Öz
Korunan alan ziyaretçilerinin memnuniyet düzeyinin bilinmesi o alanın sürdürülebilir yönetimine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de önemli bir korunan alan olan Abant Gölü Milli Parkının ziyaretçilerinin rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyinin ölçülmesi ve bunun etkileyen faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla Milli Parkın rekreasyonel kaynak değerlerine ve ziyaretçilerin sosyoekonomik özelliklerine uygun olarak rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyleri, yönetimden beklentileri, görüş ve önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ziyaretçilerin sosyoekonomik özellikleri, rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyleri, beklentileri, görüş ve önerileri hakkındaki bilgileri elde etmek için, Milli Park ziyaretlerinin yoğun olduğu 2022 yılının yaz aylarında 204 ziyaretçi grubu (toplam 689 kişi) üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Anket yapılacak ziyaretçiler rasgele örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve anket yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimleyici istatistikler, korelasyon analizi, faktör analizi ve Kruskal-Wallis H-Testi ile analiz edilmiştir. Analizler ve değerlendirmeler sonucunda Milli Park ziyaretçilerinin rekreasyonel doyum düzeyinin “orta-yüksek” düzeyde olduğu saptanmıştır. Rekreasyonel doyum düzeyini etkileyen en önemli faktörler ise sırasıyla; 1) Fiziki mekanlar, hizmetler ve fiyatlar (%22,35), 2) Alan düzenlemesi ve temizliği (%14,83), 3) Tanıtım ve bilgilendirme (%13,49), 4) Saygı, duyarlılık ve nezaket (%11,18) ve 5) Sürdürülebilir kullanım (%7,50) olarak belirlenmiştir. Bu faktörlerle ziyaretçilerin rekreasyonel doyum düzeyinin %69,35’si açıklanmakta, kalan %30,65’lik kısım ise diğer faktörlerden etkilenmektedir. Ayrıca ziyaretçilerin toplam doyum düzeyinin yaş, cinsiyet ve medeni hal değişkenlerine göre farklılık göstermediği, buna karşılık mesleklere göre %7 güven düzeyinde, eğitim düzeyine, ikamet yerine ve gelir düzeyine göre %1 güven düzeyinde anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ziyaretçilerin rekreasyonel doyum düzeyinin artırılmasına ve Milli Parkın sürdürülebilir yönetiminin sağlanmasına yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Abant Gölü Milli Parkı ziyaretçi yapısı ziyaretçi memnuniyeti sürdürülebilir yönetim
Etik Beyan
Bu orijinal makalenin etik kurallarına uygun olarak hazırlandığını beyan ederiz.
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
TÜBİTAK 2209/A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projesi No: 1919B012105850
Teşekkür
Maddi desteğinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Agyeman, Y.B., Aboagye, O.K., Ashie, E., 2019. Visitor satisfaction at Kakum National Park in Ghana. Tourism Recreation Research, 44(2): 178-189
- Akalp, T., 2016. İstatistik Yöntemler. İstanbul Üniv. Yayın No: 5219. Orman Fakültesi Yayın No: 511. İstanbul
- Akesen, A., 1978. Türkiye'de Ulusal Parkların Açıkhava Rekreasyonu Yönünden Nitelikleri ve Sorunları (Örnek: Uludağ Ulusal Parkı). İstanbul Üniv. Yayın No: 2484. Orman Fakültesi Yayın No: 262. İstanbul
- Akgül, A., Çevik, O., 2003. İstatistiksel Analiz Teknikleri. Emek Ofset, Ankara
- Aksu, Ö.V., Kılıç, C., Düzgüneş, E., Araz, N., Öztürk, K., 2017. Altındere Vadisi Milli Parkı kullanıcılarının rekreasyonel memnuniyetini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. OGM Ormancılık Araştırma Dergisi, 4(1): 30- 45
- Akyol, A., Akbulut, E., 2017. Korunan alanların planlanması ve etkin yönetiminde ziyaretçi özellikleri ve algılarının önemi: Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkı örneği. Turkish Journal of Forestry, 18(3): 197-206.
