Araştırma Makalesi

Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin'in Arktik Altyapı Politikaları

Cilt: 8 Sayı: 1 12 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin'in Arktik Altyapı Politikaları

Öz

Bu makale, Kuşak ve Yol Girişimi’nin (BRI) kuzey uzantısı olan Kutup İpek Yolu (PSR) çerçevesinde Çin’in Arktik’teki faaliyetlerini incelemekte ve Çin’in bölgedeki altyapı politikalarının ortaya çıkan yeni Arktik düzeninin şekillenmesine nasıl katkıda bulunduğunu analiz etmektedir. Küresel ısınma ve buna bağlı olarak hızla eriyen buzullar, yeni deniz rotalarının açılmasına ve enerji kaynaklarına erişimin kolaylaşmasına imkân tanıyarak bölgenin jeopolitik ve ekonomik önemini artırmaktadır. Bu bağlamda Çin, kendisini “Arktik’e yakın bir devlet” olarak tanımlamakta ve bölgesel yönetişim, bilimsel iş birliği ve sürdürülebilir kalkınma girişimlerine aktif biçimde katılma hedefini ortaya koymaktadır. BRI, Çin’in ekonomik, teknolojik ve jeopolitik hedef kümelerini içeren kapsamlı bir girişimdir. Bu girişimin bir bileşeni olan PSR ise Arktik’in, Çin’in küresel bağlantısallık vizyonunun ve ticaret koridorlarını çeşitlendirme stratejisinin ayrılmaz bir parçası hâline geldiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak literatür taraması ve doküman analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde, Çin’in Arktik altyapı politikaları özellikle enerji, deniz ulaştırması ve diplomasi alanlarında şekillenmektedir. Enerji bağlamında Yamal LNG ve Arctic LNG 2 projeleri öne çıkarken; deniz ulaştırması kapsamında Kuzey Deniz Rotası’na yönelik çalışmalar, buz kıran gemileri, seyrüsefer sistemleri ve liman geliştirme politikalarına yapılan yatırımlar bölgesel denizcilik altyapısının güçlendirilmesine hizmet etmektedir. Çin’in tüm bu kritik altyapı girişimleri, aynı zamanda ülkenin altyapı diplomasisi araçlarını oluşturmaktadır. Bu sayede Çin hem ekonomik etkisini artırmakta hem de Arktik devletleri, özellikle Rusya ile stratejik ortaklıklar geliştirerek enerji ve ulaştırma açısından hayati öneme sahip hatlara erişim sağlamaktadır. PSR üzerinden Çin, Arktik’i küresel ticaret ve yönetişim mekanizmalarına entegre ederken, aynı zamanda Kuzey’in geleceğini şekillendirmede merkezi bir aktör olma yönündeki stratejik hedeflerini somutlaştırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkoyun, M. (2025, Ekim). Yamal LNG Projesi. Erişim: https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/kutup/ansiklopedi/yamal-lng-projesi
  2. Alexeeva, O., & Lasserre, F. (2012). China and the Arctic. Arctic Yearbook. Erişim: https://arcticyearbook.com/images/yearbook/2012/Scholarly_Papers/3.Alexeeva_and_Lassere.pdf
  3. Alexeeva, O., & Lasserre, F. (2018). An Analysis on Sino Russian Cooperation in the Arctic in the BRI Era. Advances in Polar science, 29(4), 269-282. doi: 10.13679/j.advps.2018.4.00269.
  4. Baldıran, S. (2023). Avrupa Birliği'nin Arktik politikası. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 5(1), 75-107.
  5. Baldıran, S. (2024). Ukrayna Savaşı Bağlamında Avrupa Birliği’nin Arktik Politikası. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(Özel Sayı), 140-161. ISSN: 2822-5570.
  6. Brady, A.-M. (2017). China as a Polar Great Power. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316832004
  7. Güçyetmez, F., & Kısacık, S. (2024). The impact of climate and geopolitical changes on Russia’s Energy Policies in the Arctic region. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 6(1), 29-54.
  8. Güçyetmez, F., & Kısacık, S. (2025). Çin'in Deniz Taşımacılık Koridorları Çerçevesinde Arktik ve Akdeniz Geçitlerinin Konumları Hakkında Bir Karşılaştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 912-935.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

14 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baldıran, S. (2026). Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 8(1). https://doi.org/10.67220/novusorbis.1835164
AMA
1.Baldıran S. Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları. Novus Orbis. 2026;8(1). doi:10.67220/novusorbis.1835164
Chicago
Baldıran, Selen. 2026. “Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 8 (1). https://doi.org/10.67220/novusorbis.1835164.
EndNote
Baldıran S (01 Temmuz 2026) Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 8 1
IEEE
[1]S. Baldıran, “Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları”, Novus Orbis, c. 8, sy 1, Tem. 2026, doi: 10.67220/novusorbis.1835164.
ISNAD
Baldıran, Selen. “Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.67220/novusorbis.1835164.
JAMA
1.Baldıran S. Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları. Novus Orbis. 2026;8. doi:10.67220/novusorbis.1835164.
MLA
Baldıran, Selen. “Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2026, doi:10.67220/novusorbis.1835164.
Vancouver
1.Selen Baldıran. Kutup İpek Yolu Kapsamında Çin’in Arktik Altyapı Politikaları. Novus Orbis. 01 Temmuz 2026;8(1). doi:10.67220/novusorbis.1835164