Bizans'ın 1403-1419 Yıllarındaki Son Anadolu Egemenliği

Öz

Osmanlı Devleti Ankara Savaşından sonra Fetret Devri’ne girince Bizans, özellikle Konstantinopolis’in etrafındaki bazı bölgeleri eline geçirdi. Bizans’ın Mezofinya olarak adlandırdığı Konstantinopolis’in Anadolu yakasından İznik’e kadar olan kıyı bölgesi de Bizans’ın eline geçen topraklardandı. Bu bölgeyi özellikle önemli kılan ise Nikomedya’dan Konstantinopolis’e uzanan askeri güzergâhı içine almasıdır. Savaştan sonraki süreçte Türkler adım adım bu bölgeleri tekrar ele geçirmişlerdir. Dönem tarihçileri ve XVI. yüzyıl tarihçileri bu bölgelere düzenlenen seferler hakkında kısa malumatlar içerirler. Bu kaynaklar bazı noktalarda örtüşmekle birlikte hadisenin farklı anlatım biçimleri mevcuttur. İlginçtir ki günümüz Osmanlı ve Bizans tarihçileri bu dönemde vuku bulan hadiseler hakkında malumat içeren Osmanlı kaynaklarını sıklıkla gözden kaçırıyorlar. Mezofinya’daki Osmanlı faaliyetleri ile ilgili Osmanlı kaynaklarından en detaylı ve ilginç olanlardan biri işbu makalede ele aldığımız Farsça nüshasıdır. Çalışmada İdris-i Bitlisî’nin Farsça nüshasının iki farklı yazması olan Paris ve Petersburg nüshaları tarafımızca kullanılmıştır. Bitlisî’nin bu nadide nüshasını tercümesinin yanında hiç yayımlanmamış aslı ile birlikte aktarıyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Bizans,
• Ankara Savaşı,
• Fetret Devri,
• İdris-i Bitlisî,

The Last Byzantine Possessions in Anatolia in 1403–1419

Öz

When the Ottomans entered the Period of Interregnum (Fetret Devri) after the Battle of Ankara, the Byzantium Empire conquered certain regions in the empire, especially around Constantinople. The coastal region from the Anatolian side of Constantinople to Iznik, which Byzantium called Mesothynia, was also among the lands that were conquered by the Byzantines. What makes this region particularly important is that it includes the military route from Nicomedia to Constantinople. In the period after the war, the Turks gradually captured these regions again. The historians of XVth - XVI. century narrate brief information about the expeditions to these regions. Although these sources overlap at some points, there are different expressions of the incident. Interestingly, present-day Ottoman and Byzantine historians often overlook the Ottoman sources that contain information about the events that took place during this period. One of the most detailed and interesting Ottoman sources on Ottoman activities in Mesiphonia is the Persian document, which we discuss in this article. In this study, we used two different manuscripts (Paris and St.Petersburg) of the Persian version of İdris-i Bitlisî. We are transferring this rare copy of Bitlisî together with its translation as well as its unpublished original version.

Anahtar Kelimeler

• Byzantium, Battle of Ankara, Ottoman Interregnum, Idris Bitlisi

Kaynakça

1. Makalenin aslında Kaynakça yer almamaktadır. Idris Bidlisi. Hasht Bihist. BnF. Supplément persan 1558. Идрис Бидлиси. Хашт бихишт. СПб. Отд. рукописей Петербургского филиала Института востоковедения РАН. С 387.