Güney Sırbistan’da Kırılgan Barış: Preševo Vadisi’nde Azınlık Siyaseti, Güvenlik ve Devlet Otoritesi
Öz
Bu çalışma, Güney Sırbistan’daki Preševo Vadisi’ni çatışma sonrası dönemde şekillenen siyasal ve kurumsal düzen çerçevesinde incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, 2000–2001 dönemindeki silahlı çatışmanın ardından bölgede oluşan güvenlik merkezli istikrarın neden kalıcı ve kapsayıcı bir barışa dönüşmediğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda makalede tarihsel arka plan, devlet otoritesinin yeniden tesisi, uluslararası aktörlerin rolü, azınlık siyaseti, siyasal temsil, kamu kurumlarına erişim ve güncel hak sorunları birlikte ele alınmıştır. Araştırma, nitel yaklaşım temelinde belge çözümlemesine dayanmaktadır. Birleşmiş Milletler (BM), Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Avrupa Birliği (AB), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Avrupa Konseyi ve ilgili ulusal kurumlar tarafından yayımlanan resmî belgeler ile seçilmiş akademik çalışmalar karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. Çalışma, Preševo Vadisi’nde güvenlik bakımından belirli bir istikrar sağlanmış olmasına rağmen siyasal kapsayıcılık, eşit yurttaşlık, kurumsal güven ve hak erişimi alanlarında önemli kırılganlıkların sürdüğünü göstermektedir. Özellikle adres pasifleştirmesi etrafında yoğunlaşan güncel tartışmalar, kırılganlığın güvenlik alanından çok temsil, kayıt rejimi ve kamusal hizmetlere erişim başlıklarında görünür hâle geldiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede makale, Preševo Vadisi’ni açık çatışmanın sona erdiği, ancak barışın toplumsal ve kurumsal düzeyde tam anlamıyla derinleşmediği bir kırılgan barış örneği olarak değerlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Advisory Committee on the Framework Convention for the Protection of National Minorities. (2025). Fifth opinion on Serbia. Council of Europe. https://rm.coe.int/acfc-op-v-2024-5-5th-cycle-opinion-on-serbia-en/488028728e
- Bieber, F. (2018). The rise (and fall) of Balkan stabilitocracies. Horizons: Journal of International Relations and Sustainable Development, 10, 176–185. https://www.jstor.org/stable/48573486
- Call, C. T. (2012). Why peace fails: The causes and prevention of civil war recurrence. Georgetown University Press.
- Council of the European Union. (2001, May 22). Declaration by the Presidency on behalf of the European Union on the demobilisation of ethnic Albanian armed groups in the Presevo Valley area. https://digitallibrary.un.org/record/441499/files/S_2001_539-EN.pdf
- Embassy of the Republic of Albania in Serbia. (2026, March 12). The Minister for Europe and Foreign Affairs, H.E. Mr. Ferit Hoxha, met today with the Mayor of the Municipality of Presheva, Mrs. Ardita Sinani. https://ambasadat.gov.al/serbia/en/newsroom/ministri-per-evropen-dhe-punet-e-jashtme-sh-t-z-ferit-hoxha-priti-ne-takim-kryetaren-e-komunes-se-presheves-znj-ardita-sinani/
- European Commission. (2025). Serbia 2025 report (SWD(2025) 755 final). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52025SC0755
- Ferati-Sachsenmaier, F. (2023). Serbia’s passivization policy towards the Albanian minority: How Southern Serbia is being turned ethnically Serbian (MMG Working Paper 23-01). Max Planck Institute for the Study of Religious and Ethnic Diversity. https://www.mmg.mpg.de/1156996/wp-23-01
- Galtung, J. (1969). Violence, peace, and peace research. Journal of Peace Research, 6(3), 167–191. https://doi.org/10.1177/002234336900600301
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bölgesel Çalışmalar, Uluslararası Hukuk, Uluslararası İlişkilerde Siyaset, Uluslararası İlişkilerde Uyuşmazlık Çözümü
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Murat Derin
*
0000-0001-7367-4223
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
8 Nisan 2026
Kabul Tarihi
19 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1