Eucalyptus camaldulensis ve E.grandis ile melezlerinin soğuğa ve okaliptus gal arısına dayanıklılığının araştırılması

Öz

Bu çalışmada, Eucalyptus camaldulensis ve E. grandis ile bunlara ait melezlerin klonlarının farklı yetişme ortamlarında soğuk ve okaliptus gal zararından etkilenme açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Klonlar, dört farklı alanda denenmiştir. Rastlantı blokları deneme desenine göre tesis edilen deneme alanlarında klonlar, 5 blokta toplam 25 fidan ile temsil edilmiştir. Fidanlar, beş ağaçlı sıra parseli şeklinde 3,25x3,25m aralık mesafede dikilmiştir. Varyans analizi sonuçlarına göre soğuk ve gal zararından etkilenme açısından bütün deneme alanlarında klonlar arasında istatistiksel olarak önemli farklar oluşmuştur. 5.yaş sonunda, E. grandis ve melezlerin, E. camaldulensis’ten daha fazla soğuktan etkilendiği görülmüştür. Karabucak ve Ceyhan koşullarında gelişim bakımından öne çıkan E. grandis klonları (G96, G42 ve G60) soğuktan etkilenmiş olmalarına rağmen 5.yaş sonunda en fazla hacim gelişimine sahip olurken Kırıkhan koşullarında E. grandis ve melezlerin tamamı soğuktan zarar görerek sahadan uzaklaşmıştır. Diğer taraftan, etkilenme oranları bakımından farklılık olmasına rağmen bütün klonlarda gal zararına rastlanmıştır. Bulgular, uzun sürmeyen soğuklardan ve aynı zamanda gal arısından etkilemiş olmalarına rağmen daha fazla yaşama oranı ve hacim artımına sahip olan E. grandis klonları (G96, G42 ve G60) ile E. camaldulensis klonunun (C188) Karabucak ve Ceyhan yöreleri ve C298 klonunun ise Kırıkhan yöresindeki plantasyonlarda kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okaliptus
• klon
• don
• soğuk
• gal
• zarar

Assessment of the resistance of Eucalyptus camaldulensis, E. grandis, and their hybrids to cold and eucalyptus gall wasp

Öz

In this study, it is aimed to evaluate Eucalyptus camaldulensis, E. grandis, and their hybrid clones in terms of being affected by cold and eucalyptus gall wasp damage in different growing environments. The clones were tested in four different areas. Clones were represented by a total of 25 seedlings in 5 blocks in the trial areas established according to the randomized block design. The seedlings were planted in a five-tree row plot at a distance of 3.25x3.25m. According to the results of variance analysis, there were statistically significant differences between clones in all trial areas in terms of being affected by cold and gall wasp damage. It was observed that E. grandis and hybrids were more affected by cold than E. camaldulensis. The E. grandis clones (G96, G42, and G60) that stand out in terms of development in Karabucak and Ceyhan conditions had higher volume development at the end of the 5th year despite being affected by cold, while in Kırıkhan conditions all E. grandis and hybrids were damaged by the cold and died. Gall wasp damage was found in all clones although there were differences in terms of the rates of involvement. Results show that having higher survival rates and volume increases despite being affected by short-term cold weather and also by gall wasps, E. grandis clones (G96, G42, and G60) and E. camaldulensis clone (C188) can be used in plantations in Karabucak and Ceyhan regions and C298 clone in Kırıkhan region.