- Altunöz, Ö., Tırıl A., Arslan, Ö.E., 2014. Hamsilos Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 1(1): 20-38
- Anson, T.H., Alice, S.Y., Lewis, T.O., Karen, M.Y., Shuwen, L., 2018. Impacts of tourists’ sociodemographic characteristics on the travel motivation and satisfaction: The case of protected areas in South China, Sustainability, 10 (10): 1-21
- Atar, S., 2021. Yozgat Çamlığı Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısı. Bartın Üniversitesi. Uzaktan Eğitim Yüksek Lisans Programı. Dönem Projesi, Bartın
- Berliarang, J.J., Fang, Q.H., 2012. Management effectiveness evaluation of Bunaken National Park of Indonesia using an updated framework. Advanced Materials Research, 610-613: 3180-3185
- Bennet, S., Bowers, D., 1977. An Introduction to Multivariate Techniques for Social and Behavioural Sciences. The MacMillan Press, London. ISBN: 0 33318277 4
- Binboğa, G., Daşdemir, İ., 2023. Korunan alanlarda sürdürülebilir yönetim etkinlik düzeyinin belirlenmesi: Milli parklar örneği. Turkish Journal of Forestry, 24(4): 390-398
- Büyüköztürk, Ş., 2015. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum (21.Baskı). Pegem A Yayıncılık, Ankara
- Ceylanlı, Ö., 2004. Soğuksu Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısını Etkileyen Faktörler. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Bitirme Tezi, Bartın
- Daniel, W.W., Terrell J.C., 1995. Business Statistics for Management and Economics (Seventh Edition). Houghton Mifflin Company, USA. ISBN: 0-395-71671-3
- Daşdemir, İ., 1996. Orman İşletmelerinin Başarı Düzeylerinin Belirlenmesi (Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgesi Örneği). Doğu Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Teknik Bülten No: 1. Erzurum
- Daşdemir, İ., 2005. Improving operational planning and management of national parks in Turkey: A Case Study. Environmental Management, 35 (3): 247-257
- Daşdemir, İ., 2019. Bilimsel Araştırma Yöntemleri (2. Basım). Nobel Yayın No: 1536. ISBN: 978-605-320-442-8
- Daşdemir, İ., Güngör, E., 2008. Küre Dağları Milli Parkı optimum yönetim stratejisinin belirlenmesi. Bartın Üniversitesi Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 10(13): 23-36
- Daşdemir, İ., Ersoy, İ., 2018. The Evaluation of the Effectiveness Level of Management in the Soğuksu and Yozgat Çamlığı National Parks. International Congress on Engineering and Life Science Proceeding Book. 26-29 April 2018 Kastamonu, s. 92-96
- Demirci, E., Akten, M., 2024. Determination of visitor satisfaction ın the tourism and recreational use of Kovada Lake National Park. Journal of Architectural Sciences and Applications, 9 (2): 865-885
- DKMP, 2024a. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/34/Temel-Kavramlar (Ziyaret tarihi: 30.6.2024)
- DKMP, 2024b. Tarım ve Orman Bakanlığı, 9.Bölge Müdürlüğü. bolge9.tarimorman.gov.tr/Menu/53/Bolu-Abant-Golu-Milli-Parki (Ziyaret tarihi: 06.05.2023)
- DKMP, 2025. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/27/Milli-Parklar (Ziyaret tarihi: 4.12.2025)
- Düzgüneş, E., 2015. Milli Park Planlamasında Ziyaretçi Yönetimine İlişkin Yeni Bir Model Önerisi: Altındere Vadisi Milli Parkı (Maçka/Trabzon) Örneği. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Trabzon
- Farhum, M.F., Jompa, J., Restu, M., Salman, D., 2021. Management effectiveness of the Bunaken National Park, Indonesia. AACL Bioflux, 14(2): 1089-1097
- Harman, H.H., 1976. Modern Factor Analysis (3rd Ed.). University of Chicago Press, Chicago
- IUCN, 1994. International Union for Conservation of Nature. Guidelines for Protected Area Management Categories. portals.iucn.org/library/efiles/documents/1994-007-En.pdf. (Ziyaret tarihi: 17.07.2023)
- Kaiser, H.F., 1958. The varimax criterion for analytic rotation in factor analysis. Psychometrika, 23: 187-200
- Kalaycı, Ş. (Editör), 2014. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım. Ankara. ISBN: 975-9091-14-3
- Kalıpsız, A., 1988. İstatistik Yöntemler. İstanbul Üniv. Yayın No: 3522. Orman Fakültesi Yayın No: 394. İstanbul
- Karaman, R., 2007. Saklıkent Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısını Etkileyen Faktörler. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Bitirme Tezi, Bartın
- Kemik, Ü.B., 2014. Bolu-Abant Gölü Tabiat Parkının Rekreasyonel Talep Yapısı. Bartın Üniversitesi. Bartın Orman Fakültesi, Lisans Bitirme Tezi, Bartın
- Kervankıran İ., Eryılmaz, A., 2015. Milli Parkların Sürdürülebilir Kullanımı ve Yönetim Planı Önerisi: Isparta İli Örneği. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34: 173-190
- Kolahi, M., Sakai, T., Moriya, K., Makhdoum, M.F., Koyama, L., 2013. Assessment of the effectiveness of protected areas management in Iran: Case Study in Khojir National Park. Environmental Management, 52(2): 514-530
- Mucuk, İ., 1978. İşletmelerde Modern Bir Araştırma Tekniği Olarak Faktör Analizi. İstanbul Üniv., İktisat Fakültesi, Doçentlik Tezi, İstanbul
- Müderrisoğlu, H., Yerli, Ö., Altanlar, T.A., Duru, N., 2005. ROS (Rekreasyonel Fırsat Dağılımı) Yöntemi ile Abant Tabiat Parkı’nda Kullanıcı Memnuniyetinin Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 4(11): 397-405
