M. de Falla, M. Ponce ve J. Rodrigo’nun Eserlerinde Bulunmuş Ortak Tematik Motifin İncelenmesi

Öz

İber Yarımadası yüzyıllar boyunca farklı toplumlara ev sahipliği yapmıştır. Endülüs Emevilerin bu topraklara gelmesiyle (711) Doğu kültürü de bu coğrafyada yeşermeye başlamıştır. Endülüs’ün mimarisi, müziği, edebiyatı, popüler kültürü bugüne kadar geleneksel yapısını koruyabilmiştir. 19. yüzyılın sonlarına doğru İspanyol piyano müziği altın çağını yaşamaya başlamış, besteciler Endülüs folklorik öğelerini de kendi müzikal dillerinde kullanmışlardır. Bu çalışmada İspanyol müziğinin karakteristik özelliklerine değinilmiş, İspanyol bestecilerin eserlerinden örnekler verilerek bu müzikal özellikler desteklenmiştir. Çalışmanın odak noktası Manuel de Falla (1876-1946), Manuel Ponce (1882-1948) ve Joaquin Rodrigo (1901-1909) tarafından bestelenen üç ayrı eserdeki ortak tematik motiftir. Bu eserler sırasıyla Noches en las Jardines de Espana eserinin En los Jardines de la Cierra de Cordoba bölümü, Concierto del Sur eserinin ilk bölümü (Allegro moderato) ve Concierto para una Fiesta eserinin son bölümüdür (Allegro moderato). Değinilen çalışmalardaki tematik motif aynı ses malzemesine ve ritmik yapıya sahiptir. Bu motifin Endülüs’e özgü ayırt edici yönleri araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Endülüs
• Halk Müziği
• Falla
• Ponce
• Rodrigo

Kaynakça

1. Abendtroth, C.L., (1990). Inspiration and Influence Behind the Keyboard Styles of Isaac Albeniz And Enrique Granados. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Oregon: University of Oregon School of Music.
2. Andaç, H.M., (2019). Türk Müziği Makamlarının Viyalonsel Tuşesi Üzerinde Konumlandırılmasına İlişkin Şematik Bir Yaklaşım. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
3. Arman, A., (2015). Klasik Türk Müziğinde Sıklıkla Kullanılan Bazı Makamların Duygusal Etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Budak, M.A., (2016). Batı Kaynaklarına Göre Endülüs Medeniyeti’nin Eğitim ve Bazı Bilim Alanlarında Avrupa’ya Katkıları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 1(23):163-176.
5. Cho, S., (2008). Interpretive Issues in Performing the Piano Suite "Goyescas" by Enrique Granados. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ohio: University of Cincinnati.
6. Clark, W.A., (2018). Los Romeros: Royal Family of the Spanish Guitar. Urbana, Chicago, Springfield: University of Illinois Press.
7. Corvera, J.B., (2004). Manuel Maria Ponce A Bio-Bibliography. London: Praeger Publishers.
8. Diaz, J.C.G., (2018). Una Noche Sugerente para la Creación Musical: La Madrugá Sevillana y la Música Processional. M. L., Fernandez (Der.), Musica en Sevilla en la siglo XX içinde (287-306). Spain: Editorial Libargo.

