Yeni medyada kadın girişimciliği: Seferihisar’daki kadın üreticilerin dijital görünürlüğü

Öz

Bu çalışma, sosyal girişimciliğin görünürlüğünü, İzmir’in Seferihisar ilçesinde faaliyet gösteren kadın girişimcilerin dijital görünürlük stratejileri üzerinden incelemektedir. Araştırmada incelenen girişimler, klasik anlamda kurumsallaşmış sosyal girişimlerden ziyade; yerel üretim, dayanışma, sürdürülebilirlik ve kadın emeğinin görünürlüğü ekseninde sosyal fayda odaklı girişimcilik pratikleri sergileyen mikro ölçekli kadın girişimleri olarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Haziran-Aralık 2025 döneminde, sosyal girişimci kadınların kamuya açık beş Instagram hesabı taranmıştır. Bu hesaplar, Seferihisar merkezli üretim yapan, sosyal girişimcilik niteliği taşıyan işletmeler arasından amaçlı örnekleme tekniği ile seçilmiştir. Veriler, tematik içerik analizi ile analiz edilmiş; görsel, metin ve etkileşim verileri, “kendini ifade etme”, “üretim sürecinde şeffaflık” ve “sürdürülebilirlik” temaları çerçevesinde sunulmuştur. Bulgular, incelenen profillerin çoğunun paylaşımlarında üretim sürecini gösteren görseller kullanmakta olduğunu, bu görseller aracılığıyla güven, özgünlük ve yerel dayanışma vurgusu yaptığını göstermiştir. Ayrıca sosyal medya, kadın girişimciler için tanıtım aracı değil aynı zamanda kolektif kimlik üretimi ve topluluk temelli dayanışma alanı olarak işlev görmektedir. Çalışmada, sosyal medyanın kadın girişimcilerin toplumsal etki yaratma, dayanışma kurma ve sürdürülebilir girişim modelleri geliştirme süreçlerine katkı sunduğu ortaya çıkmaktadır. Buna ek olarak dijital ortamların sosyal girişimcilik açısından sunduğu fırsatlar, görünürlük, kimlik inşası ve yerel kalkınma bağlamlarında dikkat çekmektedir. Bu kapsamda çalışmanın evreni Instagram platformuyla sınırlandırılmıştır. İncelenen tüm içerikler kamuya açık olup kişisel veri veya özel mesaj içermemektedir. Sonraki süreçlerde sosyal girişimcilik alanına ilgilerin artacağı tahmin edilmekte ve gelecekte yapılacak saha araştırmaları için kadın girişimciliği ve dijital görünürlük ilişkilerini daha derinlemesine incelemeye yönelik güçlü bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal girişimcilik
• kadın girişimciler
• dijital görünürlük
• Seferihisar

Etik Beyan

Araştırma süreci başlamadan önce, İzmir Demokrasi Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’ndan 2025/09-07 karar sayısı ile gerekli etik onay alınmıştır. Analiz edilen tüm veriler, kamuya açık Instagram hesaplarından elde edilmiş olmakla birlikte; etik ilkeler gereği katılımcıların hassas kişisel verileri korunmuş, kullanıcı adları dışındaki özel bilgiler anonimleştirilmiştir. Çalışma kapsamında herhangi bir kişisel veri işleme faaliyeti yürütülmemiş; veriler münhasıran akademik amaçlarla kullanılmış ve üçüncü taraflarla paylaşılmamıştır. Tüm araştırma süreci, bilimsel etik ilkeler ve yayın etiği yönergeleri doğrultusunda titizlikle yürütülmüştür.

Women's entrepreneurship in new media: Digital visibility of women producers in Seferihisar

Öz

This study examines the visibility of social entrepreneurship through the digital visibility strategies of women entrepreneurs operating in the Seferihisar district of İzmir. The initiatives examined in the study were evaluated not as classically established social enterprises, but rather as micro-scale women's initiatives exhibiting social benefit-oriented entrepreneurial practices centered on local production, solidarity, sustainability, and the visibility of women's labor. Within the scope of the research, five public Instagram accounts belonging to female social entrepreneurs were monitored between June and December 2025. These accounts were selected using a purposive sampling technique from among Seferihisar-based production enterprises that exhibit social entrepreneurship characteristics. The data were analysed via thematic content analysis; visual, textual, and interaction data were presented within the framework of three primary themes: “Self-expression”, “transparency in the production process”, and “sustainability”. Findings indicate that the majority of the profiles examined utilise visuals depicting the production process, thereby emphasising trust, authenticity, and local solidarity. Furthermore, social media functions not merely as a promotional tool for women entrepreneurs but also as a space for collective identity production and community-based solidarity. The study reveals that social media contributes to women entrepreneurs' processes of creating social impact, building solidarity, and developing sustainable entrepreneurial models. In addition, the opportunities offered by digital environments for social entrepreneurship are noteworthy in terms of visibility, identity building, and local development. The scope of the study is limited to the Instagram platform. All content examined is public and does not contain personal data or private messages. It is anticipated that interest in the field of social entrepreneurship will increase in the forthcoming period; thus, this study provides a robust foundation for future field research aimed at examining the relationship between women’s entrepreneurship and digital visibility in greater depth.

Anahtar Kelimeler

• Social entrepreneurship
• women entrepreneurs
• digital visibility
• Seferihisar

Etik Beyan

Before the research process began, the necessary ethical approval was obtained from the Izmir Democracy University Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee with decision number 2025/09-07. Although all analyzed data was obtained from publicly available Instagram accounts, in accordance with ethical principles, the sensitive personal data of the participants was protected, and private information other than usernames was anonymized. No personal data processing activity was carried out within the scope of the study; the data was used exclusively for academic purposes and was not shared with third parties. The entire research process was meticulously conducted in accordance with scientific ethical principles and publication ethics guidelines.

Kaynakça

1. Akarsu, O., & Döven, M. S. (2022). Girişimci ve girişimcilik kavramları üzerine tarihsel bir değerlendirme: Tanımlarda yer alan ortak vurgular. Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi, 10(1), 1-24.
2. Alvord, S. H., Brown, L. D., & Letts, C. W. (2004). Social entrepreneurship and societal transformation: An exploratory study. The Journal of Applied Behavioral Science, 40(3), 260-282.
3. Arıkan, S. (2004). Girişimcilik: Temel kavramlar ve bazı güncel konular (2. baskı). Ankara: Siyasal Kitabevi.
4. Aşkın, A., Nehir, S., & Vural, S. Ö. (2011). Tarihsel süreçte girişimcilik kavramı ve gelişimi. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6(2), 55-70.
5. Aslan, G., Araza, A., & Bulut, Ç. (2012). Sosyal girişimcilik literatür taraması özeti. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 7(2), 76-83.
6. Ayandon. (2023). İzmir’in kozmetik köyü Ulamış’ta açıldı. Erişim adresi (1 Mart 2026): https://www.ayandon.com.tr
7. Balcı, Ş., & Arsal Gölcü, A. (2020). Sosyal medyada kendini açma: öz saygı, güven ve algılanan faydanın etkinliği üzerine bir inceleme. OPUS International Journal of Society Researches, 16(27), 116-149. DOI: https://doi.org/10.26466/opus.669190
8. Ballı, A. (2017). Girişimcilik ve girişimci tipolojileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 143-166.

