Araştırma Makalesi

ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER

Cilt: 21 Sayı: 52 24 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER

Öz

Yazının icadı ve harflerin teşekkülü modern dönemlerden bu yana hep problem olmuştur. Modern döneme kadar yazı konusundaki temel görüş, kitabetin ilâhî bir lütufla peygamberi İdrîs’e öğretilmesi; Onun da çocuklarına öğreterek insanlığın intişarıyla birlikte tüm dünyaya yayılması şeklindedir. Ancak modern dönem, dinî inkar edip sadece akıl ve duyulara dayalı bilimsel bir paradigma benimsemiş, olguları sadece kanıtlarla açıklamıştır. Bu sebeple dinî veriler göz ardı edilmiştir. Modern bilime göre Müsned/Himyerî yazısına dair en eski kitabe ve delil miladi 7. asra aittir. Ancak yazının Himyerîlerden önce Sebeîler tarafından Yemen’de kullanıldığına dair Kur’ân’î deliller vardır. Hz. Süleyman Sebe Melikesi Belkıs’a mektup yazmış o da mektubu okumuştur. Bu sebeple yazının Fenike’den Yemen’e intikali iddiası şüphelidir. Çalışmada önce harf ve harflerin iştikak menşeî ile toplumsal menşeî değerlendirilmiştir. Çalışmanın başlığı olan köken tabiri hem harflerin iştikakına hem de onların nispet edildiği topluma işaret etmektedir. Harflerin hem iştikak hem de toplumsal menşeînin Arap/Sâmî kaynaklı olduğu ve dünyada kullanılan harflerin kökeninin tek merkezden ortaya çıktığı belirtilmiştir. Arap/Sâmî alfabesinin kökeninin 22 harften oluştuğu ve bu harflerin de doğadaki bazı varlık isimlerinin ilk seslerinden oluşturulduğu ifade edilmiştir. Bu 22 doğal varlık ismi de günümüz Arapçasında kullanıldığı gibi 14 tanesi bizzat isim olarak; bazıları da hurûf-ı mukatta olarak Kur’ân’da kullanılmıştır. Dolayısıyla Arap harflerinin kökeni Güney Arabistan merkezli ve Kuzeye/Fenikeye de oradan intikal etmiş olmalıdır. Batılılar yazıyı ilk defa Fenikelilerle tanıdığı için onların icadı gibi algılamış olmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdülbâḳî, Muhammed Fuâd. el-Mu‘cemü’l-Müfehres. Kahire: Dâru’l- Ḥadîs, 1422/2001. Âlûsî, Şihabüddin Mahmud. Rûḥu'l-meânî. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1415/1995. Birûnî, Ebü'r-Reyhan Muhammed b. Ahmed el-Harizmî. el-Asâru’l-bâḳiye. nşr. C. E. Sachau. Leipzig: Otto Harrassowitz, 1923. Buḫârî, Muhammed b. İsmail. Ṣaḥîḥ (y.y.: Dâru Tavḳı’n-Necât, 1422/2001. Cevâd Ali el-Mufaṣṣal fî târîḫi’l-‘Arab ḳable’l-İslâm. Beyrût: Dâru İḥyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, 1413/1993. Cevâd Ali. Târîḫ,u’l-‘Arab. Bağdat: el-Mücemmeu’l-‘İlmiyyü’l-Irakî,1370/1950. Childe, Gordon. Kendini Yaratan İnsan. İstanbul: Varlık Yayınları, 1986. Çetin, Nihat M. “Arap” Türkiye Diyanet İslam Ansiklopedisi. 3/321-324. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Dağdeviren, Ali Can. “Kur’ân Kırâatinin Ana Dinamiği: Harfler”, Sakarya Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Dergisi. 17/1 (Haziran, 2008), 47-81. Deylemî, Şehredar b. Şuriyye. el-Firdevsü’l-aḫbâr. thk. Besyûnî Zağlûl, Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1406/1986. Durmuş, İsmail. “Harf” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 16/158-163. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Ertem, Rekin. “Elifbâ” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11/39-44. İstanbul: TDV Yayınları, 1988. Farabî, Muhammaed b. Tarhan. Kitâbü’l-Ḥurûf. Beyrût: Dâru’l-Meşrıḳ, 1411/1990. Feyrûzabâdî, Mecdüddîn. el-Kāmûṣu’l-muḥîṭ. Beyrût: Müessesetü’r-Risâle, 1408/1987. İbn Cinnî. Sırru ṣınâti’l-i‘râb. nşr. Mustafa es-Sekkâ vd. Kahire: İdâretü İḥyai’t-Türâsi’l-Ḳadîm, 1374/1974. İbnü’l- Esîr, İzzeddin. el-Kâmil fî’t-târîḫ,. Beyrût: Dâru Ṣadr, 1485/1965. İbn Haldûn, Abdurrahman. Muḳaddime. nşr. Abdüsselam eş-Şeddâdî. Dâru’l-Beydâ: Beytü’l-Fünûn ve’l-‘Ulûm ve’l-‘Adab, 1426/2005. İbn Hişam. es-Siretü’n-nebeviyye. thk. Süheyl Zekkâr. Beyrût: Dâru’l-Fikr, 1413/1992. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ. el-Bidâye ve’n-nihâye. Beyrût: Dâru’l-Maârif, 1402/1981. İbn Kuteybe. el-Maârif. thk. Servet Ukkâşe. Kahire: Dâru’l-Maârif, 1402/1981. İsfehânî, Ragıb. Müfredât fî ğarîbi’l-Kur’ân. Beyrût: Dâru’l-Ma‘rife, ts. Kalkaşendî, Ebu’l-Abbâs. Ṣubḥu’l-A‘şâ fî ṣınaati’l-inşâ. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1407/1987. Keddûrî, Kānim. Resmü’l-Muṣḥaf. Bağdat: Dâru Ammâr, 1402/1982. Köksal, M. Asım. Peygamberler Tarihi. Ankara: TDV Yayınları, 2013. Maşalı, Mehmet Emin. “İbn Haldûn’un Gözüyle Muṣḥaf İmlâsı”. Usûl: İslam Araştırmaları, Sakarya, 22/2 (Aralık, 2014), 7-24. Mâverdî, Ali b. Muhammed. Tefsîru Mâverdî. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, ts. Memiş, Ekrem. Eski Çağda Türkler. Konya: Çizgi Kitabevi, 2002. Nasr, Seyyid Hüseyin. İslamda Düşünce ve Hayat. İstanbul: İnsan Yayınları, 1998. Nişancızade, Muhammed b. Ahmed. Mir’ât-ı Kâinât. nşr. A. Faruk Meyan. İstanbul: Berekât Yayınları, 1987. Râzî, Fahreddin. Mefâtîḥu’l-gayb. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1411/1990. Râzî, Fahreddin. Mefâtîḥu’l-gayb. Beyrût: Dâru İḥyâi’t-Türâsi’l-‘Arabî, 1420/2000. Râzî, Muhammed b. Ebî Bekir. Muḫtaṣaru’ṣ-ṣıḥaḥ. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘Arabiyye, ts. Rummânî. Îsâ b. Ali. Kitâbü meâni’l-ḥurûf nşr. Abdülfettâḥ İsmâil Şelebî, Cidde: Dâru’ş-Şurûḳ, 1401/1981. Sa‘lebî, İbrahim en-Nisabûrî. el-Ḳaṣaṣu’l-enbiyâ. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1405/1985) Suyûtî, Celâluddin. Itḳân fî ulûmi’l-Kur’ân. Beyrût Müessesetü’r-Risâle Nâşirûn, 1421/2011. Süyûtî, Celâluddin. ed-Dürrü'l¬-mensûr. Beyrût: Dâru’l-Fikr, ts. Taberî, İbn Cerîr. Târîḫu’t-Taberî. Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1408/1987. Tuzcu, Kemal. “Arap Yazısının Ortaya Çıkışı I”. Nusḫa (Haziran, 2001), 1/2, 158-165. Tuzcu, Kemal. “İslamiyetten Önce Arap Yazısı”. Fırat Üniversitesi Ortadoğu Araştırmalar Merkezi (Mayıs, 2009), 4, 207-227. Türkî Atiyye. el-Ḫaṭṭü’l-‘Arabiyyü’l-İslâmî. Bağdat: Dâru’l-Beyân, 1395/1975. Ubâde, Abdülfettâḥ. İntişâru’l-ḫaṭṭi’l-‘Arabî. Kahire: Mektebetü’l-Külliyâti’l-Ezheriyye, ts. Ya‘ḳûbî, İshak b. Ca‘fer. Târîḫu’l-Ya‘ḳûbî. Beyrût: Dâru Ṣadr, ts. Yazçiçek, Ramazan. “Bilgi Değeri Açısından Cefr ve Ebced- Harfler ve Rakamlar Metafiziği” Milel ve Nihal 17/1 (Haziran, 2004), 75-114. Yesûî, Luvis Rızkullah. el-Müncîd fi’l-lüğa ve’l-a‘lâm. Beyrût: Dâru’l-Meşrıḳ, 1992. Zemahşerî, Mûsâ Cârullah. Keşşâf. Beyrût: Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabî, 1407/1987. Zerkeşî, Bedruddin Muhammed b. Abdullah. Burhân fî ulûmi’l-Kur’ân. Beyrût: Dâru’l-Fikr, 1429/2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

