-

Öz

This study was conducted to explore how to teach dimensional analysis effectively with what activities and examples. The data of the study were obtained from the documents such as books published on the topic and scientific articles examined using descriptive analysis. Regarding the documents analysed, students comprehend the content of the subject through lecturing and thus, it is stated that the essential content of the subject to be learnt should be presented to students with its final version. It is suggested that instruction through lecturing should be supported with writing to learn in order to make contributions to the instruction of dimensional analysis at an anticipated level, so an approach which will be performed in seven steps is recommended. What will be done in each step is explained and it can be stated that particularly the examples given in the fifth step of the study will be helpful to understand the dimensional concept presented easily with its rules and also they will enable students to make connections with their prior knowledge and therefore, they can be the means to realize permanent learning. It is anticipated that the approach recommended can be used to teach other abstract and difficult subjects of physics

Anahtar Kelimeler

• Basic Dimensions, Dimensional Analysis, Instruction

BOYUT ANALİZİ VE ÖĞRETİMİ

Öz

Bu çalışma, boyut analizinin öğretiminin; nasıl, ne tür örneklerle ve aktivitelerle daha etkili bir şekilde gerçekleştirilebileceğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın verileri, konuyla ilgili yayınlanmış kitap ve bilimsel makale gibi dokümanların, betimsel analiz yaklaşımına göre incelenmesiyle sağlanmıştır. Nitel araştırmalarda, doküman incelemesi tek başına bir veri toplama yöntemi olarak kullanılabilmektedir. İncelenen dokümanlara göre öğrenciler, sunuş yoluyla öğrendikleri konuların içeriğini kavrayabilmekte ve bu sebeple öğrenilecek konunun temel içeriğinin en son haliyle öğrenciye sunulması gerektiği ifade edilmektedir. Boyut analizinin öngörülen düzeyde öğrenilmesine katkıda bulunabilmek için sunuş yoluyla öğretim, öğrenme amaçlı yazma ile desteklenerek yedi aşamada gerçekleştirilebilecek bir yaklaşım önerilmiştir. Her aşamada neler yapılabileceği açıklanarak özellikle çalışmanın beşinci aşamasında verilen örneklerin; sunulan boyut analizi kavramının kurallarıyla birlikte kolay anlaşılmasını ve öğrenciler tarafından önceki bilgileriyle ilişkilendirilmesini sağlayacak nitelikte olduklarını ve bu nedenle onların kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesine aracı olabileceği söylenebilir. Boyut analizinin öğretimi için önerilen yaklaşımın, fiziğin diğer soyut ve öğrenilmesi zor konularının öğretiminde de kullanılabileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Temel Boyutlar; Boyut Analizi; Boyut Analizinin Öğretimi; Öğrenme Amaçlı Yazma; Doküman İncelemesi

Kaynakça

1. • Arons, A.B., (1990). A Guide to Inroductory Physics Teaching. John Wiley, New York.
2. • Altun, S., (2011). Öğretim Stratejileri ve sınıflamalar. S. FER (Ed). Öğrenme Öğretme Kuram ve Yaklaşımları (169-184), Ankara: Anı Yayıncılık.
3. • Berg, T. and Brouwer, W., (1991). Teacher awareness of student alternate conceptions about rotational motion and gravity. Journal of Research in Science Teaching, 28(1), 3-18, Canada.
4. • Borghi, L., De Ambrosis, A., and Massara, C.I., (1993). Understanding average speed: a study on students aged 11 to 12 years. Physics Education. 28, 33- 38.
5. • Bueche, F. J. & Jerde, D. A. (2003). Fizik ilkeleri-I (Çev. Ed.: K. Çolakoğlu), Düzeltilmiş ikinci Türkçe Baskı. Ankara: Palme Yayıncılık.
6. • Çengel, Y. and Cimbala, J.M., (2008). Akışkanlar mekaniği. Birinci baskıdan çeviri (Çev. Ed.: Tahsin Engin), İzmir Güven Kitapevi: İzmir.
7. • Çepni, S., (2012). Bilim, Fen, Teknoloji Kavramlarının Eğitim Programlarına Yansımaları. S. Çepni (Ed). Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi (1-32), Ankara: Pegem Akademi.
8. • Çepni, S., Ayas, A., Johnson, D. ve Turgut, F., (1997). Fizik Öğretimi. YÖK / Dünya Bankası Milli Eğitimi Geliştirme Projesi Hizmet Öncesi Öğretmen Eğitimi. Ankara: YÖK Tarafından Yayımlanmıştır.

