Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı çalışanlarının çam balı üretimine ilişkin değerlendirmeleri (Ege Bölgesi örneği)

Öz

Üretimi büyük ölçüde Türkiye’deki kızılçam ormanlarında yapılan ve yurtdışına önemli miktarda satışı gerçekleştirilen çam balının sürdürülebilir bir şekilde üretimine yönelik politikaların belirlenmesine destek olmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, çam balı üretiminin en fazla olduğu Muğla ve İzmir Orman Bölge Müdürlüklerinde görev yapan 122 ormancı teknik ve idari personel ile anket uygulanmıştır. Anket formlarında beşli Likert tipi ölçekli sorular/ifadeler kullanılmış, veriler tanımlayıcı istatistikler ve Mann Whitney-U testi ile çözümlenerek Orman Genel Müdürlüğü (OGM) taşra teşkilatı çalışanlarının çam balı üretim ormanlarının işletilmesine ve çam balı üreticilerine yönelik değerlendirmeleri ortaya konulmuştur. Buna göre, OGM taşra teşkilatı çalışanları basralı (Marchalina hellenica) orman alanlarının işletilmesinde ayrı bir yönetim modeli geliştirilmesini, orman bakım tedbirleri ile bal verimi ilişkisinin ortaya konulması gerektiğini ve yangın çıkma potansiyeli yüksek alanların belirlenmesini çok önemli olarak değerlendirmiştir. Ayrıca ormanda konaklayan üreticilerin yangına ilk müdahale için gerekli donanımlara sahip olma şartı getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Üreticilerin basralı sahalardaki tıraşlama kesimine karşı çıktıkları belirtilerek bu sahalarda uygulanacak silvikültürel yöntemlerin arıcılara ve yöre halkına ayrıntılı bir şekilde anlatılmasının önemine vurgu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çam balı üretimi
• arıcılık
• basralı sahalar
• Orman Genel Müdürlüğü
• Türkiye

Evaluations of the provincial organization staff of the General Directorate of Forestry on pine honey production (Aegean Region example)

Öz

The purpose of this study was to support the determination of policies for the sustainable production of pine honey, which is largely produced in Turkish red pine forests in Türkiye and significantly exported abroad. In this direction, a survey was conducted with 122 forestry technical and administrative staff members working in the Muğla and İzmir Regional Directorates of Forestry, where pine honey production is the highest. Five-point Likert-type scaled questions/statements were used in the questionnaire forms, and the data were analysed with descriptive statistics and the Mann-Whitney U test, and the evaluations of the provincial organization staff of the General Directorate of Forestry (GDF) regarding the management of pine honey production forests and the pine honey producers. Accordingly, the provincial staff of the forestry organization considered it very important to develop a separate management model for forest areas with Marchalina hellenica, to reveal the relationship between maintenance measures and honey yield, and to identify areas with high fire potential. It was also stated that producers staying in the forest should be required to have necessary equipment for the first response to fire. It was noted that producers opposed clear-cutting made in M. hellenica areas, and the importance of explaining the silvicultural methods to be applied in these areas to beekeepers and local people in detail was emphasised.

Anahtar Kelimeler

• Pine honey production
• beekeeping
• Marchalina hellenica areas
• General Directorate of Forestry
• Türkiye

