Seramik sanatında renk ilişkilerinin Johannes Itten’ın renk teorisi ekseninde değerlendirilmesi

Öz

Çağdaş seramik sanatında rengin kullanımı sır, astar veya çamurun pigment ve/veya oksitlerle renklendirilmesi yoluyla gerçekleşmektedir. Ortaya çıkan renkler seramiğin pişirildiği dereceye göre farklılık gösterirken, sıcaklık arttıkça rengin kroma değeri de artar. Geçmişte ağırlıklı olarak toprak ve bej tonlarının hâkim olduğu seramik sanatında, pigment endüstrisinde gerçekleşen gelişmeler sayesinde bugün renk skalasında mevcut tüm renkler elde edilebilir ve uygulanabilir hale gelmiştir. Bu bağlamda tıpkı resim sanatında olduğu gibi seramik sanatında da renklerin özellikleri ve birbirleriyle kurdukları ilişkiler rengin etkili ve doğru kullanımı temelinde daha önemli hale gelmiştir. Antikiteden başlayarak günümüze kadar sanat alanında renklerin birbiriyle olan ilişkilerini çözümlemek üzere birçok araştırma yürütülmüş ve bu bağlamda birçok teori ortaya atılmıştır. Sanat alanında ortaya atılan teorilerden günümüzde hala geçerliliğini koruyan teorilerden biri Johannes Itten’ın -yedi renk kontrastlığı- teorisidir. Yapılan araştırmada Itten’ın renk teorisinden yararlanılarak yalın renk kontrastı, açık koyu, sıcak soğuk, tamamlayıcı, kalite, eş zamanlı ve miktar kontrastlığı çağdaş seramik sanatı örnekleri üzerinden irdelenmiştir. Yapılan araştırma göstermektedir ki form ve renk her ne kadar birbirinden uzak kavramlar gibi görünse de etkin kullanıldıklarında birbirini destekleyen öğelerdir. Rengin seramik sanatında etkin biçimde kullanımı ise rengin niteliksel ve niceliksel ilişkilerinin çözümlenmesiyle mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Seramik
• renk
• pigment
• renk kontrastları
• Johannes Itten

Evaluation of color relationships in ceramic art on the axis of Johannes Itten's color theory

Öz

The use of color in contemporary ceramic art is achieved by coloring the glaze, slip or clay with pigments and/or oxides. While the resulting colors vary depending on the temperature at which the ceramic is fired, the chroma value of the color increases as the temperature increases. In ceramic art, where earth and beige tones were dominant in the past, thanks to the developments in the pigment industry, all colors available in the color scale have become obtainable and applicable today. In this context, just like in painting, the properties of colors and their relationships with each other have become more important in ceramic art, based on the effective and correct use of color. Starting from antiquity until today, many studies have been carried out to analyze the relationships between colors in the field of art and many theories have been put forward in this context. One of the theories put forward in the field of art that is still valid today is Johannes Itten's seven color contrast theory. In the research, using Itten's color theory, plain color contrast, light dark, hot and cold, complementary, quality, simultaneous and quantity contrast were examined through examples of contemporary ceramic art. The research shows that although form and color may seem like distant concepts, they are elements that support each other when used effectively. The effective use of color in ceramic art is possible by analyzing the qualitative and quantitative relationships of color.

Anahtar Kelimeler

• Ceramic
• color
• pigment
• color contrast
• Johannes Itten

Kaynakça

1. Atalayer, F. (1994). Görsel sanatlarda estetik i̇letişim. Anadolu Üni̇versi̇tesi̇ Güzel Sanatlar Fakültesi̇ Yayınları.
2. Balyemez, M.A. (2017). Seramik kültüründe renk öğesi ve çağdaş seramik sanatında kullanımı. (Yayın No. 465844) [Doktora tezi, Mi̇mar Si̇nan Güzel Sanatlar Üni̇versi̇tesi̇]
3. Blei̇cher, C. (2012). Contemporary color theory & use. Delmar, Cengage Learni̇ng Publi̇cati̇on.
4. Brooks, J.R. (t.y.). Technical statement. https://klai-body.com/section/456123-Elastic%20Clay.html
5. Canfora, F. (t.y.). Renato sabatino. https://www.davidepaludetto.com/i/renato-sabatino-2/
6. Çınar,S. (2023 ). İçimdeki mavi. Selim Çınar fotoğraf arşivinden kişisel erişim.
7. Coudri̇̇et, A. (t.y.). Statement. https://www.austincoudriet.com/statement
8. Eastman, T. (t.y.). Bio. https://tessaeastman.com/about/