Anahtar Kelimeler

• Eucalyptus ssp
• clone
• gall wasp
• frost
• cold damage

Kaynakça

1. Adalı, F., 1944. Sağlık Ağacı Okaliptus, Ziraat Vekaleti Neşriyat Müdürlüğü Genel Sayı: 609, Pratik Kitaplar Sayı: 3, İstanbul
2. Almeida, M.H., Chaves, M.M., Silva, J.C., 1994. Cold acclimation in eucalypt hybrids. Tree Physiology 14: 921-932
3. Arnold, R., Li, B., Luo, J., Bai, F., Baker, T., 2015. Selection of cold-tolerant Eucalyptus species and provenances for inland frost-susceptible, humid subtropical regions of southern China, Australian Forestry, 78 (3): 180-193
4. Asan, Ü. 1998. Endüstriyel Plantasyonlar ve Türkiye’deki Uygulamalar. Hızlı Gelişen Türlerle Yapılan Ağaçlandırma Çalışmalarının Değerlendirilmesi ve Yapılacak Çalışmalar, Orman Bakanlığı Yayın No: 83, Ankara
5. Assis, T.F., 2000. Production and Use of Eucalyptus Hybrids for Industrial Purposes. Şu eserde: Dungey, H.S., Dieters M.J. Nikles, D.G (Eds.): Hybrid Breeding and Genetics of Forest Trees: QFRI/CRC-SPF Symposium. Department of Primary Industries, Noosa, Australia. 63-74
6. Avcıoğlu, E., 1982. Türkiye’de okaliptusla ağaçlandırılabilecek orman alanları, özel ağaçlama sahalarının miktar ve koşulları üzerine etüt çalışmaları. Kavakçılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 61-73, İzmit
7. Avcıoğlu, E., Acar, O., 1984. Eucalyptus camaldulensis Dehn. orijin mukayese araştırması. Kavak ve Hızlı Gelişen Yabancı Tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Yıllık Bülten No: 20, 71-111, İzmit
8. Avcıoğlu, E., Gürses, M.K., 1988. Eucalyptus grandis orijin denemesi. Kavak ve Hızlı Gelişen Yabancı Tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Teknik Bülten No: 142, İzmit Aytar, F., 2003. Okaliptus gal arısı [Leptocybe invasa Fisher & LaSalla (Hym., Eulophidae)]’nın Türkiye’deki biyolojisi, yayılışı ve mücadelesi. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü. Doa Dergisi, Sayı: 9, 47–66

