Araştırma Makalesi

Vatanseverlik bilincinin gönüllü vergi uyumuna etkisi

Cilt: 16 Sayı: 1 13 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Vatanseverlik bilincinin gönüllü vergi uyumuna etkisi

Öz

ÖZET Bireylerin vergi ödeme davranışlarında psikolojik ve duygusal etkenleri önemli bir rol oynamaktadır. Literatürde yer alan çalışmalara göre vatanseverlik duygusunun mükelleflerin vergiye gönüllü uyum göstermesinde önemli bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın amacı, vatanseverlik bilincinin gönüllü vergi uyumuna olan etkisinin belirlenmesidir. Ulusal literatürde vatanseverlik ve vergi uyumu kavramları arasındaki ilişkiyi detaylı olarak ele alan bir çalışmanın olmaması, bu çalışmanın özgün yanını oluşturmaktadır. 272 adet anket verisinin kullanıldığı bu çalışmada öncelikle Kolmogrov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği görülmüştür. Normallik ve homojenlik varsayımlarının karşılanmaması nedeniyle parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve Spearman korelasyon analizleri yapılmıştır. Kruskal Wallis analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanan sorularda farklı olan grupları tespit edebilmek için Tamhane’s T2 post hoc analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, vatanseverlik bilincinin vergi uyumunun bir belirleyicisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda vergiye gönüllü uyumun sağlanmasında yasal düzenlenmelerin dışında toplumsal aidiyet ve vatanseverlik gibi duygusal unsurların da dikkate alınması gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağcakaya, S. & Yıldırım, Y. (2015). Tax awareness and taxpayers’ behavior toward tax practices: The case of Istanbul. Necmettin Erbakan University Journal of Social Sciences, 1(2), 85–96.
  2. Akbelen, Z., Arlı, N. B., Leba, R., & Aydemir, M. (2021). The effects of social norms and perceptions of distributive justice on tax compliance. International Journal of Social Inquiry, 14(1), 1–25. https://doi.org/10.37093/ijsi.950440
  3. Allingham, M. G. & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1, 323–38.
  4. Arıman, Y. (2020). An experiment on determining and improving the public expenditure awareness of secondary and high school students. Eskişehir Osmangazi University Journal of Economics and Administrative Sciences, 15(3), 925–938. https://doi.org/10.17153/oguiibf.612073
  5. Ariely, G. (2017). Why does patriotism prevail? Contextual explanations of patriotism across countries. Identities, 24(3), 351–377. https://doi.org/10.1080/1070289X.2016.1149069
  6. Bani-Khalid, T., Alshira’h, A. F., & Alshirah, M. H. (2022). Determinants of tax compliance intention among Jordanian SMEs: A focus on the theory of planned behavior. Economies, 10(2), 30. https://doi.org/10.3390/economies10020030
  7. Bartha, A. & Boda, Z. (2024). Tax compliance motivations during corruption scandals in a fragile democracy: A before-and-after study. Europe-Asia Studies, 76(7), 1055-1077. DOI: 10.1080/09668136.2024.2378814
  8. Biberoğlu, E. (2006). Voluntary tax compliance in Turkey [Unpublished Master’s thesis]. Dokuz Eylul University, Institute of Social Sciences.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Kamu Maliyesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

28 Haziran 2025

Kabul Tarihi

3 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, Y., & Şenel, K. (2026). The effect of patriotic consciousness on voluntary tax compliance. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 16(1). https://doi.org/10.48146/odusobiad.1729185

Bilginin ışığında aydınlanmak dileğiyle…

ODÜSOBİAD