9. Günay, E., Sarıgüzel, M., Kavaklı Vatansever, B., Kılıç, A., Yılmaz, Ş. ve, İ. A. (2013). Nano-sızed pıgment applıcatıons ın i̇zni̇k tıles. Anadolu Uni̇versi̇ty Journal Of Sci̇ence And Technology A- Appli̇ed Sci̇ences And Engi̇neeri̇ng, 13(2), 135-142.
10. Hi̇rschler, R. ve Schwarz, A. (2023). The seven contrasts as described in kunst der farbe. Journal Of The İnternati̇onal Colour Associ̇ati̇on, 33, 155-170. https://www.academia.edu/109057119/Ittens_seven_colour_contrasts_a_review_Part_II_The_seven_contrasts_as_described_in_Kunst_der_Farbe_The_Art_of_Color?uc-sb-sw=109079498
11. Hornung, D. (2012). Color a workshop for artists and designers. Laurence Ki̇ng Publi̇shi̇ng.
12. Itten, J. (1970). The elements of color. Van Nostrand Rei̇nhold.
13. Itten, J. (1973). The art of color. Van Nostrand Rei̇nhold.
14. Johns, K. (t.y.). Artist statement. https://www.kylejohnsceramics.com/artiststatement
15. Karakaya, B. ve Canbolat, A. (2021). Temel sanat/tasarım ögelerinin seramik sanatına yansıması. İ̇nönü Üni̇versi̇tesi̇ Kültür ve Sanat Dergi̇si̇, 7(1), 101-116. https://doi.org/10.22252/ijca.887844
16. Kim, J. (2024). Pop Corn. Jinyun Kim fotoğraf arşivinden kişisel erişim.
17. Li̇̇u, C. (2023, Şubat 1). Takuro kuwata. https://www.ppaper.net/page/2020
18. Malacara, D. (2002). Color vision and colorimetry: theory and applications. The İnternati̇onal Soci̇ety For Opti̇cal Engi̇neeri̇ng.
19. Molli̇ca, P. (2018). Special subjects: basic color theory: an introduction to color for beginning artists. Walter Foster Publi̇shi̇ng.
20. Munsell, A. (1907). Atlas of the munsell color system. www.casocouleur.be. http://www.casocouleur.be/pdf/munsell%20atlas.pdf
21. Per, M. (2012). Renk teorilerine tarihsel bir bakış. Yedi̇: Sanat Tasarım ve Bi̇li̇m Dergi̇si̇, 8, 17-26. https://dergipark.org.tr/tr/pub/yedi/issue/21841/234832
22. Park, J. (t.y.). The korean ceramicist creates precious, pillow-like handcrafted sculpture out of the most crude of materials. https://www.jongjinpark.com/bio
23. Pi̇̇ncus, P. (2024). Artist and educator. 2024, 20 Ocak tarihinde https://www.peterpincus.com/about adresinden erişildi.
24. Si̇̇erra, J. (2024). Artist statement. 2024, 20 Ocak tarihinde https://www.josesierraceramics.com/about adresinden erişildi.
25. Sözen, M. ve Tanyeli̇, U. (1992). Sanat kavram ve terimleri sözlüğü. Remzi̇ Ki̇tapevi̇.
26. Tazeoğlu Filiz, F. (2023). Başka Bir Evren. Ferda Tazeoğlu Filiz fotoğraf arşivinden kişisel erişim.
27. Tazeoğlu Filiz, F. (2023). Çağdaş seramik sanatında kullanılan alternatif şekillendirme yöntemleri. Kent Akademi̇si̇, 16(3), 2142-2158. https://doi.org/10.35674/kent.1218972
28. Moorhouse, S. (2024). Colourfield 11. 2024, 13 Ocak tarihinde http://saramoorhouse.com/product/colourfield-11/ adresinden erişildi.
29. Tdk, (2024). Renk. Sozluk.gov.tr. https://sozluk.gov.tr/
30. Waddoups, R. (2020). Designer of the day: cody hoyt. surface mag. Www.surfacemag.com. https://www.surfacemag.com/articles/cody-hoyt-designer-day/