9. Aytar, F., 2008. Avustralya kökenli iki Eulophid, Leptocybe invasa Fisher ve La Salle ve Ophelimus maskelli (Hym.; Eulophidae)’nin Türkiye’deki yayılışı, konukçuları ve doğal düşmanları, I. Ulusal Okaliptus Sempozyumu, 15-17 Nisan 2008, Tarsus, 189-195
10. Aytar, F., Dağdas, S., Duran, C., 2011. Australian insects affecting Eucalyptus Species in Turkey. Silva Lusitana 19 (Especial): 41-47
11. Bahadur, Y., 2016. Determining the Frost Tolerance Potential of Commercially Important South African Eucalyptus. University of the Witwatersrand, Johannesburg, South Africa
12. Brondani, G.E., Dutra, L.F., Wendling, I., Grossi, F., Hansel, F.A., Araujo, M.A., 2011. Micropropagation of an Eucalyptus hybrid (Eucalyptus benthamii×Eucalyptus dunnii). Acta Sci. Agron. 33: 655–663
13. Çıkaran, G., Avcı, M., 20219. Antalya ili okaliptus ağaçlarında yaprak zararlısı böcekler ve doğal düşmanları ile bazı biyolojik gözlemler. Turkish Journal of Forestry, 20(2): 80-92
14. Demel, T., 2000. The Ecological Effects of Eucalypts: Ground for Making Wise and Information Decision. Paper Presented at the workshop “The Eucalyptus Dilemma”, 15 Nov. 2000, Addis Ababa
15. Dhahri, S., Ezzine, O., Hdidi, S., Trabelsi H., 2024. Leptocybe invasa and Ophelimus maskelli, two gall wasps introduced in Tunisia, National Research Institute of Rural Engineering, Water and Forestry. oppla.eu/casestudy/20121#:~:text=Two%20insects%20(Hymenoptera%3B%20Eulophidae),in%20nurseries%20and%20young%20plantations (Ziyaret tarihi 15.01.2024)
16. Durand-Cresswell R., Boulay M., Franclet, A., 1982. Vegetative Propagation of Eucalyptus. Şu eserde: Bonga J.M., Durzan D.J. (Eds): Tissue Culture in Forestry, Forestry Sciences (FOSC), 5: 150-181
17. Gülbaba, A.G., 2002. Okaliptusta (Eucalyptus camaldulensis Dehn.) genetik ıslah çalışmaları: Klon denemesinin altı yıllık sonuçları. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Doa Dergisi, Sayı: 8, 12 s
18. Gülbaba, A.G., Gürses, M.K., Özkurt, N., 1995. Two-year Results of E. camaldulensis Clonal Test in Turkey. Şu eserde: Eucalypt Plantations: Improving Fiber Yield and Quality’ (Eds. B.M. Potts, N.M.G. Borralho, J.B. Reid, R.N. Cromer, W.N. Tibbits C.A. Raymond) Proc. CRC-IUFRO Conference. 19-24 Feb. (CRC for Temperate Hardwood Forestry:Hobart), Hobart, Australia, 272-273
19. Gürses, M.K., 1990. Dünya’da ve Türkiye’de okaliptus yetiştiriciliğinin 50. yılı, Kavak ve Hızlı Gelişen Yabancı Tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Dergisi, Sayı: 1, 1-19, İzmit Hasey, J.K., Connor, J.M., 1990. Eucalyptus shows unexpected cold tolerance. California Agriculture, 44 (2): 25-27 Jacob, J.P., Senthil, K., Sivakumar, V., Seenivasan, R., Chezhian, P., Kumar, N.K., 2015. Gall wasp Leptocybe invasa (Hymenoptera: Eulophidae) management in Eucalypts. Journal of Biological Control, 29(1): 20-24
20. Jayaraj, R., Warrier, R., 2014. A Point Grading Method of Clonal evaluation for resistance to gall in Eucalyptus. Journal of the Andaman Science Association 19(1): 38-44
21. Karsavuran, Y., Ayvaz, A., Doğanlar, M., 2008. Okaliptusta zararlı olan Leptocybe invasa Fisher and La Salle ve Ophelimus maskelli (Ashmead) (Hym.: Eulophidae)’nin Muğla ili’ndeki yayılışı. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergsi 45 (2): 91-94
22. Karunaratne, W.A.I.P., Edirisinghe, J.P., Ranawana, K.B., 2010. Rapid Survey of Damage Due to Gall Wasp Infestation in A Coppiced Eucalyptus camaldulensıs Plantation in Maragamuwa, Naula in The Matale District of Sri Lanka. Cey. J. Sci. (Bio. Sci.) 39 (2): 157-161
23. Luo, J, Arnold, R., Lu, W., Lin, Y., 2014. Genetic variation in Eucalyptus camaldulensis and E. tereticornis for early growth and susceptibility to the gall wasp Leptocybe invasa in China. Euphytica 196: 397- 411
24. Moraga, P., Escobar, R., Valenzuela, S., 2006. Resistance to Freezing in Three Eucalyptus globulus Labill subspecies. Electronic Journal of Biotechnology, 9(3): 310-314
25. Mujiu, L., Arnold, R., Bohai, L., Minsheng, Y., 2003. Selection of Cold-Tolerant Eucalypts for Hunan Province. Şu eserde: Turnbull, J.W., (Ed.), Eucalypts in Asia. Proceedings of an international conference held in Zhanjiang, Guangdong, People’s Republic of China, 7–11 April 2003, 106-116
