TÖTON ŞÖVALYELERİNİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GEÇ ORTAÇAĞ’DA KUZEY AVRUPA’DA TESİRİ
Öz
Haçlı seferleri sonrasında, Müslümanların Kudüs ve
civarını geri almak için giriştikleri saldırıları püskürtmek ve bu toprakları
elde tutmak amacıyla birçok askerî tarikat kurulmuştu. Bunların başında Tapınak
Şövalyeleri, St. John Şövalyeleri ve Töton Şövalyeleri gelmektedir. Bu
tarikatlardan Tapınak Şövalyeleri tamamen askeri amaçla kurulmuşken, Töton ve
St. John Şövalyeleri ise savaş koşullarında sağlık hizmeti sunmak ve insani
yardım amacıyla oluşturulmuşlardı. Lakin akabinde son iki tarikat da Tapınak Şövalyeleri
gibi askeri çalışmaları ön plana almıştır. Bu durumda her ne kadar Töton
Şövalyeleri ile St. John Şövalyeleri aynı misyon için kurulmuş olsalar da hitap
ettikleri kesim bakımından bir farklılıkları bulunmaktaydı. St. John
Şövalyeleri Katolik Hristiyanların geneline hitap ederken, Töton Şövalyeleri
sadece Almanlarla sınırlı kalmıştı. Aslında St. John ve Tapınak Şövalyeleri
sistematik bir şekilde tarikat oluşturma amacıyla ortaya çıkmışken Töton
Şövalyeleri bu amaçla oluşmamıştı. Fakat sonrasında kendilerindeki potansiyeli
fark edince, dönemin Alman krallarının da desteğiyle daha kurumsal bir yapıya
bürünmeye karar vermişlerdi. Nitekim bunda haklıydılar. Çünkü Tapınak
Şövalyeleri gibi büyük bir tarikat bile devletleşme yolunda onların kat ettiği
mesafeye ulaşamadı. Akka’nın düşmesinden sonra önce Macaristan’a sonrasında da
Prusya’ya yerleşen tarikat Baltık Haçlı Seferlerinin baş aktörü olmuştu.
Devletleştikten sonra bu başarısını çok fazla sürdüremeyen Tarikat 16. yüzyıl
başlarında bölge ülkelerinin kontrolüne girdi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barbara Frale, “Şövalye Tarikatlarının Doğuşu”, Ortaçağ - Katedraller, Şövalyeler, Şehirler, (Edit. Umberto Eco), Çev. Leyla Tonguç Basmacı, İstanbul, Alfa, 2014, Ss.496-500.
- Charles Tilly, Zor Sermaye ve Avrupa Devletlerinin Oluşumu, Çev. Kudret Emiroğlu, İmge Kitabevi, Ankara, 2001.
- Clive Ponting, Yeni Bir Bakış Açısıyla Dünya Tarihi, Çev. Eşref Bengi Özbilen, Alfa Yayınları, İstanbul, 2011.
- Colin McEvedy, Otaçağ Tarih Atlası, Çev: Ayşen Anadol, Sabancı Üniversitesi, İstanbul, 2004.
- Dane Munro, “The Teutonic Order”, Journal of The Monastic Military Orders, 2009, Ss. 1-24.
- Danold Matthew, Otaçağ Avrupası, Çev. Mehmet Ali Kılıçbay, İletişim Yayınları, İstanbul, 1988.
- F.C. Woodhouse, The Military Religious Orders of The Middle Ages: The Hospitallers, The Templars, The Teutonic Knights And Others, Pott, Young And Co., New York, 1879.
- George Vernadsky, Rusya Tarihi, Çev. Doğukan Mızrak, Egemen Ç. Mızrak, 2. Baskı, Selenge Yayınları, İstanbul, 2011.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Halil Yavaş
*
0000-0001-5642-0141
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
27 Eylül 2018
Kabul Tarihi
24 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1