- Özdamar, K., 2002. Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizleri (4.Baskı). Kaan Kitabevi, Eskişehir. ISBN: 975-6786-00-7
- Öztürk, S., Aydoğdu, A., 2012. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın Rekreasyonel Olanakları. I. Rekreasyon Araştırmaları Kongresi kitabı. 12-15 Nisan 2012, Kemer/Antalya. s.611-628. ISBN: 978-605-5437-79-4
- Sayın, Ş., Karadağ, A.A., 2016. Abant Tabiat Parkı rekreasyonel beklentilerinin değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 12 (2): 80-93
- Seebunruang, J., Burns, R.C., Arnberger, A., 2022. Is national park affinity related to visitors’ satisfaction with park service and recreation quality? A case study from a Thai Forest National Park. Forests 13: 753
- Sharma, S., 1996. Applied Multivariate Techniques. John Wiley and Sons Inc., New York
- Sivalioglu, P., Berkoz, L., 2018. National Parks: The determinants of visitors’ satisfaction in Turkey. Asian Journal of Environment-Behaviour Studies (ajE-Bs), 3(9): 85-93
- Stemberk, J., Dolejs, J., Maresova, P., Kuca, K., 2018. Factors affecting the number of visitors in national parks in the Czech Republic, Germany and Austria. International Journal of Geo-Information, 7: 124
- Wanga, X., Lia, T., 2017. A recreation satisfaction measurement of National Lakeside Wetland Park in Hefei based on structural equation model. Desalination and Water Treatment, 119 (2018): 206-218
- Yılmaz, Z., Okan, T., 2021. Abant Gölü Tabiat Parkı’nda ziyaretçi harcamalarının sosyoekonomik analizi. Eurasian Journal of Forest Science, 2021 9(3): 196-219
Öz
Knowing the satisfaction level of visitors to protected areas significantly contributes to the sustainable management of that area. This study aims to measure the satisfaction level of recreational activities of visitors to the Abant Lake National Park, an important protected area in Turkey, and to determine the factors affecting this. For this purpose, the satisfaction levels of the visitors from recreational activities in accordance with the recreational resource values of the National Park and their socio-economic characteristics, their expectations from the management, opinions and suggestions were tried to be revealed. To obtain information about the socioeconomic characteristics of the visitors, their satisfaction levels from recreational activities, their expectations, opinions, and suggestions, a survey was conducted among 204 visitor groups (689 individuals in total) during the summer months of 2022, a period of high the National Park visitation. The survey participants were randomly selected, and the survey was administered via face-to-face interviews. The data obtained were analyzed using descriptive statistics, correlation analysis, factor analysis, and the Kruskal-Wallis H-test. As a result of the analyses and evaluations, the recreational satisfaction level of the National Park visitors was determined to be at a "medium-high" level. The most important factors affecting the level of recreational satisfaction were determined to be: 1) Physical spaces, services, and prices (22.35%), 2) Area arrangement and cleanliness (14.83%), 3) Promotion and information (13.49%), 4) Respect, sensitivity, and courtesy (11.18%), and 5) Sustainable use (7.50%). These factors explain 69.35% of visitors' recreational satisfaction level, while the remaining 30.65% is influenced by other factors. Furthermore, it was determined that the total satisfaction level of visitors did not differ according to age, gender, and marital status variables, but differed significantly at the 7% confidence level by profession and at the 1% confidence level by education level, place of residence, and income level. Some recommendations have been developed to increase visitors' recreational satisfaction level and to ensure the sustainable management of the National Park.
Anahtar Kelimeler
Abant Lake National Park visitor structure visitor satisfaction sustainable management
Etik Beyan
We declare that this original article was prepared in accordance with ethical rules.
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
TÜBİTAK 2209/A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projesi No: 1919B012105850
Teşekkür
We thank TÜBİTAK for its financial support.
Kaynakça
- Agyeman, Y.B., Aboagye, O.K., Ashie, E., 2019. Visitor satisfaction at Kakum National Park in Ghana. Tourism Recreation Research, 44(2): 178-189
- Akalp, T., 2016. İstatistik Yöntemler. İstanbul Üniv. Yayın No: 5219. Orman Fakültesi Yayın No: 511. İstanbul
- Akesen, A., 1978. Türkiye'de Ulusal Parkların Açıkhava Rekreasyonu Yönünden Nitelikleri ve Sorunları (Örnek: Uludağ Ulusal Parkı). İstanbul Üniv. Yayın No: 2484. Orman Fakültesi Yayın No: 262. İstanbul
- Akgül, A., Çevik, O., 2003. İstatistiksel Analiz Teknikleri. Emek Ofset, Ankara
- Aksu, Ö.V., Kılıç, C., Düzgüneş, E., Araz, N., Öztürk, K., 2017. Altındere Vadisi Milli Parkı kullanıcılarının rekreasyonel memnuniyetini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. OGM Ormancılık Araştırma Dergisi, 4(1): 30- 45
- Akyol, A., Akbulut, E., 2017. Korunan alanların planlanması ve etkin yönetiminde ziyaretçi özellikleri ve algılarının önemi: Kurşunlu Şelalesi Tabiat Parkı örneği. Turkish Journal of Forestry, 18(3): 197-206.