19 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 21 Sayı: 52

Kaynak Göster

APA
Kahraman, F. (2021). ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER. Nüsha, 21(52), 1-28. https://doi.org/10.32330/nusha.744880
AMA
1.Kahraman F. ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 2021;21(52):1-28. doi:10.32330/nusha.744880
Chicago
Kahraman, Ferruh. 2021. “ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER”. Nüsha 21 (52): 1-28. https://doi.org/10.32330/nusha.744880.
EndNote
Kahraman F (01 Haziran 2021) ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER. Nüsha 21 52 1–28.
IEEE
[1]F. Kahraman, “ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER”, Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları, c. 21, sy 52, ss. 1–28, Haz. 2021, doi: 10.32330/nusha.744880.
ISNAD
Kahraman, Ferruh. “ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER”. Nüsha 21/52 (01 Haziran 2021): 1-28. https://doi.org/10.32330/nusha.744880.
JAMA
1.Kahraman F. ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 2021;21:1–28.
MLA
Kahraman, Ferruh. “ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER”. Nüsha, c. 21, sy 52, Haziran 2021, ss. 1-28, doi:10.32330/nusha.744880.
Vancouver
1.Ferruh Kahraman. ARAP HARFLERİNİN KÖKENİ VE BU KÖKENE DAİR KUR’ÂN’DAN BAZI ÖRNEKLER. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 01 Haziran 2021;21(52):1-28. doi:10.32330/nusha.744880

Cited By

Tüm makaleler Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY-NC 4.0) lisansı altında yayınlanmaktadır.