9. Jean-Aubry, G., (1917). Manuel de Falla. The Musical Times. 58(890):151-154.
10. Karasar, N., (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
11. Kent, A., (2015). Corral, Cafe, and Concert Hall: Enrique Granados’s “El Fandango de Candil” and Manuel de Falla’s “Danza de la Molinera”. Musica Oral Del Sur. (12):604-617. ISSN 1138-8579.
12. Köse, P.Ö., (2019). Hicaz Makamında Aksak Ölçülü Türkülerin Seslendirilmesinde Makamsal Dizi ve Yay Çalışmalarının Keman Çalma Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
13. Kurihara, H., (2005). Selected Intermediate-Level Solo Piano Music of Enrique Granados: a Pedagogical Analysis. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Louisiana State University.
14. Lopez, E.A., (2016). Modern Spain. Santa Barbara, California: ABC-CLIO.
15. Marcus, S., (2015). The Eastern Arab World. M. Church (Der.), The Other Classical Musics: Fifteen Great Traditions içinde (270-293). USA: The Boydell Press.
16. McDowell, A.J., (2016). An Overview and Performance Guide to Joaquin Rodrigo’s Fandango from Tres Piezas Espanolas. Yayımlanmamış Lisans Tezi. Dublin: Dublin Institute of Technology/Trinity College Dublin Conservatory of Music and Drama.
17. Otero, C., (1994). Manuel M. Ponce and The Guitar. United States: The Bold Strummer Limited.
18. Özcan, S. ve Sazak, N., (2018). Aynı Diziyi Kullanan Makamların Seyir Özelliklerinin Grafik Analizi. Fine Arts Dergisi. 13(3):31-47, http://dx.doi.org/10.12739.
19. Park, J., (2013). A Study of Siete Canciones Populares Espanolas by Manuel de Falla. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Graduate Faculty of the University of Kansas.
20. Philip, R., (2018). The Classical Music Lover's Companion to Orchestral Music. New Haven and London: Yale University Press.
21. Redford, J.R., (1994). The Application of Spanish Folk Music in the Piano Suite Iberia by Isıac Albeniz. Yayımlanmamış Doktora Tezi. The University of Arizona.
22. Reynolds, D.F., (2013). The Music of al-Andalus: Meeting Place of Three Cultures. A. Meddeb & B. Stora (Der.), A History of Jewish-Muslim Relations: From the Origins to the Present Day içinde. (ss. 970-984). Princeton University Press.
23. Selen, B., (2009). Study on the Authenticity and Evolution of Piano Technique for Spanish Piano Music: With Selections from the Repertoire of Albeniz, Granados and Falla. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. Shiloah, A. ve Barış, K., (2009). İber Yarımadası’nda Hıristiyan, Yahudi ve Müslüman Müzik Kültürlerinin Buluşması (1492’den Önce). İstem. 7(14):397-402.
25. Shannon, J.H., (2015). Performing al-Andalus: Music and Nostalgia across the Mediterranean. Indiana: Indiana University Press.
26. Smith, M.S., (2015). Spanish Flavor in Con Antonio Machado by Joaquin Rodrigo. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. University of Central Missouri: Department of Music.
27. Şen, Y. ve Burç, N., (2016). Makam Tanımada Önem Taşıyan Faktörler ve Öğrencilerin Basit Makamları Tanımadaki Yeterlilikleri. İdil Sanat ve Dil Dergisi. 5(27):1937-1965, DOI: 10.7816/idil-05-27-06.
28. Şeyban, L., (2013). Endülüs Kültür Havzasından İberya-Avrupa Kültürlerine Geçen Kelime ve Kavramlar-I. A Journal of Oriental Studies. 2(12): 45-94.
29. Tohumcu, A., (2012). Türk Makam Müziği’nde Değişimin Değişmeyeni: Hicaz Makamı Örneklemi. KTÜ 1. Uluslararası Müzik Araştırmaları Sempozyumu “Müzik ve Kültürel Doku”. Trabzon, Sempozyum Bildirileri, ss:37-52.
30. Vazquez, C.B., (2007). Manuel M. Ponce: A Critical Study of His Concerto Romantico for Piano and Orchestra. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. University of North Texas.
31. Villar, G.M.S., (2017). Noches en los Jardines de Espana Cien Anos Despues de su Estreno. Revista de Musicología. 40(2):651-658.
32. Şekil 8. I. Albeniz, Suite Espanola op. 47, Cadiz, ölçü 45-48. https://imslp.org/wiki/Suite_Espa%C3%B1ola_No.1%2C_Op.47_(Alb%C3%A9niz%2C_Isaac), Erişim tarihi: 10.04.2020.
33. Şekil 9. I. Albéniz, Recuerdos de viaje Op. 71, No.4, En la Alhambra, ölçü 1-4 https://imslp.org/wiki/Recuerdos_de_Viaje%2C_Op.71_(Alb%C3%A9niz%2C_Isaac), Erişim tarihi: 10.04.2020.
34. Şekil 10. I. Albeniz, Cantos de Espana op.232, Cordoba, ölçü 53-56. https://imslp.org/wiki/Cantos_de_Espa%C3%B1a%2C_Op.232_(Alb%C3%A9niz%2C_Isaac), Erişim tarihi: 10.04.2020.
35. Şekil 13. I. Albeniz, Suite Iberia, Jerez, ölçü 1-2 https://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/4/46/IMSLP515472-PMLP7337-Albaniz_-_Iberia.pdf, Erişim tarihi: 10.04.2020.
36. Şekil 14. J. Turina, Sevilla op.2, Bajo los Naranjos, ölçü 1-3 https://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/2/24/IMSLP33463-PMLP29169-Turina_-_Suite_Pittoresque_(piano).pdf, Erişim tarihi: 10.04.2020.
37. Şekil 16. E. Granados, Goyescas, No:3 El Fandango de Candil, ölçü 9-13 https://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/4/43/IMSLP71782-PMLP03851-Granados--Goyescas--FE-HQ.pdf, Erişim tarihi: 10.04.2020.
38. Şekil 17. M. de Falla, Siete Canciones Populares Espanoles, El Pano Moruno, ölçü: 1-4 https://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/1/10/IMSLP19065-PMLP45001-Siete_canciones_populares_Espa%C3%B1olas.pdf, Erişim tarihi: 15.04.2020.
39. Şekil 20. M. de Falla, Noches en las Jardines de Espana, En los Jardines de la Cierra de Cordoba, ölçü 1-3 https://ks.imslp.net/files/imglnks/usimg/7/7d/IMSLP17391-Falla_-_Nuits_dans_les_Jardins_d'Espagne_(orch._score).pdf, Erişim tarihi: 18.04.2020.
40. Şekil 22. M. Ponce, Concierto del Sur, Allegro moderato, ölçü 2-5 Ponce, M., (1970). Concierto del Sur. New York: Peer International Corporation.
41. Şekil 23. J. Rodrigo, Concierto para una Fiesta, Allegro moderato, ölçü 1-4. Rodrigo, J., (1982). Concierto para una Fiesta. Germany: Schott Musik International GmbH & Co. KG, Mainz.