9. Belli, A., & Çelik, Z. E. (2022). Sürdürülebilir çevre örneği: Türkiye’de yavaş şehirler (Cittaslow). Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 63-89. DOI: https://doi.org/10.20493/birtop.1082260
10. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
11. Castells, M. (2009). Communication power. Oxford: Oxford University Press.
12. Çelik, A. A. (2023). Sosyal girişimcilik kavramı ve Türkiye girişimcilik ekosisteminde bir sosyal girişim örneği: Fazla gıda A.Ş. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1026-1058. DOI: https://doi.org/10.16953/deusosbil.1317368
13. Çelik, A., & Akgemci, T. (2019). Girişimcilik kültürü ve girişimcilik türleri. Ankara: Gazi Kitabevi.
14. Couldry, N. (2012). Media, society, world: Social theory and digital media practice. Cambridge: Polity Press.
15. Dacin, P. A., Dacin, M. T., & Matear, M. (2011). Social entrepreneurship: Why we don’t need a new theory and how we move forward from here. Academy of Management Perspectives, 25(3), 37-57. DOI: https://doi.org/10.5465/amp.25.3.37
16. Dees, J. G. (1998). The meaning of social entrepreneurship. Kauffman center for entrepreneurial leadership. Erişim adresi (24 Kasım 2025): https://faculty.fuqua.duke.edu/centers/case/files/dees-SE.pdf
17. Döngül, E. S. (2023). Sosyal girişimcilikte iş planı sunumu ve müzakere becerileri. D. Hırıdroğlu (Ed.), Sosyal girişimcilik (s. 247-266) içinde. Ankara: Nobel Yayınları.
18. Ercan, S. (2024). Türkiye’de sosyal girişimcilik. Ankara: Nobel Yayınları.
19. Eşitti, B. (2023). Sosyal girişimcilikte sosyal ağların rolü. D. Hırıdroğlu (Ed.), Sosyal girişimcilik (s. 217-234) içinde. Ankara: Nobel Yayınları.
20. Frumkin, P. (2002). On being nonprofit: Conceptual and policy primer. Cambridge: Harvard University Press.
21. Fereday, J., & Muir-Cochrane, E. (2006). Demonstrating rigor using thematic analysis: A hybrid approach of inductive and deductive coding and theme development. International Journal of Qualitative Methods, 5(1), 80–92. https://doi.org/10.1177/160940690600500107
22. Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. New York: Anchor Books.
23. Gökaliler, E., & Alikılıç, Ö. (2015). Kadın girişimcilere ait işletmelerin marka yaratım ve iletişim süreçlerinde sosyal medyanın yeri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 117-138.
24. Henton, D., J. Melville, & K. Walesh. 1997. The age of the civic entrepreneur: Restoring civil society and building economic community. National Civic Review, 86(2), 149-156.
25. Işık, Ö. & Özer Topaloğlu, E. (2025). Sosyal girişimcilik. Eryeşil, K. & Aslan, A. (Ed.), Girişimcilikte çeşitlilik ve dönüşüm: Kurumsal, sosyal, kültürel ve teknolojik yaklaşımlar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub859.c3465
26. Jenkins, H. (2013). Spreadable Media: Creating value and meaning in a networked culture. New York: New York University Press.
27. Johnston, J. (2008). The citizen-consumer hybrid: Ideological tensions and the case of whole foods market. Theory and Society, 37(3), 229-270. DOI: https://doi.org/10.1007/s11186-007-9058-5
28. Kaya, A. (2016). İletişime giriş: Temel kavramlar ve süreçleri. Alim Kaya (Edt.), Kişilerarası ilişkiler ve etkili iletişim (s. 2-31) içinde. Ankara: Pegem Akademi.
29. King, P.J., Roberts, N.C., (1987), Policy entrepreneurs: Catalysts for policy innovation, journal of state government, 60 (1987 July-August), 172-178.
30. Korkmaz, O. (2012). Üniversite öğrencilerinin girişimcilik eğilimlerini belirlemeye yönelik bir araştırma: Bülent Ecevit Üniversitesi örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi (C.XIV, S II), 209-226.
