Boundaries of the Ecumene on World Maps (Mappaemundi) Drawn in Medieval Europe

Öz

City, regional and world maps were drawn for different purposes in medieval Europe. While the parts of the world maps showing Europe, Byzantium and the Holy Land were drawn closer to reality, the north of Europe, Asia and Africa continents were not depicted with sufficient and realistic information. As a matter of fact, due to the lack of sufficient information, some imaginary elements appear on the borders of the ecumene in the world maps drawn in medieval Europe. Mappaemundi generally depict an earthly paradise in the east, monsters or abnormal races in India, and apocalyptic people, Gog and Magog, in the north. The near-border markers of the ecumene are the Pillars of Hercules, showing the Strait of Gibraltar, the Alexander altars or pillars erected by Alexander on the Indian border, the Sun and Moon Tree near the earthly paradise that prophesied to Alexander on his Eastern expedition, and finally the images of the king-priest Prester John, the legendary ally of Christians in the East. Cartographers depicted these images based on classical sources from Ancient Greece and Rome, sacred texts and travelogues. Within the scope of this study, the far and near border images of the ecumene in mappaemundi are analysed.

Anahtar Kelimeler

• Mappaemundi
• Ecumene
• Paradise
• Beast Races
• Pillars of Hercules
• Alexander Altars
• Prester John

Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında (Mappaemundi) Meskûn Dünyanın Sınırları

Öz

Orta Çağ Avrupa’sında farklı amaçlarla şehir, bölge ve dünya haritaları çizilmiştir. Dünya haritalarının (mappaemundi) temel özelliği, dünyanın üç kıta (Asya, Avrupa ve Afrika) ve kıtaların etrafının okyanusla çevrili gösterilmesidir. Dünya haritalarında Avrupa, Bizans ve Kutsal Toprakları gösteren kısımlar gerçeğe daha yakın çizilirken, Avrupa’nın kuzeyi, Asya ve Afrika kıtalarının yeterli ve gerçekçi bilgilerle tasvir edilmediği görülür. Avrupa’daki Katolikler, zaman zaman hac, misyonerlik, ticaret veya elçilik vazifesiyle Asya ve Afrika’ya gitmişseler de bu kıtalar hakkında yeterli bilgiye sahip olamamışlardır. Nitekim, Orta Çağ Avrupa’sında çizilen dünya haritalarında, ekümenin yani meskûn dünyanın sınırlarında birtakım hayali öğeler karşımıza çıkmaktadır. Mappamundi türü haritaların genelinde en doğuda dünyevi cennet, Hindistan’da canavar veya anormal ırklar, kuzeyde apokaliptik bir halk olan Ye’cûc ve Me’cûc tasviri yer alır. Bunlar meskûn dünyanın uzak sınırlarını simgeleyen öğelerdir. Ekümenin yakın sınır işaretleri ise Cebelitarık Boğazı’nı gösteren Herkül Sütunları, İskender’in Hindistan sınırına diktiği İskender sunakları veya sütunları, İskender’e Doğu seferinde kehanette bulunan dünyevi cennetin yakınlarındaki Güneş ve Ay Ağacı ve son olarak Hristiyanların Doğu’daki efsanevi müttefiki kral-rahip Prester John görselleridir. Avrupalı kartografların tahayyülünde meskûn dünyanın uzak ve yakın sınırlarını belirlemede kullandıkları bu öğeler Antik Yunan ve Roma’nın klasik kaynaklarına, kutsal metinlere ve seyahatnamelerde verilen bilgilere dayanır. Bu çalışma kapsamında mappamundi türü dünya haritalarında ekümenin uzak ve yakın sınır imgeleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dünya Haritaları
• Ekümen
• Cennet
• Canavar Irklar
• Herkül Sütunları
• İskender Sunakları
• Prester John

Kaynakça

1. An Account of a Copy from the 15th Century of a Map of the World engraved on Metal which is preserved in Cardinal Stephan Borgia’s Museum at Velletri. ed. A. E. Nordenskiöld, Stockholm: Published by A. L. Norman, 1891.
