Saplı meşenin (Quercus robur L.) Kuzey Marmara Bölümündeki dağılımı, orman işletme şekilleri ve karışıma katıldığı meşcerelerin yapısı

Öz

Bu çalışma ile, saplı meşenin Türkiye’de Marmara Bölgesi’ndeki yayılışını temsil edecek alanlarda yetişme ortamı özelliklerini ve meşcerelerdeki dağılımı belirlenerek, hangi ekolojik şartlarda varlığını sürdürdüğü saptanmış ve bu alanlardaki meşcerelerinin aktüel kuruluş özellikleri ortaya konulmuştur. Ayrıca elde edilen sonuçlar ile arazi inceleme ve gözlemlerine dayanarak, bölgedeki benzer yetişme ortamlarında yayılış gösteren saplı meşenin orman işletme şekilleri ve koruma hedeflerinin nasıl olması gerektiğine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma materyalini, saplı meşenin Marmara Bölgesi’ndeki doğal yayılış alanlarından seçilen toplam 6 yöredeki; tek ağaç, küme, öbek, grup ve meşcerelerden elde edilen bazı parametreler oluşturmaktadır. Ayrıca yetişme ortamı özellikleri ile vejetasyona ilişkin inceleme ve gözlemlerden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlar ile gelecekte yapılacak olan orman planlama çalışmalarına tür bazında altlık oluşturulması ve saplı meşe ormanlarının sürdürülebilir yönetimine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Saplı meşe,
• Quercus robur,
• tür kompozisyonu,
• optimal faydalanma,
• orman amenajmanı

The distribution of the pedunculate oak (Quercus robur L.) in the Northern Marmara Section, the forest management types and the structure of the stands in which it is added to the mixture

Öz

With this study, the characteristics of the habitat and the distribution of the stands in the areas representing the distribution of the pedunculate oak in the Marmara Region of Türkiye were determined, and the current establishment characteristics of the stands in these areas were determined. In addition, based on the results obtained and the field investigations and observations, evaluations were made about the forest management methods and conservation targets of the pedunculate oak, which grows in similar habitats in the region. The study material was selected from a total of 6 locations within the natural distribution areas of the pedunculate oak in the Marmara Region, with some parameters obtained from single trees, clusters, groups, and stands. In addition, the characteristics of the habitat, as well as the investigations and observations on vegetation were used. With the results obtained, it is aimed to create a base on the basis of species for forest planning studies to be carried out in the future and to contribute to the sustainable management of pedunculate oak forests

Anahtar Kelimeler

• Quercus robur,
• Pedunculate oak,
• species composition,
• optimal utilisation,
• forest management

Kaynakça

1. Aas, G., 2014. Quercus robur. In Enzyklopädie der Holzgewächse: Handbuch und Atlas der Dendrologie (eds B. Stimm, A. Roloff, U.M. Lang and H. Weisgerber). https://doi.org/10.1002/9783527678518.ehg2002030
2. Akkemik, Ü, 2016. Türkiye’nin Doğal Meşe (Quercus L.) Türlerinin Yayılışı ve Botanik Özellikleri, Uluslararası Meşe Çalıştayı - Bildiriler ve Sonuç Bildirgesi, 18-20 Ekim, İğneada/ Kırlaraeli .
3. Aldrich, P. R., Cavender-Bares, C., 2011. Quercus, Kole (ed.), Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources, Forest Trees, DOI 10.1007/978-3-642-21250-5_6, Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
4. Berkel, A., Bozkurt, Y., Göker, Y., 1969. Çeşitli Meşe Türlerimizin Kaplama Levhaları İmali Bakımından Elverişliliği Üzerine Araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İ.Ü. Yayın No: 1430, O.F. Yayın No: 139. Kutulmuş Matbaası, İstanbul.
5. Bozkurt, Y., 1966. Belgrad Ormanında Önemli Bazı Ağaç Türlerinde Yıllık Halka Gelişimi Üzerine Araştırmalar, Orman Genel Müdürlüğü Yayın No:437/11, Ankara.
6. Çolak, A. H., 2013. Belgrad Ormanı’nın Ağaçları. (editör) Çolak, A. H., 2013, Belgrad Ormanı - Bir Doğa ve Kültür Mirası. Kitap Bölümü. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Yayını, 350-445, İstanbul.
7. Díaz-Maroto, I. J., Vila-Lameiro, P., 2014. Pedunculate or Common Oak (Quercus robur L.) Silviculture in Natural Stands of Galicia (NW Spain): Environmental Restrictions. Proceedings of the Second International Congress of Silviculture, November 26th - 29th 2014, Florence
8. Eaton, E., Caudullo, G., Oliveira, S., de Rigo, D., 2016. Quercus robur and Quercus petraea in Europe: distribution, habitat, usage and threats. In: San-Miguel-Ayanz, J., de Rigo, D., Caudullo, G., Houston Durrant, T., Mauri, A. (Eds.), European Atlas of Forest Tree Species. Publ. Off. EU, Luxembourg, pp. e01c6df+