- Altunöz, Ö., Tırıl A., Arslan, Ö.E., 2014. Hamsilos Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 1(1): 20-38
- Anson, T.H., Alice, S.Y., Lewis, T.O., Karen, M.Y., Shuwen, L., 2018. Impacts of tourists’ sociodemographic characteristics on the travel motivation and satisfaction: The case of protected areas in South China, Sustainability, 10 (10): 1-21
- Atar, S., 2021. Yozgat Çamlığı Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısı. Bartın Üniversitesi. Uzaktan Eğitim Yüksek Lisans Programı. Dönem Projesi, Bartın
- Berliarang, J.J., Fang, Q.H., 2012. Management effectiveness evaluation of Bunaken National Park of Indonesia using an updated framework. Advanced Materials Research, 610-613: 3180-3185
- Bennet, S., Bowers, D., 1977. An Introduction to Multivariate Techniques for Social and Behavioural Sciences. The MacMillan Press, London. ISBN: 0 33318277 4
- Binboğa, G., Daşdemir, İ., 2023. Korunan alanlarda sürdürülebilir yönetim etkinlik düzeyinin belirlenmesi: Milli parklar örneği. Turkish Journal of Forestry, 24(4): 390-398
- Büyüköztürk, Ş., 2015. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum (21.Baskı). Pegem A Yayıncılık, Ankara
- Ceylanlı, Ö., 2004. Soğuksu Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısını Etkileyen Faktörler. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Bitirme Tezi, Bartın
- Daniel, W.W., Terrell J.C., 1995. Business Statistics for Management and Economics (Seventh Edition). Houghton Mifflin Company, USA. ISBN: 0-395-71671-3
- Daşdemir, İ., 1996. Orman İşletmelerinin Başarı Düzeylerinin Belirlenmesi (Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgesi Örneği). Doğu Anadolu Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Teknik Bülten No: 1. Erzurum
- Daşdemir, İ., 2005. Improving operational planning and management of national parks in Turkey: A Case Study. Environmental Management, 35 (3): 247-257
- Daşdemir, İ., 2019. Bilimsel Araştırma Yöntemleri (2. Basım). Nobel Yayın No: 1536. ISBN: 978-605-320-442-8
- Daşdemir, İ., Güngör, E., 2008. Küre Dağları Milli Parkı optimum yönetim stratejisinin belirlenmesi. Bartın Üniversitesi Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 10(13): 23-36
- Daşdemir, İ., Ersoy, İ., 2018. The Evaluation of the Effectiveness Level of Management in the Soğuksu and Yozgat Çamlığı National Parks. International Congress on Engineering and Life Science Proceeding Book. 26-29 April 2018 Kastamonu, s. 92-96
- Demirci, E., Akten, M., 2024. Determination of visitor satisfaction ın the tourism and recreational use of Kovada Lake National Park. Journal of Architectural Sciences and Applications, 9 (2): 865-885
- DKMP, 2024a. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/34/Temel-Kavramlar (Ziyaret tarihi: 30.6.2024)
- DKMP, 2024b. Tarım ve Orman Bakanlığı, 9.Bölge Müdürlüğü. bolge9.tarimorman.gov.tr/Menu/53/Bolu-Abant-Golu-Milli-Parki (Ziyaret tarihi: 06.05.2023)
- DKMP, 2025. Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/27/Milli-Parklar (Ziyaret tarihi: 4.12.2025)
- Düzgüneş, E., 2015. Milli Park Planlamasında Ziyaretçi Yönetimine İlişkin Yeni Bir Model Önerisi: Altındere Vadisi Milli Parkı (Maçka/Trabzon) Örneği. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Trabzon
- Farhum, M.F., Jompa, J., Restu, M., Salman, D., 2021. Management effectiveness of the Bunaken National Park, Indonesia. AACL Bioflux, 14(2): 1089-1097
- Harman, H.H., 1976. Modern Factor Analysis (3rd Ed.). University of Chicago Press, Chicago
- IUCN, 1994. International Union for Conservation of Nature. Guidelines for Protected Area Management Categories. portals.iucn.org/library/efiles/documents/1994-007-En.pdf. (Ziyaret tarihi: 17.07.2023)
- Kaiser, H.F., 1958. The varimax criterion for analytic rotation in factor analysis. Psychometrika, 23: 187-200
- Kalaycı, Ş. (Editör), 2014. SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım. Ankara. ISBN: 975-9091-14-3
- Kalıpsız, A., 1988. İstatistik Yöntemler. İstanbul Üniv. Yayın No: 3522. Orman Fakültesi Yayın No: 394. İstanbul
- Karaman, R., 2007. Saklıkent Milli Parkının Rekreasyonel Talep Yapısını Etkileyen Faktörler. ZKÜ Bartın Orman Fakültesi Bitirme Tezi, Bartın
- Kemik, Ü.B., 2014. Bolu-Abant Gölü Tabiat Parkının Rekreasyonel Talep Yapısı. Bartın Üniversitesi. Bartın Orman Fakültesi, Lisans Bitirme Tezi, Bartın
- Kervankıran İ., Eryılmaz, A., 2015. Milli Parkların Sürdürülebilir Kullanımı ve Yönetim Planı Önerisi: Isparta İli Örneği. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34: 173-190
- Kolahi, M., Sakai, T., Moriya, K., Makhdoum, M.F., Koyama, L., 2013. Assessment of the effectiveness of protected areas management in Iran: Case Study in Khojir National Park. Environmental Management, 52(2): 514-530
- Mucuk, İ., 1978. İşletmelerde Modern Bir Araştırma Tekniği Olarak Faktör Analizi. İstanbul Üniv., İktisat Fakültesi, Doçentlik Tezi, İstanbul
- Müderrisoğlu, H., Yerli, Ö., Altanlar, T.A., Duru, N., 2005. ROS (Rekreasyonel Fırsat Dağılımı) Yöntemi ile Abant Tabiat Parkı’nda Kullanıcı Memnuniyetinin Belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 4(11): 397-405
