Evaluation of Transactions Related to The Inventories in Terms Of LMSE FRS and SME FRS

Öz

Companies subject to independent audit but do not apply Turkish Accounting Standards (TAS) have been applying Financial Reporting Standards for Large and Medium-Sized Enterprises (LMSE FRS) as of 01.01.2018. In addition, the Financial Reporting Standard for Small and Micro Enterprises (SME FRS) was drafted by the Public Oversight, Accounting, and Auditing Standards Authority in 2019. This draft, which has not been enacted yet, is likely to enter into force soon. This study aims to comparatively evaluate the provisions of LMSE FRS and SME FRS at the point of accounting for the inventory movements of the enterprises. In this direction, in the research, firstly, the regulations regarding the inventories in SME FRS and LMSE FRS are revealed. Then, how the transactions explained theoretically according to both standards will be accounted for in practice is explained with the help of examples. As a result of the research, it has been determined that the provisions of SME FRS and LMSE FRS in terms of transactions related to inventories overlap in some points and differ in some points.

Anahtar Kelimeler

• LMSE FRS
• SME FRS
• Inventories

Stoklara İlişkin İşlemlerin BOBİ FRS ve KÜMİ FRS Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bağımsız denetime tabi olan fakat Türkiye Muhasebe Standartlarını (TMS) uygulamayan işletmeler 01.01.2018 tarihinden itibaren Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standartlarını (BOBİ FRS) uygulamaktadırlar. Bununla birlikte 2019 yılında Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (KÜMİ FRS) taslağı hazırlanmıştır. Henüz kanunlaşmamış olan bu taslağın yakın gelecekte yürürlüğe girmesi muhtemeldir. Bu çalışmanın amacı işletmelerin stok hareketlerinin muhasebeleştirilmesi noktasında BOBİ FRS ve KÜMİ FRS hükümlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu doğrultuda araştırmada öncelikle KÜMİ FRS ve BOBİ FRS’de stoklara ilişkin düzenlemelerin neler olduğu ortaya koyulmuştur. Daha sonra ise her iki standarda göre teorik olarak açıklanan işlemlerin uygulamada nasıl muhasebeleştirileceği örnekler yardımıyla açıklanmıştır. Araştırma sonucunda stoklara ilişkin işlemler açısından KÜMİ FRS ile BOBİ FRS hükümlerinin bazı noktalarda örtüştüğü, bazı noktalarda ise farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• BOBİ FRS
• KÜMİ FRS
• Stoklar

Kaynakça

1. Akın, H., & Kurşunel, F. (2010). TMS-2’ye Göre Stokların Değerlemesinde Özellik Arz Eden Durumlar. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler MYO Dergisi, 13(1), 311-329.
2. Arısoy, K. (2018). Üretim İşletmelerinde Stok Maliyet Yöntemlerinin TMS 2 Stoklar Standardı, Vergi Usul Kanunu ve BOBİ FRS Açısından İncelenmesi: Bir Uygulama. Burdur: MAKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Arısoy, K., & Tuğay, O. (2019). Stok Maliyetlerinin Ulusal ve Uluslararası Mevzuat Çerçevesinde İncelenmesi ve Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 33(1), 155-178.
4. Arzova, S. B., & Şahin, B. Ş. (2021). TFRS/TMS, BOBİ FRS, KÜMİ FRS ve Faizsiz Finans Muhasebe Standartları Kapsamında Gerçeğe Uygun Değer Kavramı. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 43(1), 21-41.
5. Badem, C., & Özbek, Y. (2013). Tam Maliyet İle Normal Maliyet Yöntemlerinin TMS 2 Stoklar Standardı İle VUK Açısından Karşılaştırması Ve Muhtemel Ertelenmiş Vergi Etkisi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 65-92.
6. Başol, G. (2008). Bilimsel Araştırma Süreci ve Yöntem. O. Kılıç, & M. Cinoğlu içinde, Bilimsel Araştırma Yöntemleri (s. 113-143). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
7. Demir, Ş. (2019). TMS 2 ve BOBİ FRS Düzenlemeleri Kapsamında Stokların Değerlemesi. Proceedings of the International Congress on Business and Marketing, (s. 402-417). İstanbul.
8. Gökçen, G., & Cebeci, Y. (2016). TMS 2 Stoklar Standardında Yer Alan Stok Maliyeti Hesaplama Yöntemlerinin Gıda Maddeleri Sanayi Sektöründeki İşletmelerde Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Maliye Finans Yazıları, 115-132.