9. EEA, 2007. European Environment Agency (eea.europa.eu/en), European Forest Types (Categories and Types for Sustainable Forest Management Reporting and Policy), EEA Technical Report No: 9/2006, ISSN 1725 2237
10. Ertaş, A., 1996. Quercus hartwissiana Steven (Istranca Meşesi)’nin Silvikültürel Özellikleri Üzerine Araştırmalar, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
11. Hager, H., H. Schume, H. Tiefenbacher, E. Buchleitner, 2007. The Management of Floodplain Forests in Austria. In: Hobza P (ed), 2007. Forest Management Systems and Regeneration of Floodplain Forest Sites. Reviewed proceedings from the interna-tional conference. Mendel University of Agriculture and Forestry, Brno, pp. 41-60.
12. Hedge, I, Yaltırık, F., 1982. Quercus L., Kitap Bölümü (sf. 659-683), (editör) Davis, P.H., Flora of Turkey and the East Ae-gean Islands 7, Edinburgh.
13. Kavgacı, A., 2007. Demirköy-İğneada Longoz Ormanları ve Çevresinin Bitki Toplumları ve Kuruluş Özellikleri. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Kavgacı, A., Carni, A., Tecimen, H.B., Özalp G., 2010. Diversity and ecological differentiation of oak forests in NW Thra-ce Turkey. Archives of Biological Sciences 62 (3): 705–718.
15. Leibundgut, H., 1993. Europäische Urwälder, Wegweiser zurnaturnahen Waldwirtschaft. Haupt, ISBN-13: ‎978-3258047133
16. Mayer, H., Aksoy, H., 1998. Türkiye Ormanları, T.C. Orman Bakanlığı. Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü. Muh-telif Yayınlar No: 1, Bolu, ISSN: 975-7829056-0
17. MGM, 2014. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Meteorolojik Parametrelerin Türkiye Analizi. url = http://www.mgm.gov.tr
18. Mölder, A., Sennhenn-Reulen, H., Fischer, C., Rumpf, h., Schönfelder, E., Stockmann, J., Nagel, R.W., 2019. Success factors for high-quality oak forest (Quercus robur, Q. petraea) regeneration, Forest Ecosystems 6:49 https://doi.org/10.1186/s40663-019-0206-y
19. Mucina L., Grabherr G., Wallnöfer S., 1993. Die Pflanzengesellschaften Österreichs. Gustav Fischer, Stuttgart Jena New York
20. Ortmann-Ajkai, A., Csicsek, G., Lukács, M., Horváth, F., 2017. Regeneration Patterns in a Pedunculate, Oak (Quercus robur L.) Strict Forest Reserve in Southern Hungary, Izvorni Znanstveni Članci, Šumarski List, Original Scientific Papers, 1–2: 39–46.
21. Pamay, B., 1967. Demirköy- İğneada Longos Ormanlarının Silvikültürel Analizi ve Verimli Hale Getirilmesi için Alınması Gerekli Silvikültürel Tedbirler Üzerinde Araştırmalar. Orman Genel Müdürlüğü, Yayın No: 451/43, Ankara
22. Rauš, D., Seletkoviç, Z., Mayer, B., Medvedoviç, J., Raguž, D., 1996. Forest Associations and synecological conditions of peduncualte oak. Pedunculate Oak (Quercus robur L.) in Croatia. Zagreb: Vinkovici.
23. Röhrig, E., Bartsch, N., 2006. Waldbau auf Ökologischer Grundlage [Silviculture on ecological Basis]. Stuttgart, Ulmer, Ger-many
24. Saatçioğlu, F., 1969. Silvikültür I: Silvikültürün Biyolojik Esasları ve Prensipleri, İ.Ü. Orman Fakültesi Yayınları 1429/ 138. İstanbul
25. Şahin, A., 2016. Marmara Bölgesindeki Meşe Ormanlarının Yayılışı, İşletme Amaçları ve Planlanması. Orman Genel Müdürlü-ğü Marmara Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Uluslararası Katılımlı Meşe Çalıştayı Bildiriler Kitabı, S: 27-51, 18-20 Ekim 2016, İğneada - Kırklareli.
26. Şahin N., 2022. Nemli Biyotop Bitki Toplumları ve Haritalaması; Belgrad Ormanı Örneği. İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Doktora Tezi, İstanbul.
27. Yaltırık, F, 1984. Türkiye Meşeleri Teşhis Kılavuzu. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Yayını, Yenilik Basımevi, İstanbul.
28. Yılmaz, H., 2014. Quercus L. (editör) Akkemik, Ü., 2014, Türkiye’nin Doğal Egzotik Ağaç ve Çalıları I. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, MRK Baskı ve Tanıtım, Ankara. S: 673-702