Türkiye'de Çokkültürlü Eğitim Alanında Yapılan Araştırmalardaki Eğilimin Belirlenmesi: Bir İçerik Analizi Çalışması

Öz

Bu araştırma, Türkiye’de çokkültürlü eğitim üzerine yapılmış araştırmaların incelenmesine yönelik olarak hazırlanmış bir içerik analizi çalışmasıdır. Ülkemizde çokkültürlü eğitim alanında yapılan araştırmalar son yıllarda önem kazanarak devam etmektedir. Literatürde çokkültürlü eğitim ile ilgili lisansüstü tez ve makale boyutunda birçok çalışma yer bulmaktadır. Bu alandaki araştırmalarda öne çıkan eğilimlerin belirlenmesi alanyazın açısından önemli görülmektedir. Bu araştırmanın amacı Türkiye’de çokkültürlü eğitim alanında yapılan araştırmaların analizi yoluyla araştırmalardaki genel eğilimlerin belirlenmesidir. Araştırma kapsamında çokkültürlü eğitim ile ilgili yapılmış olan lisansüstü tez çalışmaları ve makaleler incelenmiştir. Çokkültürlü eğitim alanında yapılan araştırmalar araştırmacı tarafından belirli ölçütler temel alınarak taranmış ve dosyalanmıştır. Dosyalanan çalışmalar araştırmacı tarafından okunarak kayıt altına alınmıştır. Araştırmada toplam 107 çalışma analiz edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen kontrol formu ile çalışmaların genel özellikleri; yayın türü, yayın yılı, araştırma yöntemi, araştırma deseni, veri toplama araçları, örneklem türü, örneklem büyüklüğü ve veri analiz yöntemi ölçütleri dahilinde analiz edilmiştir. Veri analizi sürecinde betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çokkültürlü eğitim alanında yapılan araştırmaların 2015 yılından itibaren artış gösterdiği görülmüştür. Türkiye’de çokkültürlü eğitim alanında yapılan araştırmalar, büyük oranda araştırma makalelerine dayanmaktadır. Lisansüstü düzeyde ve özellikle doktora düzeyinde yapılmış çalışmaların ise sayıca daha sınırlı olduğu görülmektedir. Çokkültürlü eğitim konusunda yapılan çalışmaların araştırma yöntemlerine bakıldığında, çalışmaların yaklaşık yarısında nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı görülmektedir. Çokkültürlü eğitim araştırmalarında örneklem grubu olarak en fazla öğretmenler ve öğretmen adaylarının tercih edildiği ve en fazla tutum, görüş ve algı konularına odaklanıldığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• çokkültürlülük
• çokkültürlü eğitim
• çokkültürlü eğitim araştırmaları
• içerik analizi
• Education
• multiculturalism
• multicultural education
• multicultural education studies
• content analysis

Determining the Research Trend in the Field of Multicultural Education in Turkey: A Content Analysis Study

Abstract

This content analysis study was prepared to examine the research on multicultural education in Turkey. In recent years, multicultural education research has been gaining importance in Turkey. In the literature, there are several studies in the format of postgraduate theses and articles related to multicultural education. Setting the prominent trends in research in this field is considered significant in the body of literature. This study aimed to set the general trends in research by analyzing the research on multicultural education in Turkey. Within the scope of the research, the postgraduate thesis studies and articles related to multicultural education were examined. Research in the field of multicultural education was scanned and filed based on specific criteria. The field studies were read and recorded. In total, 107 studies were analyzed in this study. A control form was developed, and the general characteristics of studies were analyzed within the scope of the publication type, research method, research design, data collection tools, sample type, and data analysis method criteria. Descriptive content analysis was used in the process of the data analysis. As a result of this study, it was seen that research in the multicultural education field has increased since 2015. The research conducted in the multicultural education field in Turkey has mainly been based on research articles. It was observed that the studies conducted at the graduate level, and especially at the doctoral level, were more limited in number. When considering the research methods of the studies conducted on multicultural education, quantitative research methods were used in about half of the studies. It was concluded that teachers and prospective teachers were the most preferred sample groups. They were mainly focused on the fields of attitude, opinion and perception.

Keywords

• Education
• multiculturalism
• multicultural education
• multicultural education studies
• content analysis

Kaynakça

1. Gorski, P. C. (2008). What we’re teaching teachers: an analysis of multicultural teacher education coursework syllabi. Teaching and Teacher Education, 25, 309-318. Doı:10.1016/j.tate.2008.07.008
2. Günay, R., & Aydın, H. (2015). Türkiye’de çokkültürlü eğitim ile ilgili yapılan araştırmalarda eğilim: bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 40(178), 1-22. Doı: http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.3294
3. Karaçam, M. Ş., & Koca, C. (2012). Beden eğitimi öğretmen adaylarının çokkültürlülük farkındalıkları. Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 89-103.
4. Karasu, M. A. (2018). Türkiye’ye yönelik dış göçler, Suriyeli sığınmacı göçü ve etkileri. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 14(1), 21-41.
5. Kılıçoğlu, G. (2015). Çokkültürlü eğitim ve öğretim yeterliğine ilişkin teorik bir çözümleme. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama [Journal of Education and Humanities: Theory and Practice], 6(11), 79-102.
6. Koçyiğit, E., & Şimşek, H. (2019). Kapsayıcı eğitim bağlamında Türkiye’de ortaöğretim programlarında çokkültürlülüğün izleri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 75-90.
7. Köşker, N., & Özgen, N. (2018). Multiculturality concept and its reflections on education: The case of Turkey. Review of International Geographical Education Online, 8(3), 571-600.
8. http://www.rigeo.org/vol8no3/Number3winter/RIGEO-V8-N3-9.pdf

9. Köşker, N., & Erdoğan, E. (2020). Trends in multicultural education research: a five-year content analysis of Turkish and ERIC databases. International Journal of Education and Literacy Studies, 8(1), 48-60. Doı: http://dx.doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.8n.1p.48
10. Milli Eğitim Bakanlığı. (2014). Yabancılara yönelik eğitim öğretim hizmetleri genelgesi. http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1715.pdf adresinden 02.03.2022 tarihinde erişilmiştir.