Kaynakça

1. Arslan, M. B., Avcı, E., Tozluoğlu, A., Birtürk, T., Saraçbaşı, A., Özçankaya, I. M., Koçer, N., Özyürek, Ö., 2022. Determina-tion of wood characteristics of Pinus brutia Ten. infested with Marchalina hellenica Genn. Wood Material Science & Enginee-ring, 18(3): 1043-1049 Doi.org/10.1080/17480272.2022.2104133
2. Avcı, M., 2016, Marchalina hellenica: morfolojisi, biyolojisi, ekolojisi, arıcılık için önemi, kızılçamlarda beslenmesi, 53-70, Muğla Kızılçam Ormanlarında Arıcılık Ormancılık İlişkileri, M. Avcı ve M. Korkmaz (Derl.), MAYBİR Yayınları No:1, Muğ-la, ISBN 978-605-66673-0-5
3. Burucu, V., Gülse Bal, H. S., 2017. Türkiye’de arıcılığın mevcut durumu ve bal üretim öngörüsü. Tarım Ekonomisi Araştırma-ları Dergisi 3(1): 28-37
4. Coşgun, U., Güler, K. H., 2015. Arıcılık Yapanların İşletme Ekonomisi Açısından İncelenmesi (Batı Akdeniz Bölgesi Orman Köyleri Örneği). Orman Genel Müdürlüğü, Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Proje Sonuç Raporu, No: 19.8205/2011-2014, Antalya
5. Çelik, Ş., 2015. Türkiye’de bal üretiminin zaman serileri ile modellenmesi. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 19(3): 377-382
6. Çevrimli, M. B., 2017. Arıcılık İşletmelerinin Teknik ve Ekonomik Analizi; Ege Bölgesi Örneği, Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Ankara
7. Çevrimli, M. B., Arıkan, M. S., Tekindal, M. A., 2020. Honey price estimation for the future in Turkey; example of 2019-2020. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 67(2): 143-152
8. Çukur, T., Çukur, F., 2021. ARIMA modeli ile Türkiye bal üretim öngörüsü. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 7(1): 31-39