2. Dante Alighieri. İlahi Komedya: Cehennem. çev. Sevinç Elpida Kara, çeviri ihya ve notlar Seçkin Erdi, İstanbul: Alfa yay., 2020.
3. Die Herefordkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Druck von A. Bonz’ Erben, 1903.
4. Die ältesten Weltkarten, I. Heft. Die Weltkarte des Beatus (776 n. Chr.), yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1895.
5. Die ältesten Weltkarten, III. Heft: Die kleineren Weltkarten, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1895.
6. Die ältesten Weltkarten, IV. Heft: Die Herefordkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1896.
7. Die ältesten Weltkarten, V. Heft: Die Ebstorfkarte, yay. haz. Konrad Miller, Stuttgart: Jos. Roth’sche Verlagshandlung, 1896.
8. Geneoese World Map 1457, Facsimile and Critical Text Incorporating in Free Translation the Studies of Professor Theobald Fischer revised with the Addition of Copious Notes, Ed. Edward Luther Stevenson, New York: The American Geographical Society and the Hispanic Society of America, 1912.

9. Mainzlı Henry (Sawley Haritası): Cambridge, the Parker Library, Corpus Christi College MS 66 (https://parker.stanford.edu/parker/catalog/jb848tp9919 E.T. 02.02.2024)
10. Marco Polo. Seyahatname-Dünyanın Tasviri: Kubilay Han’ın Sarayında Bir Venedikli, çev. Leyla Tonguç Basmacı, İstanbul: Alfa yay., 2021.
11. Martin Waldseemüller’s ‘Carta marina’ of 1516: Study and Transcription of the Long Legends. yay. haz. Chet van Duzer, Rochester: Springer Open, 2020.
12. Pliny, Natural History. With an English Translation in Ten Volumes, Vol. II, Libri III-VII, ed. H. Rackham, Cambridge, Massachusetts, London: Harvard University Press, 1961.
13. Prose Life of Alexander (Thornton MS.), ed. J. S. Westlake, London: The Early English Text Society. 1913.
14. Solinus, Gaius Iulius, Wunder der Welt, Lateinisch und Deutsch, Eingeleitet, übesetzt und kommentiert von Kai Brodersen, Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 2014.
15. The Etymologies of Isidore of Seville, ed. S. A. Barney ve diğ., Cambridge: Cambridge University Press, 2006. Yaratılış, Kutsal Kitap (Tevrat, Zebur, İncil), İstanbul: Yeni Çeviri, 2016.
16. Telif Eserler
17. Ağır, Abdullah Mesut. “Orta Çağ Seyyahlarının Kayıtlarında Presbyter John ve Efsanenin Asya ve Afrika’daki Temelleri”, History Studies, 9/2 (2017): 27-46.
18. Allinson, Emily. “Mapping the Mongols: Depictions and Descriptions of Mongols on Medieval European World Maps”, Leidschrift, 28/1 (2013): 33-49.
19. Baumgärtner, Ingrid ve Stefan Schröder. “Weltbild, Kartographie und geographische Kenntnisse”, içinde WBG Weltgeschichte: Eine globale Geschichte von den Anfängen bis ins 21. Jahrhundert, III: Weltdeutungen und Weltreligionen 600-1500, ed. Johannes Fried ve Ernst-Dieter Hehl, Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 2010: 57-83.
20. Baumgärtner, Ingrid. Mapping Narrations-Narrating Maps: Concepts of the World in the Middle Ages and the Early Modern Period, ed. Daniel Gneckow, Anna Hollenbach ve Phillip Landgrebe, Berlin, Boston: De Gruyter, 2022.
21. Baumgärtner, Ingrid. “Erzählungen Kartieren: Jerusalem in mittelalterlichen Kartenräumen”, içinde Jerusalem as Narrative Space Erzählraum Jerusalem, ed. A. Hoffmann ve G. Wolf, Leiden Boston: Brill, 2012: 231-261.
22. Baumgärtner, Ingrid. “Europa in der Kartographie des Mittelalters: Repräsentationen-Grenzen-Paradigmen”, içinde Europa im Weltbild des Mittelalters: Kartographische Konzepte, ed. I. Baumgärtner, H. Kugler, Berlin: Akademie Verlag, 2008: 9-30.
23. Baumgärtner, Ingrid. “Grapische Gestalt und Signifikanz: Europa in den Weltkarten des Beatus von Liébana und des Ranulf Higden”, içinde Europa im Weltbild des Mittelalters: Kartographische Konzepte, ed. Ingrid Baumgärtner ve Harmut Kugler, Berlin: Akademie Verlag, 2008: 81-132.
24. Baumgärtner, Ingrid. “Visualisierte Weltenräume: Tradition und Innovation in den Weltkarten der Beatustradition des 10. bis 13. Jahrhunders”, içinde Tradition, Innovation, Invention: Fortschrittsverweigerung und Fortschrittsbewusststein im Mittelalter, ed. Hans-Joachim Schmidt, Berlin, New York: Walter de Gruyter, 2005: 231-276.
25. Baumgärtner, Ingrid. “Weltbild und Empirie: Die Erweiterung des kartographischen Weltbilds durch die Asienreisen des späten Mittelalters”, içinde Geschichte und historisches Lernen: Jochen Huhn zum 65. Geburstag, ed. Gerhard Henke-Bockschatz, Kassel: Verlag Jenior&Pressler, 1995: 11-48.
26. Bevan, W. L. Mediæval Geography: An Essay in Illustration of the Hereford Mappa Mundi, London: E. Stanford, Charing Cross 1873.
27. Bouloux, Nathalie. “Ordering and Reading the World: The Maps in Lambert of Saint-Omer’s ‘Liber Floridus’”, içinde Geography and Religious Knowledge in the Medieval World, ed. Christoph Mauntel, Berlin, Boston: De Gruyter, 2021: 85-108.
28. Borgolte, Michael. “Christliche und muslimische Repräsentationen der Welt: Ein Versuch in transdisziplinärer Mediävistik”, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, Berichte und Abhandlungen 14 (2008): 89-147.
29. Brooks, Michael E. “Visual Representations of Prester John and His Kingdom”, Quidditas, 35 (2014): 147-176.
30. Brunnlechner, Gerda. “The so-called Genoese World Map of 1457: A Stepping Stone Towards Modern Cartography?”, Peregrinations: Journal of Medieval Art and Architecture, 4/1 (2013): 56-80.
31. Camille, Michael. Image on the Edge: The Margins of Medieval Art, London: Reaktion Books 1992.
32. Campbell, Tony. “Portolan Charts from the Late Thirteenth Century to 1500”, içinde The History of Cartography, Volume 1: Cartography in Prehistoric, Ancient, and Medieval Europe and the Mediterranean, ed. J. B. Harley ve D. Woodward, Chicago, London: University of Chicago Press, 1987: 371-463.
33. Çaylı, Murat. “14. Yüzyıl Sonlarında Fransa Sarayı’nda Moğollara Dair Kısa Bir Anlatı”, Belleten, 87/309 (2023): 473-487.
34. Dreer, Cornelia ve Keith D. Lilley. “Universal Histories and their Geographies: Navigating the Maps and Texts of Higden’s Polychronicon”, içinde Universal Chronicles in the High Middle Ages, ed. M. Campopiano ve H. Bainton, York: York Medieval Press, 2017: 275-301.
35. Durgun, Fatih. “Presbyter Johannes (Prester John) Efsanesi’ni Jacques de Vitr’ın Mart 1217 Tarihli Mektubu ve V. Haçlı Seferi Çerçevesinde Okumak”, Şarkiyat, 14/3 (2023): 1075-1101.
36. Durgun, Fatih. “Batılıların Doğu Hakkındaki Tahayyülerine Özgün Bir Örnek Olarak Presbyter Johannes (Prester John) Efsanesinin Ortaya Çıkışı: 1165 Öncesi”, Akademik Hassasiyetler, 14 (2020): 71-94.
37. Dürst, Arthur. “Die Katalanische Estense-Weltkarte, um 1450: Bericht zur Faksimile-Ausgabe”, Cartographica Helvetica: Fachzeitschrift für Kartengeshichte, 14 (1996): 42-44.
38. Edson, Evelyn. Mapping Time and Space: How Medieval Mapmakers Viewed Their World, London: The British Library, 1997.
39. Edson, Evelyn. The World Map, 1300-1492: The Persistence of Tradition and Transformation, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2007.
40. Edson, Evelyn. “Map in Context: Isidore, Orosius, and the Medieval Image of the World”, içinde Cartography in Antiquity and the Middle Ages: Fresh Perspectives, New Methods, ed. Richard J. A. Talberts ve Richard W. Unger, Leiden, Boston: Brill, 2008: 219-236.
41. Englisch, Brigitte. Ordo orbis terrae: Die Weltsicht in den Mappae mundi des frühen und hohen Mittelalters, Berlin: Akademie Verlag, 2002.
42. Fallmann, Daniel. Der Rand der Welt: Die Vorstellungen der Griechen von den Grenzen der Welt in archaischer und klassischer Zeit, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2024.
43. Friedman, John Block. The Monstrous Races in Medieval Art and Thought, Syracuse, New York: Syracuse University Press, 2000.
44. Friedman, John Block. “Foreword”, içinde The Ashgate Research Companionto Monsters and the Monstrous, ed. Asa Simon Mittman ve Peter J. Dendle, New York: Routledge, 2012.
45. Friedman, John Block. “Monster: Christianity”, içinde Encyclopedia of the Bible and Its Reception, Vol 19, Berlin, Boston: Walter de Gruyter, 2021.
46. Gow, Andrew C. “Henry of Mainz Map”, içinde Trade, Travel and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia, ed. J. Block Friedman ve K. Mossler, New York: Routledge 2020: 248.
47. Grčić, Mirko. “Geographical Image of the World in the London Psalter Maps from the 13th Century”, Zbornik Radova, 69 (2021): 25-61.
48. Graziosi, Barbara. The Gods of Olympus: A History. London: Profile Books, 2013.
49. Horst, Thomas. “Das Paradies in der mittelalterlichen Kartographie”, Münchener Theologische Zeitschrift, 63/2 (2012): 145-167.
50. Huber, Konrad. “Monster: Hebrew Bible/Old Testament”, Encyclopedia of the Bible and Its Reception, Vol 19, Berlin, Boston: Walter de Gruyter, 2021.
51. İnan Aliyazıcıoğlu, Zeynep. “Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında Ye’cûc ve Me’cûc (Gog ve Magog) Halkının/Ülkesinin Tasviri”, Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, VII/1 (2021): 1-44.
52. Kahraman, Kemal. “Fizan”, TDV İslam Ansiklopedi, C. 13, İstanbul: TDV yay., 1996.
53. Kretschmer, Konrad. “Eine neue mittelalterliche Weltkarte der Vatikanischen Bibliothek”, Zeitschrif der Gesellschaft für Erkunde zu Berlin, 26 (1891): 371-406.
54. Kretschmer, Konrad. “Marino Sanudo d. Ä. und die Karten des Pietro Vesconte”, Zeitschrift der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin, 26 (1891): 352-370.
55. Kugler, Hartmut. “Die Ebstorfer Weltkarte: Ein europäisches Weltbild im deutschen Mittelalter” Zeitschrift für deutsches Altertum und deutsche Literatur, 116/1 (1987): 1-29.
56. Küçük, Mehmet Alparslan. “İkonografiden İnanca ‘İsa Mesih’in Dirilişi/Paskalya’ Süreci”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3/8 (2016): 230-247.
57. McKenzie, Stephen. Conquest Landmarks and the Medieval World Image: A Study in Cartography, Literature and Mythology, Yayımlanmamış Doktora Tezi, (Adelaide Üniversitesi, 2000).
58. Miller, Konrad. Kurze Erklärung der Weltkarte des Frauenklosters Ebstorf, Köln: Verlag und Druck von J. P. Bachem, 1896.
59. Münkler, Marina ve Werner Röcke. “Der ordo-Gedanke und die Hermeneutik der Fremde im Mittelalter: Die Auseinandersetzung mit den monströsen Völkern des Erdrandes”, içinde Die Herausforderung durch das Fremde, ed. Herfried Münkler, Berlin: Akademie Verlag, 1998: 701-766.
60. Münkler, Marina. Erfahrung des Fremden: Die Beschreibung Ostasiens in den Augenzeugenberichten des 13. und 14. Jahrhunders, Berlin, Boston: Akademie Verlag, 2000.
61. Münkler, Marina. “Experiencing Strangeness: Monstrous Peoples on the Edge of the Earth as Depicted on Medieval Mappae Mundi”, The Medieval History Journal, 5/2 (2002): 195-222.
62. Münkler, Marina. “Die Wörter und die Fremden: Die monströsen Völker und ihre Lesearten im Mittelalter”, içinde Hybride Kulturen im mittelalterlichen Europa, Hybrid Cultures in Medieval Europe, ed. M. Borgolte ve B. Schneidmüller, Berlin: Akademie Verlag, 2020: 27-50.
63. Nelson, Derek. Off the Map: The Curious Histories of Place-Names. New York, Tokyo, London: Kodansha International, 1997.
64. Nesselrath, Heinz Günther. “Die Säulen des Herakles- eine mythische Landmarke und ihre Bedeutung in der Klassischen Antike”, içinde Jahrbuch der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Berlin, New York: De Gruyter, 2009: 226-232.
65. Onuma, Yu. “Trees of the Sun and the Moon: Variety of the Motif with Special Reference to The Letter of Alexander the Great to Aristotle and Mandeville’s Travels”, The Geibun-Kenkyu: Journal of Arts and Letters, 85/12 (2003): 100-126.
66. Daniel E. O’Sullivan, “Grandes Chroniques de France”, The Encyclopedia of the Medieval Chronicle, Volume One: A-I, ed. G. Dunphy, C. Bratu, Leiden, Boston: Brill, 2010.
67. Özcan, Altay Tayfun. “Türkiye’de Moğol Tarihi Çalışmalarının Gelişimi (Cengiz Han ve Ardılları Zamanında Büyük Hanlık ile Altın Orda Hanlığı)”, Tarih Dergisi, 81 (2023): 597-666.
68. Patch, Howard Rollin. The Other World: According to Descriptions in Medieval Literature, Cambridge, Massachusetts: De Gruyter, 1950.
69. Pérez, López. “The Image of France in the Beatus Map of Saint-Sever”, içinde Space in the Medieval West: Places, Territories and Imagined Geographies, ed. Meredith Cohen ve Fanny Madeline, London, New York: Routledge, 2016: 159-174.
70. Rabe, Susan A. “Beatus Maps”, içinde Trade, Travel and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia, ed. J. Block Friedman ve K. Mossler, New York: Routledge 2020.
71. Reudenbach, Bruno. “Die Londoner Psalterkarte und ihre Rückseite: Ökumenekarten als Psalterillustration”, Frühmittelalterliche Studien, 32/1 (1998): 164-181.
72. Scafi, Alessandro. “Mapping Eden: Cartographies of the Earthly Paradise”, içinde Mappings, ed. Denis Cosgrove, London: Reaktion Books, 1999: 51-70.
73. Schmieder, Felicitas. Europa und die Fremden: Die Mongolen im Urteil des Abendlandes vom 13. bis in das 15. Jahrhundert. Sigmaringen: Jan Thorbecke Verlag, 1994.
74. Schmieder, Felicitas. “Edges of the World – Edges of Time”, içinde The Edges of the Medieval World, Ed. Gerhard Jaritz ve Juhan Kreem, Budapest: Central European University Press, 2009: 4-20.
75. Schmieder, Felicitas. “Gog and Magog as Geographical Realities in Late Medieval Latin Europe”, içinde Gog and Magog: Contributions toward a World History of an Apocalyptic Motif, ed. Georges Tamer, Andrew Mein, Lutz Greisiger, Berlin: De Gruyter, 2023: 495-506.
76. Tanrıkulu, Murat. “Orta Çağ Avrupa Kartografyasında Cennet Tasvirlerinin Yeri ve Önemi”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 (2023): 14-39.
77. Taylor, John. “Higden [Hygden], Ranulf (d. 1364)”, içinde Trade, Travel and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia, ed. J. Block Friedman ve K. Mossler Figg, New York, London: Routledge, 2020: 252-254.
78. Tural, Murat. Asya’ya Yolculuklar: Hristiyan Dünyası ve Moğollar, Dini İdealler ve Politik Kaygılar. İstanbul: Timaş Akademi, 2021.
79. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Mappamundi”, içinde Trade, Travel and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia, ed. J. Block Friedman ve K. Mossler, New York, London: Routledge 2020: 363-366.
80. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Weltbild und Weltkenntnis in der Kartographie um 1308: Die Ebstorf Weltkarte und Rundkarte im Portulan-Atlas des Pietro Vesconte”, içinde 1303: Eine Topographie historischer Gleichzeitigkeit, ed. A. Speer ve D. Wirmer, Berlin, Boston: De Gruyter, 2010: 13-26.
81. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Raum und Zeit in der Geschichtzenzyklopädie des hohen Mittelalters”, içinde Studien zur Universalkartographie des Mittelalters, yay. haz. Thomas Szabó, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2008: 224-240.
82. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Universalkartographie und geographische Schulkentnisse im Inkunabelzeitalter: Unter besonderer Berüchsichtigung des ‘Rudimentum Noviciorum’ und Hartmann Schedels”, içinde Studien zur Universalkartographie des Mittelalters, yay. haz. Thomas Szabó, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2008: 263-298.
83. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Der vierte Erdteil in der Kartographie des Hochmittelalters”, içinde Studien zur Universalkartographie des Mittelalters, yay. haz. Thomas Szabó, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2008: 432-443.
84. von den Brincken, Anna-Dorothee. “Christen im Orient auf abendländischen Karten des 11. bis 14. Jahrhunderts”, içinde Studien zur Universalkartographie des Mittelalters, yay. haz. Thomas Szabó, Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht, 2008: 367-374.
85. Wannenmacher, Julia Eva. “Geographie des Unendlichen: (räumliche) Vorstellungen von Paradies und Infernum im Mittelalter”, içinde Frömmigkeit-Theologie-Frömmigkeitstheologie: Contributions to European Church History, Festschrift Berndt Hamm zum 60. Geburstag, ed. G. Litz, H. Munzert ve R. Liebenberg, Leiden, Boston: Brill 2005: 47-63.
86. Wogan-Browne, Jocelyn. “Reading the World: The Hereford mappa mundi”, Parargon, 9/1 (1991): 117-135.
87. Woldan, Erich. “A Circular, Copper-Engraved, Medieval World Map”, Imago Mundi, 11 (1954): 13-16.
88. Wolf, Armin. “Die Ebstorfer Weltkarte Schöpfungsbild und Herrschaftszeichen”, Cartographica Helvetica: Fachzeitschrift für Kartengeschichte 3 (1991): 28-32.
89. Woodward, David. “Medieval Mappaemundi”, içinde The History of Cartography, Volume 1: Cartography in Prehistoric, Ancient, and Medieval Europe and the Mediterranean. ed. J. B. Harley ve D. Woodward, Chicago, London: University of Chicago Press, 1987: 286-370.
90. Worm, Andrea. “Konkurrierende Weltbilder an der Schwelle zur Frühen Neuzeit: Die Weltkarten im Rudimentum Vovitiorum und im Liber Chronicarum Hartmann Schedels”, içinde Dialog-Transfer-konflikt: Künstlerische Wechselbeziehungen im Mittelalter und in der Frühen Neuzeit. ed. W. Augustyn ve U. Söding, Passau: Dietmar Klinger Verlag, 2014: 385-414.
91. Wright, John Kirtland. The Geographical Lore of the Time of the Crusades: A Study in the History of Medieval Science and Tradition in Western Europe. New York: American Geographical Society, 1925.
92. Wright, John Kirtland. The Leardo Map of the World 1452 or 1453, New York: American Geographical Society, 1928.
93. Yıldırım, Kürşat. “Türkiye’de Moğol Tarihi Üzerine Yapılan Çalışmalara Dair Bir Değerlendirme”, Tarih Dergisi, 81 (2023): 525-595.