- Özdamar, K., 2002. Paket Programlar İle İstatistiksel Veri Analizleri (4.Baskı). Kaan Kitabevi, Eskişehir. ISBN: 975-6786-00-7
- Öztürk, S., Aydoğdu, A., 2012. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın Rekreasyonel Olanakları. I. Rekreasyon Araştırmaları Kongresi kitabı. 12-15 Nisan 2012, Kemer/Antalya. s.611-628. ISBN: 978-605-5437-79-4
- Sayın, Ş., Karadağ, A.A., 2016. Abant Tabiat Parkı rekreasyonel beklentilerinin değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 12 (2): 80-93
- Seebunruang, J., Burns, R.C., Arnberger, A., 2022. Is national park affinity related to visitors’ satisfaction with park service and recreation quality? A case study from a Thai Forest National Park. Forests 13: 753
- Sharma, S., 1996. Applied Multivariate Techniques. John Wiley and Sons Inc., New York
- Sivalioglu, P., Berkoz, L., 2018. National Parks: The determinants of visitors’ satisfaction in Turkey. Asian Journal of Environment-Behaviour Studies (ajE-Bs), 3(9): 85-93
- Stemberk, J., Dolejs, J., Maresova, P., Kuca, K., 2018. Factors affecting the number of visitors in national parks in the Czech Republic, Germany and Austria. International Journal of Geo-Information, 7: 124
- Wanga, X., Lia, T., 2017. A recreation satisfaction measurement of National Lakeside Wetland Park in Hefei based on structural equation model. Desalination and Water Treatment, 119 (2018): 206-218
- Yılmaz, Z., Okan, T., 2021. Abant Gölü Tabiat Parkı’nda ziyaretçi harcamalarının sosyoekonomik analizi. Eurasian Journal of Forest Science, 2021 9(3): 196-219
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Ormancılık Politikası, Ekonomisi ve Hukuku |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | TÜBİTAK 2209/A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projesi No: 1919B012105850 |
| Gönderilme Tarihi | 11 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 9 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 6 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 6 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17568/ogmoad.1821582 |
| IZ | https://izlik.org/JA96PA95HS |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
Ormancılık Araştırma Dergisi, Orman Genel Müdürlüğünün resmi dergisi olup ormancılık ile ilgili çeşitli konularda bilgi alışverişi için ulusal ve uluslararası düzeyde bir paylaşım temin etmeyi amaçlamaktadır.
Ormancılık Araştırma Dergisi'nin amaçları, yüksek bilimsel standartta araştırmaya dayalı makalelere öncelik vererek özgün makaleler yayımlamak, ormancılık ile ilişkili alanlarda güncel çalışmalar yaparak faydalanıcıların hizmetine sunmaktır.
Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri tarafından 1952 yılından itibaren Teknik Bülten, Yıllık Bülten, Teknik Rapor, Araştırma Dergisi ve Çeşitli Yayınlar adı altında yayınlanan araştırma sonuçlarını tek çatı altında toplamak amacı ile 2014 yılından itibaren yayımlanmaya başlayan Orman Genel Müdürlüğü Ormancılık Araştırma Dergisi (OGMOAD); Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerinin çalışma programında yer alan araştırma projelerinin ara veya sonuç raporlarından hazırlanan makaleler ile akademisyen, araştırmacı ve uygulayıcı kişilerin ormancılık konuları ile ilişkili olarak hazırlayacağı ve daha önce başka bir yerde kısmen veya tamamen yayımlanmamış makaleleri içerir.
Ormancılık Araştırma Dergisi, aşağıda belirtilen alanlarda ormancılık sorunlarına çözüm getirmek amacı ile temel ve uygulamalı araştırma sonuçlarını içeren ulusal ve uluslararası makaleleri kabul etmektedir.
ISLAH | Tohum, Ağaç Islahı, Genetik, Biyoteknoloji. |
YETİŞTİRME | Silvikültür, Botanik, Bitki Sosyolojisi, Ağaçlandırma ve Bitki Fizyolojisi, Peyzaj. |
EKOLOJİ | Toprak ve Ekoloji, Havza Yönetimi, Orman - Su İlişkileri. |
İŞLETME | Ekonomi, Hasılat, Amenajman, Ormancılık Politikası, Sosyal Ormancılık, Orman İnşaatı ve Transportu. |
KORUMA | Orman Yangınları, Entomoloji, Fitopatoloji, Yaban Hayatı ve Korunan Alanlar. |
ORMAN ÜRÜNLERİ | Odun ve Odun Dışı Orman Ürünleri, Orman Endüstrisi. |
Yazım Kuralları
Makale yazım şablonu için tıklayınız.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Dergi Etik İlke ve Kurallar ile Yayın Politikası
Orman Genel Müdürlüğü (OGM) Ormancılık Araştırma Dergisi, hakem ve editör süreçlerini başarmış ormancılık alanına ait nitelikli bilimsel makaleleri etik ilkelere ve kurallara uygun olarak, ücretsiz erişimle elektronik ve basılı olarak yayımlar.
Dergi yayın etiği ve açık erişim politikası, ‘Yayın Etiği Komitesi (https://publicationethics.org) yönergesine göre hazırlanmıştır. Yayın sürecinde yayıncı, editörler, yazar ve hakemler dahil tüm bileşenler Yayın Etiği Komitesi (COPE) kılavuz ve politikaları doğrultusundaki (Örneğin COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları) etik ilkelere uyarlar.
Yazar, Dergi editörleri, hakemler ve yayıncının etik sorumlulukları ve görevleri aşağıda sıralanmıştır.
Yayıncının Etik Sorumlukları
• OGM yayıncısı olduğu Ormancılık Araştırma Dergisi’nde kamu yararını gözetir ve kâr amacı gütmez.