26. Naidoo, S., Christie, N., Acosta, J.J., Mphahlele, M.M., Payn, K.G., Myburg, A.A., Külheim, C., 2018. Terpenes Associated with Resistance against the Gall Wasp, Leptocybe invasa, in Eucalyptus grandis. Plant Cell Environ, 41: 1840–1851
27. Nguyena, H.C., Caoc, P.B., Clementea, H.S., Ployeta, R., Mouneta, F., Ladoucea, N., Harvengtd, L., Marquea, C., Teulieresa, C., 2017. Special trends in CBF and DREB2 groups in Eucalyptus gunnii vs Eucalyptus grandis suggest that CBF are master players in the trade-off between growth and stress resistance. Physiologia Plantarum, 159 (4): 445-467
28. Nyeko, P.,2005. The Cause, Incidence and Severity of A New Gall Damage on Eucalyptus species at Oruchinga Refugee Settlement in Mbarara District, Uganda. Uganda Journal of Agricultural Sciences, 11: 47- 50
29. Oballa, P.O., Konuche, P.K.A., Muchiri, M.N., Kigomo, B.N., 2010. Facts on Growing and Use of Eucalyptus in Kenya, Kenya Forestry Research Institute.
30. Özkurt, A., 2002. Türkiye’deki okaliptus plantasyonları: Problemler, yönetim ve fırsatlar. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Dergisi, Sayı: 8, 15 s
31. Özkurt, A., Özkurt, N., Tüfekçi, S., 2002. Tarsus- Karabucak Yöresinde Okaliptus Plantasyonlarında Sulama Suyu Miktarı ve Sulama Aralığının Belirlenmesi. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Teknik Bülten No: 17, Tarsus
32. Palva, E.T., Thtiharju, S., Tamminen, I., Puhakainen, T., Laitinen, R., Svensson, J., Helenius, E., Heino, P., 2002. Biological Mechanisms of Low Temperature Stress Response: Cold Acclimation and Development of Freezing Tolerance in Plants. JIRCAS Conference Report, 9-15
33. Petro, R., Iddi, S., 2017. Leptocybe invasa and its effects on young plantations of commercial Eucalyptus species in Tanzania. International Journal of Agriculture and Forestry, 7(1): 23-27
34. Petro, R., Madoffe, S.S., Iddi, S., 2014. Infestation density of Eucalyptus gall wasp, Leptocybe invasa Fisher and La Salle (Hymenoptera: Eulophidae) on five commercially grown Eucalyptus species in Tanzania, Journal of Sustainable Forestry, 33 (3): 276-297
35. Pima, N.E., Chamshama, S.A.O., Iddi, S., Maguzu, J., 2016. Growth performance of eucalypt clones in Tanzania. Environment and Ecology Research 4(3): 146-154
36. Raymond, C.A., Harwood, C.E., Owen, J.V., 1986. A conductivity method for screening populations of Eucalyptus for frost damage and frost tolerance. Aust. J. Bot., 34: 377-393
37. Safitri, B., Hidayat, P., Buchori, D., 2019. Resistance of some new clones of Eucalyptus to insects causing gall in Mount Mutis, East Nusa Tenggara. J. HPT Tropika. 19 (2): 109–117
38. Senthilkumar, N., Thangapandian, K., Murugesan, S., Jacob, J.P., Krishnakumar, N., 2013. Invasive alien Eucalyptus gall wasp, Leptocybe invasa (Fisher and Lasalle): A threat to Eucalyptus plantations in Tamilnadu (India). Academic Journal of Entomology 6 (3): 146-152
39. Shelbourne, C.J.A., Hong, S.O., Mcconnochıe, R., Pierce, B., 1999. Early results from trials of interspecific hybrids of Eucalyptus grandis with E. nitens in New Zealand, New Zealand Journal of Forestry Science 29(2): 251-262
40. SPPS., 2008. SPSS Statistics for Windows Version 17, SPSS Inc., Chicago, IL.
41. Taşdemir, C., 2023. Eucalyptus camaldulensis ve Eucalyptus grandis türleri ile melezlerinin klon denemeleri: Beşinci yaş Sonuçları. Ormancılık Araştırma Dergisi 10 (1): 1-13
42. Teulières, C., Bossinger, G., Moran, G., Marque, C., 2007. Stress Studies in Eucalyptus. Plant Stress 1(2): 197-215
43. Tibbits, W.N., Hodge, G.R., 2003. Genetic parameters for cold hardiness in Eucalyptus nitens (Deane & Maiden) Maiden. Silvae Genetica 52: 3-4
44. Tibbits, W.N., Potts, B.M, Savva, M.H., 1991. In inheritance of freezing resistance interspecific F1 hybrids of Eucalyptus. Theoretical and Appl. Genetics 83: 126-135
45. Turinawe, H., Mugabi, P., Tweheyo, M., 2014. Density, calorific value and cleavage strength of selected hybrid Eucalyptus grown in Uganda, Maderas. Ciencia y Tecnología 16 (1): 13-24