31. Köroğlu Ünver, D. (2025). Dijital girişimcilikte kadınlık ve cinsiyet normları: Sosyal medya temelli netnografik bir inceleme. Çalışma ve Toplum (Advanced Online Publication), 411-448. DOI: https://doi.org/10.54752/ct.1706963
32. Kuşay, Y. (2017). İş gücü alanı olarak sosyal medyanın kullanımı ve girişimci kadınlar. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 23-33.
33. Leadbeater, C. (1997). The rise of the social entrepreneur. London: Demos. Erişim adresi (1 Mart 2026): www.demos.co.uk/openaccess.
34. Mair, J. ve Marti, I. (2006), Social entrepreneurship research: A source of explanation, prediction, and delight. Journal of world business, Vol:41, 36-44.
35. Martin, R. L., & Osberg, S. (2007). Social entrepreneurship: The case for definition. Stanford Social Innovation Review, 5(2), 28-39. Erişim adresi (1 Mart 2026): https://ssir.org/articles/entry/social_entrepreneurship_the_case_for_definition.
36. Medya Ege. (2022). Başkan Tunç Soyer: Tarımı hafife almak en büyük hatadır. Erişim adresi (1 Mart 2026): https://www.medyaege.com.tr
37. Mossberg, L. (2008). Extraordinary experiences through storytelling. In G. Moscardo (Ed.), Building community capacity for tourism development (s. 61-77). Wallingford: CABI Publishing.
38. Park, JY, Sung, CS ve Im, I. (2017). Sosyal medya kullanımı girişimcilik fırsatlarını etkiliyor mu? Düzenleyici rolünün incelenmesi. Sürdürülebilirlik, 9(9), 1593. DOI: https://doi.org/10.3390/su9091593
39. Peredo, A.M. & McLean, M. (2006). Social entrepreneurship: A critical review of the concept. Journal of World Business, 41, 56-65.
40. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster.
41. Sönmez, A., Arıker, Ç., & Toksoy, A. (2016). Dünya’da ve Türkiye’de sosyal girişimciliğin gelişimi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 17(37) – (Girişimcilik Özel Sayısı), 102-121.
42. Seferihisar Belediyesi. (2022). Ulamış üretici pazarı. Erişim adresi (1 Mart 2026): https://seferihisar.bel.tr
43. Seferihisar Belediyesi. (2023). Ulamış’ta ata ekmeği ve yerel üretim çalışmaları. Erişim adresi (1 Mart 2026): https://seferihisar.bel.tr
44. Taşkın, T. (2015). Sosyal medya pazarlamasının marka bilinirliliğine etkisi. Ankara: İksad Yayınları.
45. Tomur, H. D. (2022). Kâr amacı gütmeyen işletmelerde sosyal girişimcilik kavramı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi (e-ISSN: 2717-7416), 6(12), 81-94.
46. Topaloğlu, M., & Döven, M. S. (2024). Girişimcilik kavramının tarihsel gelişimi: 18. yüzyıl ve sonrası. Yönetim ve Örgüt Tarihi Dergisi, 3(1), 63-82.
47. Türkyılmaz, C. A. (2018). Sosyal Medyada marka yönetimi: Instagram örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
48. Ünkür, P. (2023). Sosyal girişimciliği konu alan akademik çalışmalar: Bibliyometrik analiz. D. Hırıdroğlu (Ed.), Sosyal girişimcilik (s. 267-283) içinde. Ankara: Nobel Yayınları.
49. Urbano, D., Toledano, N., Soriano, D.R. (2010). Analyzing social entrepreneurship from an institutional perspective: Evidence from Spain. Journal of social entrepreneurship, Vol:1, 1, 54-69.
50. Waddock, S. A. ve Post, J. E. (1991). Social entrepreneurs and catalytic change. Public Administration Review, 51(5), 393-401.
51. Yalçın, F. G. (2021). Küçük İşletmeler İçin Sosyal Medya. İstanbul: Abaküs Kitap.
52. Yalçıntaş, M. (2010). Çağımızda Girişimcilik. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 5(1), 95-98.
53. Yunus, M. (2010). Building social business: The new kind of capitalism that serves humanity’s most pressing needs. New York: PublicAffairs.
54. Zahra, S. A., & Wright, M. (2016). Understanding the social role of entrepreneurship. Journal of Management Studies, 53(4), 610-629.