• Dergide makale yayımlama süreci için karar mercii ve hakemlik sürecinin Baş Editör (Sorumlu Yazı İşleri Müdürü) sorumluluğunda olduğunu kabul eder.
• Derginin basılı ve web sayfasında açık ve ücretsiz olarak elektronik yayımını ve erişimini sağlar.
• Editörler ve Yayıncının ilişkilerinde editoryal bağımsızlık ilkesi esas olup editörlerin alacağı tüm kararlar Yayıncıdan (Dergi sahibinden) bağımsızdır.
• Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
• Ormancılık Araştırma Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur. Basılı ve elektronik yayınlanmış her kopyanın kaydını saklamayı üstlenir.
• Editörlere ilişkin suiistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri almakla sorumludur.
Baş Editörün Etik Sorumlulukları
• Dergide yayımlanan tüm makalelerden sorumludur.
• Derginin niteliğini artırmaya ve geliştirmeye çaba sarf eder.
• Yazarların ifade özgürlüğünü destekler.
• Dergide hakem değerlendirmesi gerekli olmayan editöre mektup ve davetli yazılar bölümlerinin açıkça belirtildiğinden emin olmalıdır.
• Dergide yayımlanan makalelerin okuyucularının bilgi ve becerileriyle uyumlu olabilmesine çaba sarf eder.
Editör Kurulunun Sorumlulukları
Editörler Kurulu; Baş Editör, (Baş editör yardımcısı), dil editörleri ve bölüm editörlerinden oluşur. Kurulun başkanı Baş Editördür. Bölüm editörü olarak, Ormancılık Araştırma Enstitüsü uzmanları veya üniversite öğretim üyeleri Editörce, Derginin bölümleri ve her bir makale için konusuna göre görevlendirilir.
Dergideki tüm Editörler, ‘Yayın Etiği Komitesi’ne (COPE) ait COPE Dergi Editörleri Etik Davranışlar ve En İyi Uygulamalar Kılavuzu (https://publicationethics.org/files/ Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf) ve ‘COPE Dergi Editörleri için En İyi Uygulamalar Kılavuzu’nda (https://publicationethics.org/files/u2/Best_Practice.pdf) yer alan şu etik sorumluluklara uymalıdırlar:
• Kurul, gelen her makaleden yayım sonrası dahil sorumlu olup Dergiyle ilgili kararlarını kamu yararını düşünerek ve bağımsız olarak verir. Yayıncı, diğer kişiler ve kuruluşlar ile ilişkisi bağımsızlık ilkesine dayanır.
• Dergiyi sürekli geliştirmeye ve yayın niteliğini yükseltmeye çalışır.
• Derginin yayın, kör hakemlik, değerlendirme süreci ve etik ilkeler gibi politikalarını belirler ve uygulanmasını sağlar.
• Dergide yayınlanmış makale yazarlarının telif hakkını korur.
• Makale ve Dergi yayım sürecinde fikri mülkiyet hakları, bilimsel olmayan -etik dışı davranışlar, intihal ve atıf çeteciliğiyle ilgili önlemleri almakla sorumludur.
• Yazarlar için “Yazar Kılavuzu”, hakemler içinse “Değerlendirme Kılavuzu” hazırlar ve gerektikçe günceller.
• Her makaleye ait kayıtları ve Dergiyle ilgili yazışmaları elektronik ya da basılı olarak saklar.
Baş Editörün, Editörler Kurulu ile İlişkileri
• Üyelerin; makale yayım süreçlerini, yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlar. Üyeleri yayın politikaları ve gelişmeler hakkında bilgilendirip düzenli iletişimde bulunur.
• Yayın kurulu üyelerinin; Dergiye gelen makaleleri tarafsız ve bağımsız değerlendirmelerini sağlar.
• Kurul üyelerine en güncel yayım ve yazım kurallarını iletip kendilerinden beklenenleri açıklar.
• Dergi gelişimine aktif katılacakları üye seçer ve her bir üyeyi başarısıyla değerlendirir.
• Kurul üyelerini, Derginin gelişimini desteklemeleri ve istendiğinde uzmanlık alanlarına ait derlemeleri yazmaları hususunda teşvik eder.
• Derginin işletiminde gerekli sorumlulukları yerine getirir.
• Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve Dergiyi geliştirmek için toplantılar düzenler.
Baş Editör, (Editör Yardımcıları) ve Bölüm (Alan) Editörlerinin Etik Sorumlulukları
• Editörler, hakem, yazar, araştırmacı, uygulayıcı ve diğer okuyucuların bilgi gereksinimlerini karşılamaya ve gerekirse cevap vermeye, yayın sürecinde düzeltme, açıklama gerektiren konularda ise açıklık ilkelerine göre davranmaya çaba gösterirler.
• Editörler, makalenin yayımlanmasına karar verirken tercihen özgün olmasına, bilim literatürüne, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler.
• Editörler, makale hakkında olumlu ya da olumsuz karar verirken makalelerin özgün değeri, ormancılığa katkısı, araştırmanın geçerliliği ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile Derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutarlar.
• Editörler, gelen makaleyi önemli sorunu yoksa ön değerlendirmeye alırlar, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundururlar, ciddi sorun olmadıkça önceki editörlerce verilen kararları değiştirmezler.
• Editörler makalenin yansız, bağımsız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlarlar.
• Editörler, makaleyi bölüm editörlerine ve hakemlere uzmanlık alanlarını dikkate alarak gönderir, değerlendirmelerin yansız ve bağımsız yapılmasını desteklerler.
