ŞARDONLAMANIN Bİ-ELASTİK DOKUMA KUMAŞLARDA BOYUTSAL STABİLİTE ÜZERİNE ETKİSİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ

Öz

Ham kumaş 10m/dk tambur hızında 2 pasaj şardonlama işlemine tabi tutularak şardonlu bi-elastik dokuma kumaş elde edilmiştir. Ham bi-elastik dokuma kumaş ile şardonlu bi-elastik dokuma kumaşa yıkama çekmesi ve buhar çekmesi testleri uygulanarak şardonlama işleminin bi-elastik dokuma kumaşların boyutsal stabilite özelliklerini ne ölçüde değiştirdiğinin deneysel olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Testler sonucu elde edilen veriler kullanılarak şardonlama işleminin kumaşın boyutsal stabilitesi üzerine etkisini ve anlamlılık seviyesini tespit etmek için istatistiksel analiz yapılmıştır. ANOVA sonuçları, şardonlama işleminin kumaşın mekaniksel özellikleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu ve varyans homojenliği sonuçları ise verilerin güvenilir olduğu yönündedir. Sonuç olarak; şardon sırasında kumaşa uygulanan mekanik güç, kumaşın yıkama ve buhar işlemlerine karşı olan performansını bozarak her iki işlemde de çekme değerlerinin yükselmesine sebep olmuştur. 

Anahtar Kelimeler

• Bi-elastik Dokuma Kumaş, Şardonlama, Boyutsal Stabilite, Yıkama Çekmesi, Buhar Çekmesi

Kaynakça

1. Dayıoğlu, H., (1990). Tekstil Mamullerinin Boyutsal Değişmesi Üzerine Bir Araştırma. Tekstil & Teknik, Sayı: 63, 112-114.
2. Başer, İ., (2002). Elyaf Bilgisi (2.Baskı), Marmara Ünv., İstanbul, Türkiye, Teknik Eğitim Fakültesi ISBN:975-400-075-1.
3. DuPont, (1992). Construction of woven stretch fabrics with Lycra Elastane, Dupont Bülteni, L-528, Sayfa 163-166.
4. Corbman, B.P., (1983). Manmade Fibres, Textiles: Fibre to Fabric. Sixth Edition, Newnes Butterworth, London, McGraw Hill International Editions.
5. Atış, S., (2001). Lycra’lı Kumaşlara Uygulanan Terbiye İşlemleri ve İncelenmesi, Tekstil Projesi, Çukurova Üniversitesi, Adana, Türkiye.
6. Dupont, (1992). Lycra’lı Kumaşlar için kesim ve dikim talimatları, Teknik Bilgi Bülteni, Temel Bilgiler, Bülten L-534.
7. Yakartepe, M., ve Yakartepe, Z., (1998). Genel Tekstil Terbiyesi Kasar, Boya, Apre, Baskı, Cilt 4, T.K.A.M., İstanbul.
8. Kolcavova, S.B., (2004). The Structure and Final Properties of Woven Fabrics, 2nd International Textile Clothing & Design Conference, 206-210, 3-6 Ekim 2004, Dubrovnik, Crotia.

9. Kul, E., (2005). PES/VİS/ELASTAN İçerikli İplik Tiplerinde Kalite İyileştirici Proses Çalışmaları ve Dokuma Kumaşlarda Kalite Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana, Türkiye.
10. Çoban, S., (1993). Dokuma-Örme Kumaşlarda Çekme Problemi ve Yıkama Boyut Değişim Testleri. Tekstil ve Konfeksiyon, 2, s: 125.
11. Martin, A.R. and Fulton, G.P., (1958). Dry Cleaning. New York, Textile Book Publishers.
12. Namiranian, R., Najar, S.S., Etrati, S.M., and Manich, A.M., (2014). Seam slippage and seam strength behavior of elastic woven fabrics under static loading, Indian Journal of Fibre & Textile Research, 39, 3, 221-229.
13. Gürarda, A. ve Meriç, B., (2010). Slippage and Grinning Behaviour of Lockstitch Seams in Elastic Fabrics under Cyclic Loading Condonditions, Tekstil ve Konfeksiyon, 20, 1, 65-69.
14. Çetin, C., (2007). Dokuma Kumaş Özelliklerinin ve Görmüş Olduğu Mekanik Bitim İşlemlerinin Dokuma Kumaş Mukavemetine Etkisi, İ.T.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, Türkiye.
15. Babaarslan, O., Balci, H., ve Güler, Ö., (2007). Elastan (Spandex) İlavesinin Poliester/Viskon Karışımlı Dokuma Kumaş Özellikleri Üzerindeki Etkisi, Tekstil ve Konfeksiyon, 17, 2, 110-114.
16. Sabır, E.C. ve Maralcan, A., (2010). 2/1 Z Dimi PES/VIS/EA Dokuma Kumaş Özelliklerine Şardon Parametrelerinin Etkisi, Electronic Journal of Textile Technologies, 4, 2, 1-8.
17. Akçan, A., (2001). Lycralı Dokuma Kumaşların Üretimi ve Lycralı Dokuma Kumaşlarda Boyut Değişimi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Afyon, Türkiye.
18. Topalbekiroğlu, M. and Kaynak, K., (2008). The Effect of Weave Type on Dimensional Stabilityof Woven Fabrics. International Journal of Clothing Science and Technology, 20(5), 281-288.
19. Seventekin, N., (1998). Tekstil Mamullerinde Kullanılan Bakım Etiketleri. Tekstil ve Konfeksiyon 2, s. 115.
20. İşmal, Ö.E., (2008). The Effect of Causticizing, Washing and Drying Processes on Shrinkage and Crease Resistance Properties of Viscose Fabric. Tekstil ve Konfeksiyon, 18(3):221-228, 2008.
21. Kadem, F., D., Oğulata, R., T., (2014), İpliği Boyalı Pamuklu Kumaşların Boyutsal Değişimi Üzerine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29 (2); 141-148.