9. Gökçen, G., & Öztürk, E. (2017). Tam Maliyet Ve Normal Maliyet Yöntemlerinin UFRS (TFRS) ve BOBİ FRS’deki Düzenlemeler Çerçevesinde İncelenmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 105-114.
10. Gökkaya, M. (2013). TMS-2 Stoklar Standardı ve Vergi Usul Kanunu'na Göre Stokların Değerlemesi. Vergi Raporu, 90-98.
11. Gönen, S. (2019). Satışların Maliyetinin BOBİ FRS Açısından Değerlendirilmesine İlişkin Örnek Olay Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12-22.
12. Güngörmüş, A. H., & Boyar, E. (2010). TMS – 2 Stoklar Standardına Göre, Standart Maliyet Yönteminin Uygulanması. Mali Çözüm, 109-127.
13. Kabataş, Y., & Pamukçu, A. (2010). TMS – 2 Stoklar Standardı Kapsamında Hizmet Üretim Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi. Muhasebe ve Finasman Dergisi(48), 191-199.
14. Kaya, Y., & Utku, M. (2021). Stoklara İlişkin Hükümlerin KÜMİ FRS Kapsamında İncelenmesi ve Türkiye’deki Mevcut Uygulama ve Standartların Karşılaştırılması. Muhasebe ve Finansman Dergisi(91), 1-19.
15. KGK. (2019). Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı Taslağı. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
16. KGK. (2021). Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (2021 Sürümü). Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu.
17. Kılınç, Y., & Badem, A. C. (2020). Atıl Kapasite, Tam Kapasite ve Kapasite Fazlası Üretim Düzeylerinde TMS-2 Stoklar Standardına Göre Maliyetleme: Bir Örnek Uygulama (Örnek Olay (Vaka Analizi)). Muhasebe ve Finansman Dergisi, 53-64.
18. Kurtlu, A., & Gobi, K. (2020). Konaklama İşletmelerinde Tamamlanmamış Hizmet Üretim Maliyetlerinin TMS 2 Açısından İncelenmesi. Journal of Humanities and Tourism Research, 10(2), 313-325.
19. Marşap, B., & Barışçı, A. (2014). TMS-2 Stoklar Standardına Göre Dönüştürme Maliyetlerinin Ürün Maliyetlerine Etkisi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 1-16.
20. Öztürk, E. (2017). Stok Maliyetlerinin Ölçüm Ve Muhasebeleştirme Esaslarının VUK, TMS/TFRS ve YFRÇ Taslağı Açısından Karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 141-157.
21. Selvi, Y., & Ercan, M. (2018). BOBİ FRS Kapsamında “Stoklar”. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, 47-57.
22. Taştan, H., Türedi, E., & Bayar, E. (2020). Emtia Alımlarında Oluşan Vade Farklarının VUK ve TMS-2 Stoklar Standardı Kapsamında Karşılaştırmalı İncelenmesi Ve Muhasebeleştirilmesine Yönelik Bir Uygulama. Mali Çözüm, 55-67.
23. Tuğay, O. (2013). Stok Değer Düşüklüklerinin TMS 2 Stoklar Standardına Göre İncelenmesi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 207-230.
24. Yalçın, S. (2019). Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde Stoklar: Muhasebeleştirme, Değerleme, Sunum ve Açıklamalar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 202-222.
25. Yükçü, S. (2015). UFRS Örnekli, ERP Açıklamalı Yönetim Açısından Maliyet Muhasebesi . İzmir: Altın Nokta Yayınevi.