dijitalleştirerek pandemi döneminde “La Comédie continue!” gibi girişimlerle izleyici bağlılığını sürdürmüştür. Tartışma bölümünde, kültürel bağlamın ve medya ekosisteminin bu farklı stratejilerdeki rolü irdelenerek, dijitalleşme çağında tiyatro kurumlarının kurumsal kimliklerini koruyarak yenilikçi iletişim yöntemleri geliştirmelerinin önemi vurgulanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, kültür-sanat kurumlarının dijital dönüşümüne ilişkin kuramsal ve pratik içgörüler sunmakta; Türkiye Devlet Tiyatrolarının daha fazla etkileşim, arşiv zenginliği ve çok yönlü içerik stratejileriyle dijital varlığını güçlendirmesi için öneriler getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• Sosyal Medya
• Devlet Tiyatroları
• Comédie-Française
• National Theatre
• Medya Ekolojisi
• Kültürel Çalışmalar
• Karşılaştırmalı Analiz

Digital communication strategies of state theaters in the age of social media: A comparative analysis of the cases of Turkey, France and the United Kingdom

Öz

This study examines the digital communication strategies of national theatre institutions from a comparative perspective in the age of social media. Focusing on the State Theatres in Turkey, the Comédie-Française in France, and the National Theatre in the United Kingdom, it analyzes how these institutions adapt to online platforms and implement practices aimed at enhancing audience engagement. Theoretically, the study draws on cultural studies and media ecology approaches to evaluate the impact of digital communication environments on cultural institutions. Methodologically, it adopts a comparative communication research framework. Qualitative content analysis is employed to examine each institution’s official websites, use of social media (Facebook, X/Twitter, Instagram, YouTube, etc.), digital archives and streaming projects, mobile applications, and online ticketing systems. The findings reveal that the digital presence of Turkey’s State Theatres is predominantly information-oriented and one-directional, offering limited opportunities for audience interaction. In contrast, the Comédie-Française and the UK’s National Theatre utilize digital platforms with a focus on engagement and participation, supported by creative content strategies. Notably, the National Theatre has developed innovative projects—such as National Theatre Live and NT at Home—reaching a broad global online audience. The Comédie-Française has maintained audience loyalty during the pandemic by digitizing its extensive archive and cultural heritage through initiatives like La Comédie continue!. The discussion section explores the role of cultural context and media ecosystems in shaping these divergent strategies, emphasizing the importance for theatre institutions to develop innovative communication methods while preserving their institutional identity in the digital age. Ultimately, the study offers both theoretical and practical insights into the digital transformation of cultural institutions and provides recommendations for strengthening the digital presence of Turkey’s State Theatres through increased interaction, enriched archives, and diversified content strategies.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• Social Media
• State Theatres
• Comédie-Française
• National Theatre
• Media Ecology
• Cultural Studies
• Comparative Analysis.

Kaynakça

1. Brouchot, B. (2020). Digital theatre and institutional identity: Innovation at the National Theatre. Oxford Theatre Review, 15(2), 25–34.
2. Brouchot, B. (2020). La Comédie-Française et sa présence numérique: Archives, communication, stratégie. Paris: CNRS Éditions.
3. Castells, M. (2009). Communication power. Oxford University Press . Chesebro, J. W., & Bertelsen, D. A. (1996). Analyzing media: Communication technologies as symbolic and cognitive systems. Guilford Press.
4. Comédie-Française. (2020). La Comédie continue! Erişim adresi (1 Eylül 2025): https://www.comedie-francaise.fr
5. Comédie-Française. (2021). Rapport d’activité 2020–2021. Erişim adresi (1 Eylül 2025): https://www.comedie-francaise.fr
6. Çelenk, S. (2010). İdeoloji, iletişim, kültür: Bir Stuart Hall değerlendirmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 13, 25-39.
7. Esser, F., & Vliegenthart, R. (2017). Comparative research methods. J. Matthes, C. S. Davis, & R. F. Potter (Eds.), The international encyclopedia of communication research methods (s. 1–22) içinde. Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781118901731.iecrm0035
8. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks (Q. Hoare & G. Nowell Smith, Eds. & Trans.). International Publishers.

9. Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage.
10. Heyer, P. (2017). Media, culture and the arts: The rise of broadcasting in Canada. University of Toronto Press.
11. Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
12. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59–68. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2009.09.003
13. Lijphart, A. (1971). Comparative politics and the comparative method. The American Political Science Review, 65(3), 682–693. https://doi.org/10.2307/1955513
14. Livingstone, S. (2019). Audiences in an age of datafication: How to understand the role of users. N. Couldry & A.
15. Hepp (Eds.), The digital society (s. 101–120) içinde. Polity Press.
16. Marwick, A. E., & boyd, d. (2011). To see and be seen: Celebrity practice on Twitter. Convergence, 17(2), 139–158. https://doi.org/10.1177/1354856510394539
17. Mayring, P. (2000). Qualitative content analysis. Forum: Qualitative Social Research, 1(2), Article 20. https://doi.org/10.17169/fqs-1.2.1089
18. McLuhan, M. (1962). The Gutenberg galaxy: The making of typographic man. University of Toronto Press.
19. McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. McGraw-Hill.
20. McMillan, S. J. (2002). A four-part model of cyber-interactivity: Some cyber-places are more interactive than others. New Media & Society, 4(2), 271–291. https://doi.org/10.1177/14614440222226370
21. McMillan, S. J. (2020). Interactivity in a media context. L. Lievrouw & S. Livingstone (Eds.), Handbook of new media (s. 37–55) içinde. SAGE Publications.
22. National Theatre. (2020). National Theatre at Home. Erişim adresi (1 Eylül 2025): https://www.nationaltheatre.org.uk/nt-at-home
23. National Theatre. (2020). National Theatre at Home – Press release. Erişim adresi (1 Eylül 2025): https://www.nationaltheatre.org.uk/nt-at-home
24. National Theatre. (2023). Digital communications strategy report (2019–2023). National Theatre Press Office.
25. National Theatre. (2023). Social media strategy report 2019–2023. National Theatre Digital Communications Department.
26. National Theatre. (2023). TikTok and Gen Z outreach strategy. National Theatre Communications Department.
27. Postman, N. (2010). Teknoloji ve kültür: Medya ekolojisi yaklaşımına giriş. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 13, 7-24.
28. Šešić, M. D., & Stefanović, M. (2022). Digital transformations of theatre institutions during the COVID-19 pandemic. University of Arts.
29. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.