Araştırma Makalesi

Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo

Cilt: 5 Sayı: 2 26 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo

Öz

Geç Ortaçağ’da giderek zayıflayan Bizans hakimiyeti ve aynı dönemde verilmiş ticari imtiyazlar sonucu Batı Anadolu kıyıları boyunca deniz ticareti ve ulaşımında İtalyan denizci devletleri etkili olmaya başlamıştır. Bu esnada bölgede Cenevizliler tarafından yerleşik koloniler kurulmuş, artan ticari ilişkiler ilerleyen süreçte Türklerle de devam etmiştir. Çağdaş kroniklerin yanında özellikle de arşiv belgeleri, birincil kaynaklar olarak Geç Ortaçağ’da Batı Anadolu kentleriyle limanlarındaki İtalyan varlığına ilişkin detaylı bilgi sağlamakta; yapılan anlaşmalara, alınıp satılan mallara ve şehirlerin genel görünümüne değinmektedir. Benzer şekilde, denizcilere yönelik harita ya da düz yazı formatındaki ayrıntılı kartografik çalışmalar olan portolanlar yardımıyla liman kentleri, coğrafi özellikleriyle kronolojik sırada takip edilebilmektedir. Anadolu genelindeki Ceneviz kolonileri güncel olarak çeşitli bilimsel araştırmalara konu edilmekte olup ayrıca UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi ilgisindedir. Yine de akademik yazında, arşiv belgeleri ve portolanlardaki birtakım liman kentlerinin, mevcut yerleşmeler veya kalıntılarla eşleştirilmesinde önemli eksiklikler vardır. Bu çalışmada, XIV. yüzyıl Ceneviz arşiv belgelerinde rastlanan ve önceden yüzeysel şekilde Birgi, Ödemiş olarak lokalize edilen bir dönem Ceneviz kullanımındaki “Cristo”, ilgili arşiv kayıtları ve portolanlar yoluyla tekrardan değerlendirilmiştir. Bulgular, meçhul Cristo’nun Geç Bizans Dönemi’nde “Chrysonea” ismine sahip Kyme’ye denk geldiğini göstermektedir. Buranın, daha önceden var olan kentsel altyapıyı bölgedeki Türk hakimiyeti esnasında devralarak başta şap nakliyesi için kullanmış tahkimli bir liman ve nispeten ikincil bir ticaret merkezi olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. VII. Konstantinos, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Constantinus Porphyrogenitus, De Thematibus et De Administrando Imperio, Accedit Hieroclis Synecdemus cum Bandurii et Wesselingii Commentariis (Ed. August Immanuel Bekker), 3, Impensis Ed. Weberi, Bonn, 1840.
  2. Ahrweiler, Hélène, “L’histoire et la géographie de la région de Smyrne entre les deux occupations turques (1081-1317) particulièrement au XlIIe siècle”, Byzance: les pays et les territoires, Variorum Reprints, Londra, IV, 1-204.
  3. Anna Komnene, The Alexiad (Çev. Elizabeth A. S. Dawes), In Parentheses, Cambridge, Ontario, 2000.
  4. Anonim, “Liber Jurium Reipublicae Genuensis”, 1, Historiae Patriae Monumenta, 7, Officina Regia, Torino, 1854.
  5. Archivio di Stato di Firenze, CN 01, ERC MEDEA-CHART, https://medea.fc.ul.pt/view/chart/63
  6. Archivio di Stato di Firenze, CN 02, ERC MEDEA-CHART, https://medea.fc.ul.pt/view/chart/153
  7. Archivio di Stato di Firenze, CN 03, ERC MEDEA-CHART, https://medea.fc.ul.pt/view/chart/62
  8. Archivio di Stato di Lucca, Fondo Stampe n. 1193, ERC MEDEA-CHART, https://medea.fc.ul.pt/view/chart/358

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2022

Kabul Tarihi

3 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sağlam, H. S. (2022). Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 5(2), 393-411. https://doi.org/10.48120/oad.1179132
AMA
1.Sağlam HS. Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo. OAD. 2022;5(2):393-411. doi:10.48120/oad.1179132
Chicago
Sağlam, Hasan Sercan. 2022. “Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 5 (2): 393-411. https://doi.org/10.48120/oad.1179132.
EndNote
Sağlam HS (01 Aralık 2022) Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 5 2 393–411.
IEEE
[1]H. S. Sağlam, “Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo”, OAD, c. 5, sy 2, ss. 393–411, Ara. 2022, doi: 10.48120/oad.1179132.
ISNAD
Sağlam, Hasan Sercan. “Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Aralık 2022): 393-411. https://doi.org/10.48120/oad.1179132.
JAMA
1.Sağlam HS. Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo. OAD. 2022;5:393–411.
MLA
Sağlam, Hasan Sercan. “Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2022, ss. 393-11, doi:10.48120/oad.1179132.
Vancouver
1.Hasan Sercan Sağlam. Tahkimatlı Bir Geç Ortaçağ Ticaret Limanının Teşhisi: Kyme / Chrysonea / Cristo. OAD. 01 Aralık 2022;5(2):393-411. doi:10.48120/oad.1179132

Cited By

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası