Antik Mirasın Orta Çağ ve Rönesans Avrupa’sında Kurumsal ve Kültürel Dönüşümü

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 54 - 78, 26.06.2025

Timuçin Buğra Edman

https://doi.org/10.48120/oad.1554204

Öz

- Bu çalışma, Antik Yunan ve Roma medeniyetlerinin kültürel, felsefi ve kurumsal mirasının Orta Çağ Avrupası’nda nasıl korunduğunu, dönüştürüldüğünü ve yeniden yorumlanarak Rönesans’a evrildiğini incelemektedir. Skocpol’ün uzun vadeli tarihsel süreçlerin analizine verdiği önemden yola çıkarak, antik miras ile Orta Çağ ve Rönesans arasındaki karmaşık ilişkiyi ele almaktadır. Makale, Roma İmparatorluğu’nun çöküşünden başlayarak, Germen istilalarının etkisini, Britanya’nın özgün konumunu ve manastırların bilgi aktarımındaki rolünü incelemektedir. Ayrıca, Hristiyanlığın yükselişiyle birlikte antik mirasın nasıl yeniden yorumlandığını, edebiyat ve sanatta nasıl yansıtıldığını araştırmaktadır. Çalışma, Orta Çağ toplumunda kralın ve kilisenin rolüne özel bir önem atfederek, dünyevi ve dini otorite arasındaki karmaşık ilişkinin Avrupa’nın siyasi ve kültürel manzarasını nasıl şekillendirdiğini analiz etmektedir. Bu dinamik, Chaucer’ın Canterbury Hikâyeleri ve Malory’nin Arthur’un Ölümü gibi edebi eserlerin incelenmesiyle ortaya konmakta, bu eserlerde antik ve Hristiyan unsurların nasıl iç içe geçtiği gösterilmektedir. Rönesans döneminde antik mirasın yeniden keşfinin bilimsel devrim ve modern siyasi düşüncenin gelişimindeki etkisi de ele alınmaktadır. Araştırma, antikiteden Orta Çağ’a geçişin basit bir gerileme değil, karmaşık bir dönüşüm süreci olduğunu ortaya koymaktadır. Germen istilalarının yıkıcı etkilerine rağmen, antik metinler ve düşünceler özellikle manastırlar ve kilise kurumları aracılığıyla korunmuş ve aktarılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma antik mirasın Avrupa medeniyetinin şekillenmesindeki sürekli ve dinamik rolünü ortaya koymakta, antik mirasın geçmişin statik bir kalıntısı değil, sürekli olarak yeniden şekillenen ve güncel tartışmalara katkıda bulunan canlı bir gelenek olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Antik miras , Orta Çağ , Rönesans , kültürel devamlılık , tarihsel sosyoloji

Institutional and Cultural Transformation of Ancient Heritage in Medieval and Renaissance Europe

Öz

This study examines how the cultural, philosophical, and institutional heritage of Ancient Greek and Roman civilizations was preserved, transformed, and reinterpreted in Medieval Europe, ultimately contributing to the emergence of the Renaissance. Drawing on Skocpol's emphasis on the analysis of long-term historical processes, it explores the complex relationship between ancient heritage and the Medieval and Renaissance periods. The article begins with the fall of the Roman Empire, examining the impact of Germanic invasions, Britain’s distinct historical role, and the role of monasteries in the transmission of knowledge. It investigates how ancient heritage was reinterpreted with the rise of Christianity and reflected in literature and art. The study analyses the role of the king and the church in medieval society, exploring how the relationship between secular and religious authority shaped Europe’s political and cultural landscape. This dynamic is illustrated through literary works like Chaucer’s Canterbury Tales and Malory’s Le Morte d’Arthur, which demonstrate the interweaving of ancient and Christian elements. The research also discusses the Renaissance rediscovery of ancient heritage and its influence on the scientific revolution and modern political thought. The study reveals that the transition from antiquity to the Middle Ages was not a simple decline but a complex transformation process. Despite the destructive impact of the Germanic invasions, ancient texts and ideas were preserved, particularly through monasteries and church institutions. In conclusion, this study highlights the continuous and dynamic role of ancient heritage in shaping European civilization, emphasizing that ancient heritage is not a static remnant of the past but rather a living tradition that is constantly reshaped and contributes to contemporary debates.

Anahtar Kelimeler

Keywords: Ancient heritage , Middle Ages , Renaissance , cultural continuity , historical sociology

Kaynakça

• Ağıl, Nazmi, çev. Beowulf. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2013.
• St. Augustine, The City of God. Modern Library, 2010.
• Alighieri, Dante. İlahi Komedya: Cehennem. Editör Serdar Erdi. Çeviren Selin Kara. İstanbul: Alfa Yayıncılık, 2021.
• Arslan, Ahmet. İlkçağ Felsefe Tarihi. Cilt 1. 8. baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2017.
• Beard, Mary, John North ve Simon Price. Religions of Rome: Volume 1, A History. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
• Bédoyère, Guy de la. Roman Britain. New York: Thames & Hudson, 2006.
• Berens, E. M. Myths and Legends of Ancient Greece and Rome. New York: Maynard, Merrill, & Co., 1979.
• Berman, Harold J. Hukuk ve Devrim: Batı Hukuk Geleneğinin Oluşumu. Çeviren Fethi Gedikli. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2020.
• Bloch, Marc. Feodal Toplum. Çeviren Melek Ali Kılıçbay. Cilt 7. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2021.
• Boethius, The Consolation of Philosophy, çev. David R. Slavitt, Cambridge: Harvard University Press, 2008.
• Braudel, Fernand. Akdeniz ve Akdeniz Dünyası. Çeviren Mehmet Ali Kılıçbay. İstanbul: Eren Yayıncılık, 1989.
• Brown, Peter. Avrupa'nın Doğuşu. Çeviren Figen Dereli. İstanbul: Alfa Yayınları, 2019.
• Brown, Peter. The World of Late Antiquity: AD 150-750. London: Thames and Hudson, 1971.
• Bullough, Donald A. Alcuin: Achievement and Reputation. Leiden: Brill, 2004.
• Burke, Peter. A Social History of Knowledge: From Gutenberg to Diderot. Cambridge: Polity Press, 2000.
• Cahill, Thomas. How the Irish Saved Civilization: The Untold Story of Ireland's Heroic Role from the Fall of Rome to the Rise of Medieval Europe. New York: Doubleday, 1995.
• Cameron, Averil. The Mediterranean World in Late Antiquity AD 395-600. London: Routledge, 1993.
• Chadwick, John. The Decipherment of Linear B. Cambridge: Cambridge University Press, 1958.
• Chaucer, Geoffrey. Canterbury Hikayeleri. Çeviren Nazmi Ağıl. 9. baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2023.
• Dhwty. "The Rape of the Sabine Women." Ancient Origins, 21 Ocak 2019. https://www.ancient-origins.net/news-history/rape-sabine-women-002636.
• Epstein, S.R. "Craft Guilds, Apprenticeship, and Technological Change in Preindustrial Europe." Journal of Economic History 58 (1998): 684-713.
• Erasmus, Desiderius. Deliliğe Övgü. Çeviren Yücel Sivri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010.
• Fyler, John M. Chaucer and Ovid. New Haven: Yale University Press, 1979.
• Goody, Jack. Rönesanslar. Çeviren Bahar Tırnakcı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
• Guthrie, W. K. C. A History of Greek Philosophy: Volume 1, The Earlier Presocratics and the Pythagoreans. Cambridge: Cambridge University Press, 1962.
• Hartog, François ve Janet Lloyd. The Mirror of Herodotus: The Representation of the Other in the Writing of History. Berkeley: University of California Press, 1988.
• Hattaway, Michael, ed. A Companion to English Renaissance Literature and Culture. Oxford: Wiley-Blackwell, 2001.
• Hawkins, Peter S. Dante's Testaments: Essays in Scriptural Imagination. Stanford: Stanford University Press, 1991.
• Heather, Peter. The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians. Oxford: Oxford University Press, 2005.
• Herodotos. Tarih. Çeviren Müntekim Ökmen. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006.
• Higham, Nicholas J. ve Martin J. Ryan. The Anglo-Saxon World. New Haven: Yale University Press, 2013.
• Hunt, Lynn, Thomas R. Martin, Barbara H. Rosenwein ve Bonnie G. Smith. The Making of the West. Boston: Bedford Books, 2018.
• Jaeger, C. Stephen. The Envy of Angels: Cathedral Schools and Social Ideals in Medieval Europe, 950-1200. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1994.
• Jeauneau, Édouard. Rethinking the School of Chartres. Toronto: University of Toronto Press, 2009.
• Kieckhefer, Richard. Magic in the Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
• Kristeller, Paul Oskar. Renaissance Thought: The Classic, Scholastic, and Humanist Strains. New York: Harper & Row, 1961.
• Lawrence, C.H. Medieval Monasticism: Forms of Religious Life in Western Europe in the Middle Ages. London: Longman, 1984.
• Le Goff, Jacques. Ortaçağda Entelektüeller. Çeviren Mehmet Ali Kılıçbay. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2017.
• Leclercq, Jean. The Love of Learning and the Desire for God: A Study of Monastic Culture. New York: Fordham University Press, 1961.
• Lindberg, David C. The Beginnings of Western Science. Chicago: University of Chicago Press, 1992.
• Liu, Jinyu, Collegia Centonariorum: The Guilds of Textile Dealers in the Roman West, Leiden: Brill, 2009.
• Livy. The Rise of Rome: Books One to Five. Çeviren T. J. Luce. Oxford: Oxford University Press, 1998.
• Machiavelli, Niccolò. Prens. Çeviren Nazım Güvenç. İstanbul: Anahtar Kitaplar Yayınevi, 1994.
• Malory, Thomas ve Dorsey Armstrong. Sir Thomas Malory's Morte Darthur: A New Modern English Translation Based on the Winchester Manuscript. Anderson, SC: Parlor Press, 2009.
• Malory, Thomas. Arthur'un Ölümü. Çeviren Ergin Durmaz. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2012.
• Marrou, Henri-Irénée. Saint Augustin et la fin de la culture antique. Paris: E. de Boccard, 1958.
• Martindale, Charles, ed. The Cambridge Companion to Virgil. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.
• More, Thomas. Ütopya. Çeviren Mina Urgan, Sabahattin Eyüboğlu ve Vedat Günyol. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2000.
• O’Donnell, James J. Cassiodorus. Berkeley: University of California Press, 1979.
• Ostrogorsky, Georg. Bizans Devleti Tarihi. Çeviren Fikret Işıltan. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2011.
• Panofsky, Erwin. Renaissance and Renascences in Western Art. Stockholm: Almqvist & Wiksell, 1960.
• Pearsall, Derek. The Life of Geoffrey Chaucer: A Critical Biography. Oxford: Blackwell, 1992.
• Pirenne, Henri. Ortaçağ Kentleri: Kökenleri ve Ticaretin Canlanması. Çeviren Şadan Karadeniz. İstanbul: İletişim Yayınları, 2020.
• Plato. Timaeus and Critias. Çeviren Robin Waterfield. Oxford: Oxford University Press, 2008.
• Platon. Devlet. Çeviren Sabahattin Eyüboğlu ve M. Ali Cimcoz. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2006.
• Radulescu, Raluca. The Gentry Context for Malory's Morte Darthur. Cambridge: D.S. Brewer, 2003.
• Riché, Pierre. Education and Culture in the Barbarian West: Sixth through Eighth Centuries. Columbia: University of South Carolina Press, 1976.
• Shaw, George Bernard. The Bodley Head Bernard Shaw: Collected Plays with Their Prefaces. London: Bodley Head, 1970.
• Southern, R.W. The Making of the Middle Ages. New Haven: Yale University Press, 1953.
• Siraisi, Nancy G. Medieval and Early Renaissance Medicine: An Introduction to Knowledge and Practice. Chicago: University of Chicago Press, 1990.
• Skocpol, Theda. Tarihsel Sosyoloji: Bloch'tan Wallerstein'a Görüşler ve Yöntemler. Çeviren Ahmet Fethi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2022.
• Snyder, Christopher A. The World of King Arthur. London: Thames & Hudson, 2011.
• Taylor, Charles. Sources of the Self: The Making of the Modern Identity. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1989.
• Tekin, Oğuz. Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İstanbul: İletişim Yayınları, 2008.
• Ward-Perkins, Bryan. The Fall of Rome: And the End of Civilization. Oxford: Oxford University Press, 2005.
• Wilson, Peter H. Heart of Europe. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2016.
• Wickham, Chris. Early Medieval Italy: Central Power and Local Society, 400-1000. London: Macmillan, 1981.
• Wyatt, Michael. "Technologies." In The Cambridge Companion to the Italian Renaissance, editör Michael Wyatt, 100-138. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.