• Editörler, makalenin yansız değerlendirilmesi için editörler, hakemler ve yazar arasındaki çıkar çatışması/ birliği olup olmamasını göz önüne alırlar.
• Editörler, akademik görgü kurallarına uymayan ve bilim dışı değerlendirmeleri engellerler.
• Editörler, Dergi yayın süreçlerini yayın politikalarına ve kılavuzlara uygun işletir, süreçte görev alanları yayın politikaları konusundaki gelişmelerden bilgilendirir ve gerekirse eğitim programı hazırlarlar.
• Editörler, yayın sürecinde görev alan herkesle etkili iletişim kurar ve belirli aralıklarla toplantılar düzenleyebilir.
• Editörler, değerlendirilen makaledeki kişisel veriler ile yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerinin korunmasını sağlarlar.
• Editörler; makalede insan ve hayvan haklarının korunmasına özen gösterirler, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemserler. Makalenin katılımcılarına ait Etik Kurul onayı, deneysel araştırmalarda ise yazılı izinleri yoksa makaleyi reddederler.
• Baş editör; görevi kötüye kullanmaya karşı önlem alır. Bu yönde yakınma olursa nesnel bir soruşturma yapar ve konuyla ilgili bulguları paylaşır.
• Editörler, makaledeki hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirmelerin düzeltilmesini sağlarlar.
• Editörler, yayınlanan makalenin fikri mülkiyet hakkını korurlar, ihlal olursa Dergi ve yazar haklarını savunurlar. Ayrıca yayımlanan makalenin içeriğinin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi için gerekli önlemleri alırlar; özgünlük-benzerlik denetimini de yaparlar.
• Editörler, Dergide yayımlanan makaleye yönelik tutarlı eleştirileri dikkate alırlar, eleştirilen makalenin yazarlarına yanıt hakkı tanırlar.
• Editörler olumsuz sonuçları içeren çalışmaları da göz önünde bulundururlar.
• Baş Editör, Dergiye iletilen yakınmaları inceler ve gerekli açıklamaları yapar.
• Baş Editör; yazar, hakem veya okuyucu şikayetlerini dikkatlice inceleyip aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermelidir.
Bölüm (Alan) Editörünün Hakemlerle İlişkileri
• Hakemlerden bilgi ve uzmanlıklarına uygun makaleleri değerlendirmelerini ister. Böylece makaleleri alan uzmanı kişilerin uygun şekilde değerlendirmesini sağlar.
• Hakemlerin, makaleyi değerlendirmeden önce o makaleye ilişkin çıkar çatışmaları olmadığını belirtmelerini talep etmelidir.
• Hakem değerlendirme sürecine ilişkin tüm bilgileri ve hakemlerden yapması beklenenleri hakemlere iletmelidir.
• Hakem değerlendirme sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile sürdürüldüğünden emin olmalı ve yazarlara hakemleri, hakemlere ise yazarları ifşa etmemelidir.
• Hakemleri zamanlama ve performanslarına göre değerlendirmelidirler.
• Editörler, hakem havuzunun geniş yelpazede uzmanlıklardan ve isimlerden olmasına dikkat ederek sürekli günceller ve genişletir. Hakemlerin performanslarına göre bu veri tabanı güncellenmelidir. Kaba ve niteliksiz yorum yapan veya geç dönen hakemleri listesinden çıkarmalıdır.
Baş Editörün Yazarla İlişkileri
• Dergi yayım ve yazım kuralları ile örnek şablonu sürekli günceller.
• Dergiye gelen makaleyi dergi yazım kuralları, çalışmanın önemi ve özgünlüğü açısından değerlendirir. Makaleyi ilk gönderim sürecinde reddetme kararı alırsa, yazara nedenini açık ve yansız bir şekilde iletir.
• Dil editörleri tarafından yapılan ön inceleme neticesinde makalenin dilbilgisi, noktalama ve yazım kuralları açısından tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine karar verilirse, Baş editör yazarı bilgilendirir ve düzeltmeleri yapabilmesi için kendisine yeterli zamanı tanır.
• Makalede gönderim ve yayıma kabul tarihleri yer almalıdır.
• Yazarın, makalesinin durumuna ilişkin bilgi talep ederse bu bilgi çift taraflı kör hakemlik sürecini bozmayacak şekilde verilmelidir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Ormancılık Araştırma Dergisi’nde makaleler yazarın hakemleri, hakemlerin ise yazarı tanımadıkları çift taraflı kör hakemlik ile değerlendirilir. Hakemler, yazar ile doğrudan iletişim kuramaz. Makale hakem değerlendirmesi için Dergi yönetim sisteminden iletilir. Hakem, değerlendirdiği makalenin ormancılığa katkısı ve makalenin yayımlanabilir olup- olmadığına ilişkin kararları ve gerekçeleri için Hakem Değerlendirme Formunu doldurmalıdır. Dergiye gelen makaleyi değerlendirecek hakemler şu etik sorumlulukları taşımalıdır:
• Yalnızca uzmanlık alanına ilişkin makalede hakemlik yapmayı kabul etmelidir.
• Çıkar çatışması/ birliği olmayan makalede hakemlik yapmayı kabul etmelidir. Çıkar çatışmasını/ birliğini fark ederse Editörü bilgilendirmeli ve o makalenin hakemliğini yapmamalıdır.
