TR
EN
Vatanseverlik bilincinin gönüllü vergi uyumuna etkisi
Öz
ÖZET
Bireylerin vergi ödeme davranışlarında psikolojik ve duygusal etkenleri önemli bir rol oynamaktadır. Literatürde yer alan çalışmalara göre vatanseverlik duygusunun mükelleflerin vergiye gönüllü uyum göstermesinde önemli bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Bu çalışmanın amacı, vatanseverlik bilincinin gönüllü vergi uyumuna olan etkisinin belirlenmesidir. Ulusal literatürde vatanseverlik ve vergi uyumu kavramları arasındaki ilişkiyi detaylı olarak ele alan bir çalışmanın olmaması, bu çalışmanın özgün yanını oluşturmaktadır. 272 adet anket verisinin kullanıldığı bu çalışmada öncelikle Kolmogrov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği görülmüştür. Normallik ve homojenlik varsayımlarının karşılanmaması nedeniyle parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve Spearman korelasyon analizleri yapılmıştır. Kruskal Wallis analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanan sorularda farklı olan grupları tespit edebilmek için Tamhane’s T2 post hoc analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, vatanseverlik bilincinin vergi uyumunun bir belirleyicisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda vergiye gönüllü uyumun sağlanmasında yasal düzenlenmelerin dışında toplumsal aidiyet ve vatanseverlik gibi duygusal unsurların da dikkate alınması gerektiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağcakaya, S. & Yıldırım, Y. (2015). Tax awareness and taxpayers’ behavior toward tax practices: The case of Istanbul. Necmettin Erbakan University Journal of Social Sciences, 1(2), 85–96.
- Akbelen, Z., Arlı, N. B., Leba, R., & Aydemir, M. (2021). The effects of social norms and perceptions of distributive justice on tax compliance. International Journal of Social Inquiry, 14(1), 1–25. https://doi.org/10.37093/ijsi.950440
- Allingham, M. G. & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1, 323–38.
- Arıman, Y. (2020). An experiment on determining and improving the public expenditure awareness of secondary and high school students. Eskişehir Osmangazi University Journal of Economics and Administrative Sciences, 15(3), 925–938. https://doi.org/10.17153/oguiibf.612073
- Ariely, G. (2017). Why does patriotism prevail? Contextual explanations of patriotism across countries. Identities, 24(3), 351–377. https://doi.org/10.1080/1070289X.2016.1149069
- Bani-Khalid, T., Alshira’h, A. F., & Alshirah, M. H. (2022). Determinants of tax compliance intention among Jordanian SMEs: A focus on the theory of planned behavior. Economies, 10(2), 30. https://doi.org/10.3390/economies10020030
- Bartha, A. & Boda, Z. (2024). Tax compliance motivations during corruption scandals in a fragile democracy: A before-and-after study. Europe-Asia Studies, 76(7), 1055-1077. DOI: 10.1080/09668136.2024.2378814
- Biberoğlu, E. (2006). Voluntary tax compliance in Turkey [Unpublished Master’s thesis]. Dokuz Eylul University, Institute of Social Sciences.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Kamu Maliyesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
13 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
28 Haziran 2025
Kabul Tarihi
3 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 16 Sayı: 1