9. • Davarcıoğlu, B., (2009). Fiziksel büyüklüklerin karakterizasyonu üzerine bir analiz. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 2(2), 57-61.
10. • Ekiz, D., (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
11. • Erden, M. ve Akman, Y., (2012). Gelişim ve Öğrenme, 20. Baskı. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
12. • Ertaş, İ., (1984). Denel fizik dersleri, Cilt 1, Dördüncü baskı. İzmir: Barış Yayınları.
13. • Fishbane, P.M., Gasiorowicz, S. and Thornton, S.T., (2008). Temel Fizik, Cilt 1, Üçüncü baskı (Çev. Ed.: Ü. Türkoğulları). Ankara: Arkadaş Yayinevi.
14. • Gagliardi, M., Gallina, G., Guidino, P. and Piscitelli, S., (1989). Forze, Deformazioni, Movimento. Emme Ed., Torino.
15. • Keskin, Y. ve Yaman, E., (2014). İlköğretim sosyal bilgiler programı ve ders kitaplarında yeni bir paradigma: Çokkültürlü eğitim. Turkish Studies, 9 (2), 933-960.
16. • Klein, P.D., (2000). Elementary students’ strategies for writing-to-learn science. Cognition and Instruction, 18, 317–348.
17. • Koca, M., (1998). Akışkanlar mekaniği (242 s).Ankara: Palme Yayıncılık.
18. • Mason, L. and Boscolo, P., (2000). Writing and conceptual change. What changes? Instructional Science, 28, 199–226, Printed in the Netherlands: Kluwer Academic Publishers.
19. • Mcdermott, L.C., (1990). Research and computer-based instruction: opportunity for interaction. American Journal of Physics, 58, 452.
20. • Merriam, S.B., (2013). Nitel Araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Ed.: S. Turan). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Lmt. Şti.
21. • Misic, T., Najdanovic-Lukic, M. and Nesic, L., (2010). Dimensional analysis in physics and the Buckingham theorem. European Journal of Physics, 31, 893–906. Doi:10.1088/0143-0807/31/4/019
22. • Rivard, P.L. and Straw, B.S., (2000). The Effect of Talk and Writing on Learning Science: An Exploratory Study. Science Education, 84, 566-593.
23. • Serway, R.A. and Beichner, R.J., (2002). Fen ve Mühendislik İçin Fizik-1, Beşinci Baskıdan Çeviri, Çev. ed.: Kemal Çolakoğlu. Ankara: Palme Yayıncılık.
24. • Sönmez, V. ve Alacapınar, F.G., (2011). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
25. • Ülgen, G., (2001). Kavram Geliştirme. Ankara: Pegem A Yayınları.
26. • Yeşilyaprak, B. ve Uçar, E., (2014). Öğrenmeden Öğretime. B. Yeşilyaprak (Ed). Eğitim Psikolojisi (309-368), 11. Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
27. • Yıldırım, A. ve Şimşek, H., (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
28. • Yıldız, A., Büyükkasap, E., Erkol, M. and Dikel, S., (2007). Fen bilgisi öğrencilerinin, hız, sabit hız, sürat ve yer değiştirme kavramlarını anlama düzeyleri. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 1-12.
29. • Yıldız, A., Büyükkasap, E. and Günel, M., (2011). Öğretmen adaylarının dairesel hareketi anlama düzeyleri. Journal of Qafqaz University:Philology and pedagogy, 32, 97-103.
30. • Yıldız, A., (2012a). Letter as a writing to learn activity and the addressee. Mevlana International Journal of Education, 2(2), 1-10.
31. • Yıldız, A., (2012b). Prospective teachers' comprehension levels of special relativity theory and the effect of writing for learning on achievement. Australian Journal of Teacher Education, 37(12), 15-28. DOI:10.14221/ajte.2012v37n12.1.
32. • Yıldız, A., (2014b). Öğretmen Adaylarının “C=3.10⁸ m/s” Sabitiyle İlgili Görüşleri. The Journal Of Academic Social Science Studies, 28 Autumn II, 28, 13-21. DOI:10.9761/JASSS2474.
33. • Yıldız, A., (2014a). Öğrenme Amaçlı Yazma Aktivitesi Olarak Mektup ve Etkili Kullanımı. Turkish Studies, 9(5), 2097-2104. DOI:10.7827/TurkishStudies.6979.
34. • Yıldız, A., (2014c). Belirsizlik İlkesi ve Öğretimi. Turkish Studies, 9(11), 603-612. DOI:10.7827/TurkishStudies.7359.
35. • Yıldız, A. ve Büyükkasap, E., (2011a). Öğretmen adaylarının Compton olayını anlama düzeyleri ve öğrenme amaçlı yazma aktivitelerinin akademik başarıya etkisi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8 (1), 1643-1664.
36. • Yıldız, A. ve Büyükkasap, E., (2011b). Öğretmen adaylarının fotoelektrik olayını anlama düzeyleri ve öğrenme amaçlı yazmanın başarıya etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11 (4), 2259- 2274.
37. • Yıldız, A. ve Büyükkasap, E., (2011c). Öğretmen adaylarının belirsizlik ilkesini anlama düzeyleri ve öğrenme amaçlı yazmanın akademik başarıya etkisi. Türk Fen Eğitimi Dergisi,8(4),134-148.