• Makale değerlendirmesini yansız, nesnel ve gizlilik içinde yapmalı; incelediği makaleyi değerlendirme sürecinden sonra yok etmeli, ancak yayınlandıktan sonra kullanmalıdırlar. Uyruk, cinsiyet, dinsel inanç, siyasal görüş ve ticari kaygılar, değerlendirmenin yansızlığını bozmamalıdır.
• Değerlendirdiği makaleye ilişkin “Hakem Değerlendirme Formu” doldurmalıdır. Çift taraflı kör hakemlik sürecinin zarar görmemesi için Formda hakem ve yazar isimlerini belirtmemelidir. Değerlendirdiği makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ve gerekçelerini de bu Formda belirtmelidir.
• Değerlendirmeyi akademik görgü kurallarına uygun biçimde ve yapıcı dille yapmalı; önerileri saygılı ve bilimsel olmalı, hakaret ve düşmanlık içeren kişisel yorumlar yapmamalıdır. Saldırgan, saygısız ve öznel kişisel yorumlar yaptığı tespit edilirse yorumlarını yeniden gözden geçirmesi ve düzeltmesi için Editör tarafından kendisiyle iletişime geçilebilir.
• Kabul ettiği makale hakkındaki değerlendirmelerini verilen sürede tamamlamalıdır.
Yazarların Etik Sorumlulukları
OGM Ormancılık Araştırma Dergisi'ne makale başvurusu yapan yazarın etik sorumlulukları:
• Başka yerde yayımladığı ya da yayımlanmak üzere gönderdiği bir makalesini, aynı anda ise birden fazla makalesini OGM Dergisi'ne göndermemelidir. Dergiye gelen makalenin Dilekçesinde başka bir dergiye gönderilmediği belirtilmeli ve ekinde bir Temlikname doldurulmalıdır.
• OGM Ormancılık Araştırma Dergisi'ne (tercihen) özgün makale göndermelidir.
• Makaleye ve/veya makaleye temel oluşturan araştırmanın ara sonuç raporuna veya sonuç raporuna katkı sağlamayan kişileri yazar olarak yazmamalıdır. Dergiye gönderdiği makalede yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma veya ekleme önermemelidir.
• Makalede, yararlanılan tüm kaynaklar etik ilkelere uygun ve doğru şekilde verilmeli ve atıf yapılmalıdır.
• Başvurduğu makaleyle ilgili çıkar çatışması/ birliği varsa belirtip açıklamalı ve ilgili kişileri Editörlere bildirmelidir.
• Yazar, hakem sürecinde iken makalesine ait ham verileri gerekirse Editöre sunmalıdır. Yayımlanan makalesine ait verileri 5 yıl süreyle saklamak zorundadır.
• Makalesinde kullandığı verilerin kullanım haklarına, araştırma-çözümlemelerle ilgili izinleri veya da üzerinde araştırma yaptıkları katılımcıların onayını aldığını belgelemelidir.
• Değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki veya elektronik ortamda yayımlanmış makalesiyle ilgili hatayı fark ettiğinde bilgi vermek, düzeltmek ya da geri çekmek için Baş Editörle iletişime geçmelidir.
• Etik Kurul Kararı gerektiren deney, anket, ölçek, görüşme, gözlem ve odak grup çalışması gibi nicel ya da nitel yöntemlerle veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul onayı aldığını; etik kurul adı, karar tarihi ve sayısı aday makalenin ilk/ son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtmeli, Etik Kurul Belgesini gösteren belgeyi makale başvurusuyla birlikte sisteme yüklemelidir. Olgu sunumlarında aydınlatılmış Olur Formunun alındığına ilişkin bilgiyi de makalede vermelidir.
• Veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiğinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alma gibi) makale içinde/ ekinde sunmalıdır. Makalede araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir. Araştırma insan ve hayvan denekler üzerinde gerçekleştirilmiş ise araştırmanın uluslararası bildirilere, kılavuzlara, vb. uygun gerçekleştirildiği belirtilmelidir. Yazardan derleme makale için etik kurul onayı istenmez. Bu makalelerde etik kurul kararının gerekmediği makalenin ilk/ son sayfasında ve yöntem bölümünde belirtilmelidir.
Etik İlkelere Uymayan İntihal ve Diğer Durumların Editöre Bildirilmesi
OGM Ormancılık Araştırma Dergisi'nde editörler, hakemler ve yazarlar ile ilgili etik ilkelere uymayan davranış veya içerikle yahut değerlendirme sürecindeki, erken görünümdeki ya da yayımlanmış makale ilgili etik dışı bir durumla karşılaşılırsa oad@ogm.gov.tr adresine ileti yoluyla bildirilmelidir.
Baş editör, Editörleri ve/veya hakemleri tarafından verilen dönütlere göre yazardan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteyebilir.
Makaledeki verilerin manipüle etme, çarpıtma ve uydurma veriler kullanma gibi durumlar tespit edilirse, makale (iletişim) yazarının kurumuna resmi yolla bildirilir ve reddedilir.
Ücret Politikası
Yazarlardan makale gönderimi, makale değerlendirilmesi, makale kabulü ve yayımlanması sürecinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Islah
Yetiştirme
Ekoloji
İşletme
Koruma
Orman Ürünleri
Dil Editörleri
Ormancılık Araştırma Dergisi Creative Commons Atıf-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.