9. Daşdemir, İ., 2019. Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Nobel Akademik Yayıncılık ve Danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Y.No: 1536, ISBN: 978-605-320-442-8, Ankara
10. Emir, M., 2015. Türkiye‘de Arıcıların Sosyo-Ekonomik Yapısı ve Üretim Etkinliği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi. Samsun
11. Engindeniz, S., Uçar, K., Başaran, C., 2014. İzmir ilinde arıcılığın ekonomik yönleri ve sorunları. Tarım Ekonomisi Dergisi 20(2):113-120
12. Gedik, S., Sönmez, B., Kayıkçı, S., 2021. Bal ormanlarının sosyo-ekonomik boyutunun incelenmesi: Koyulhisar örneği. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 23 (3):1013-1025. Doi: 10.24011/barofd.942611
13. Göksu, E., Saner, G. 2021. Çam balı üretici satış fiyatlarının Box-Jenkins modeli ile öngörüsü. Turkish Journal of Fo-restry, 22(2): 111-116
14. Göksu, E., 2024a. Orman yangınları ve arıcılık: etkileşimler, tehditler ve koruma stratejileri üzerine değerlendirmeler. Başkent Arıcılık Dergisi, Temmuz, Ağustos, Eylül, 4: 56-58. ankara.bel.tr/yayinlar/goster/aricilik-dergisi
15. Göksu, E., 2024b. Doğanın sürdürülebilir ekolojik dengesi içinde bir ilişki: arıcılık ve ormancılık. Başkent Arıcılık Dergisi, Nisan, Mayıs, Haziran, 3: 64-66. https://www.ankara.bel.tr/yayinlar/goster/aricilik-dergisi
16. Gürkan, B., 1988. Çam Pamuklu Koşnili Marchalina hellenica (Gennadius)’nın Biyo-Ekolojisi ve Populasyon Dinamiği, Ha-cettepe Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Ankara
17. Kadirhanoğulları, İ. H., Karadaş, K., Külekçi, M., 2016. Iğdır ilinde bal üretim maliyetinin belirlenmesi üzerine bir çalışma. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6(4): 115-120
18. Kalıpsız, A., 1988. İstatistik Yöntemler. İstanbul Ünv. Yayın No: 3522. Orman Fakültesi Yayın No: 394, İstanbul
19. Korkmaz, M., 2016. Muğla kızılçam ormanlarında arıcılık: Sosyo-ekonomik değerlendirme, 122-142, Muğla Kızılçam Ormanla-rında Arıcılık Ormancılık İlişkileri, M. Avcı ve M. Korkmaz (Derl.), MAYBİR Yayınları No: 1, Muğla, ISBN 978-605-66673-0-5
20. Küçük, A., Saylam, A., Al, A., Şahinoğlu, O. Y. 2022. Orman köylerinde arıcılık sorunları ve çözüm önerileri (Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü örneği). Ormancılık Araştırma Dergisi 9(2): 122-134. Doi.org/10.17568/ogmoad.997825
21. OGM, 2013. Orman Genel Müdürlüğü, Bal Ormanı Eylem Planı 2013-2017, Ankara
22. OGM, 2017. 307 sayılı Bal Ormanları İşletilmesi ve Yönetilmesi Tebliği, Orman Genel Müdürlüğü, (15 Şubat 2017), Ankara.
23. OGM, 2018. Orman Genel Müdürlüğü, Bal Ormanı Eylem Planı 2018-2023, Ankara
24. OGM, 2024a. Orman Genel Müdürlüğü, 2023 yılı Faaliyet Raporu, Ankara
25. OGM, 2024b. Orman Genel Müdürlüğü, Ormancılık İstatistikleri 2023, ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler (Ziyaret tarihi: 06.09.2024)
26. OGM, 2024c. Orman Genel Müdürlüğü, Muğla Orman Bölge Müdürlüğü. Amenajman Planları, Ankara
27. OGM, 2024d. Orman Genel Müdürlüğü, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü. Amenajman Planları, Ankara
28. Onuç, Z., Yanar, A., Saner, G., Güler, D., 2019. Arıcılık faaliyetinin ekonomik yönü üzerine bir analiz: İzmir-Kemalpaşa ilçesi örneği. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 56(1): 7- 14
29. Öztürk, C., Subaşı, O.S., Uysal, O., Seçer, A., Alemdar, T., Ören, M.N., 2014. Akdeniz Bölgesinde Arıcılık İşletmelerinin Teknik ve Ekonomik Yapısının Belirlenmesi, TEPGE Yayın No: 254, Ankara
30. Saner, G., Adanacıoğlu, H., Naseri, Z., 2018. Türkiye’de bal arzı ve talebi için öngörü. Tarım Ekonomisi Dergisi 24(1):43-52
31. Saner, G., Yücel, B., Yercan, M., Karaturhan, B., Engindeniz, S., Çukur, F. ve Köseoğlu, M., 2011. Organik ve Konvansiyonel Bal Üretiminin Teknik ve Ekonomik Yönden Geliştirilmesi ve Alternatif Pazar Olanaklarının Saptanması Üzerine Bir Araştırma: İzmir İli Kemalpaşa İlçesi Örneği, T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitü-sü, Yayın No:195, Ankara
32. Semerci, A., Yurdugül Topal, A. 2023. Çanakkale ili arıcılık işletmelerinin sosyo-ekonomik analizi. Türk Tarım ve Doğa Bilim-leri Dergisi 10(2): 380-397. Doi.org/10.30910/turkjans.1188662
33. Şanlı, Ö., 2018. Öğretmenlerin tükenmişlik algılarının çalışmaya tutkunluğa etkisinin incelenmesi. EKEV Akademi Dergisi (74): 287-308
34. Şengül, Z., Saner, G., 2023. Assessing the sustainability of beekeeping farms in Turkey: case of the Aegean region. New medit: Mediterranean journal of economics, agriculture and environment= Revue méditerranéenne d’economie, agriculture et envi-ronment 22(3): 85-106
35. Tavşancıl, E., 2019. Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. 6. Basım. Nobel Akademik Yayıncılık. 978-605-133-740-1, Ankara
36. TOD, 2019. Türkiye Ormancılar Derneği, Türkiye Ormancılığı: 2019. TOD Yayın No: 47. ISBN: 978-975-93478-4-0, Kuban Matbaacılık Yayıncılık, Ankara
37. TÜİK, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu, Hayvancılık İstatistikleri, www.tuik.gov.tr (Ziyaret tarihi: 09.09.2024).
38. URL-1, 2024. https://x.com/haritayikesfet (Ziyaret tarihi: 01.10.2024)
39. Ülgentürk, S., Civelek, H.S., Şahin, Ö., Evren, H. ve Sarıbaşak, H., 2012. Çam Pamuklu Koşnili Biti Marchalina hellenica Genn. (Hemiptera: Margarodidae)’nın Biyo-Ekolojisi, Ege ve Akdeniz Bölgesindeki Yayılış Alanları. TÜBİTAK-TOVAG-108O359 Projesi Sonuç Raporu
40. Ünal, H. E., 2022. Analysis of current beekeeping conditions: A case study in Turkey. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 8(1): 9-16. Doi.org/10.53516/ajfr.1057147
41. Yıldız, B. İ., Eskioğlu, K., Karabağ, K., 2024. Developing a machine learning prediction model for honey production. Mediterranean Agricultural Sciences, 37(2): 105-110. Doi.org/10.29136/mediterranean.1511697