ORKÖY faaliyetlerinin kırsal kalkınmaya etkisi ve ormancılık çalışmalarıyla ilişkisi: Bursa Orman Bölge Müdürlüğü örneği

Öz

Bu çalışmada; Bursa Orman Bölge Müdürlüğünde ORKÖY faaliyetlerini sosyal ve ekonomik açıdan değerlendirmek, ormancılık çalışmalarıyla ilişkilerini incelemek ve ORKÖY’ün sürdürülebilir kırsal kalkınmadaki etkinliğini saptamak amaçlanmıştır. Araştırma verilerini 2018-2022 dönemindeki ekonomik ve sosyal amaçlı ORKÖY kredileri, ORKÖY’ün bilgilendirme ve teknik danışmanlık faaliyetleri, orman köylülerinin sosyoekonomik özellikleri ve ormancılık örgütünün faaliyetleri oluşturmaktadır. Veriler, betimleyici istatistikler, tablolar ve korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir. Buna göre ORKÖY kredilerinin %96,82’si ekonomik ve %3,18’i sosyal amaçlı olup, %70,77’si Bursa, %24,41 Bilecik ve %4,82’si Yalova iline verilmiştir. ORKÖY, 341 köyde 1.608 orman köylüsüne yıllık ortalama 31.330.673 TL olmak üzere toplam 156.653.364 TL kredi vermiş ve ormancılık örgütü hane başına 23.990 TL olmak üzere toplam 38.575.920 TL yakacak odun sübvansiyonu sağlamıştır. Yıllık ortalama 44.913 ha orman yetiştirme çalışması ve 3.078.702,11 m3 odun üretimi gerçekleştirilmiş ve 387 adet orman suçu oluşmuştur. Kredi miktarı ile odun üretimi arasında 0,05 güven düzeyinde anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Orman köylerinin kalkındırılması, sürdürülebilir kırsal kalkınmanın sağlanması ve sürdürülebilir orman yönetiminin etkinliğinin artırılması amacıyla öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bursa Orman Bölge Müdürlüğü
• ormancılık
• orman köyü
• ORKÖY
• sürdürülebilir kırsal kalkınma

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209/A: 1919B012300396

Etik Beyan

Bu makale, orijinal bir çalışma olup, daha önce hiç bir yerde yayınlanmamıştır ve tamamen etik kurallarına uygun hazırlanmıştır.

Teşekkür

Maddi desteğinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkür ederiz.

The impact of ORKÖY activities on rural development and their relationship with forestry practices: The case of Bursa Regional Directorate of Forestry

Öz

This study aims to evaluate ORKÖY activities in the Bursa Regional Directorate of Forestry from a socio-economic perspective, to examine their relationship with forestry activities, and to determine the effectiveness of ORKÖY in sustainable rural development. The research data consists of ORKÖY credits for economic and social purposes during the 2018-2022, ORKÖY’s information and technical consultancy activities, the socioeconomic characteristics of forest villagers, and the activities of the forestry organization. The data were evaluated using descriptive statistics, tables, and correlation analysis. Accordingly, 96.82% of ORKÖY credits were for economic purposes and 3.18% were for social purposes, with 70.77% given to Bursa, 24.41% to Bilecik, and 4.82% to Yalova. ORKÖY provided credits totaling 156,653,364 TL to 1,608 forest villagers in 341 villages, averaging 31,330,673 TL annually, and the forestry organization provided firewood subsidies totaling 38,575,920 TL, amounting to 23,990 TL per household. An average of 44,913 hectares of forest cultivation and 3,078,702.11 m³ of wood production were carried out annually, and 387 forest crimes occurred. A significant positive correlation was found between the amount of credit and wood production at a 0.05 confidence level. Recommendations were developed to improve forest villages, ensure sustainable rural development, and increase the effectiveness of sustainable forest management.

Anahtar Kelimeler

• Bursa Regional Directorate of Forestry
• forestry
• forest village
• ORKÖY
• sustainable rural development

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209/A: 1919B012300396

Etik Beyan

This article is an original work, never before published anywhere, and has been prepared in full compliance with ethical guidelines.

Teşekkür

We thank TÜBİTAK for its financial support.

Kaynakça

1. Acun, E., 1983. Aydın İli Köylerinin ve Özellikle Orman Köylerinin Kalkındırılmaları Üzerine Araştırmalar. İstanbul Ünv. Orman Fakültesi Yayın No: 338, İstanbul
2. Acun, E., Geray, A.U., 1980. Orman Köylülerinin Kentlileşmesi ve Orman-Köy İlişkileri (Safranbolu Örneği). İstanbul Ünv. Orman Fakültesi Yayın No: 279, İstanbul
3. Akalp, T., 2016. İstatistik Yöntemler. İstanbul Üniversitesi Yayın No: 5219, Orman Fakültesi Yayın No: 511, İstanbul
4. Alkan, S., 2014. Kırsal nüfus değişiminin, ormanlar ve ormancılık üzerine etkileri (Trabzon ili örneği). Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 14(1): 69-78
5. Coşgun, U., 2005. Batı Karadeniz Bölgesi Orman İçi Köylerin Sosyo-ekonomik Yapısı ve Bu Köylerin Kalkındırılmasında Etkili Olan Faktörlerin Çoğul Sayısal Analiz Yöntemleriyle Belirlenmesi. Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Teknik Bülten No: 11, Bolu
6. CSBB, 2019. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Ankara
7. CSBB, 2023. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028). Ankara
8. Çağlar, Y., 1986. Türkiye’de Orman Köyleri ve Kalkındırılmasına Yönelik Etkinlikler. MPM Yayın No: 340, Ankara

9. Daşdemir, İ., 2014. Orman Mühendisliği İçin Maliye. Bartın Ünv. Yayın No: 17, Orman Fakültesi Yayın No: 08. Bartın
10. Daşdemir, İ., Yılmaz, A., 2016. Sürdürülebilir kırsal kalkınmada ORKÖY’ün rolü (Samsun Orman İşletmesi örneği. ISEM2016, 3rd International Symposium on Environment and Morality, 04-06 Kasım, Antalya. Proceeding Book, ISBN: 9786054735846, s.307-317
11. Daşdemir, İ., Türkyılmaz, Y., 2018. The impact of ORKÖY activities of the Giresun Regional Directorate of Forestry on susta-inable rural development. International Congress on Engineering and Life Science (ICELIS 2018), 26-29 April, Kastamonu. Proceeding Book, p.129-137, ISBN: 978-605-4697-20-5
12. Daşdemir, İ., Yıldıran, Ö. 2018. The effects of ORKÖY activities on sustainable rural development: Example of the Kütahya Regional Directorate of Forestry. The Most Recent Studies in Science and Art Book, Vol 2, ISBN: 978-605-288-357-0, Chap-ter 82, p.1055-1071, Ankara
13. Daşdemir, İ., Bozdağ, S., 2019. Devrek Orman İşletme Müdürlüğü ORKÖY faaliyetlerinin sosyoekonomik analizi. 5th Euro-pean Conference on Science, Art & Culture (ECSAC’19). 28-29 Eylül, Ankara. Proceedings Book, ISBN: 978-605-7758-46-0, p.102-111
14. Daşdemir, İ., Köse, M., 2021. The impact of ORKÖY activities on sustainable forest management in İstanbul province, Turkey. Small-scale Forestry, 20(4): 517-542
15. Daşdemir, İ., Irmaklı, B., 2024. ORKÖY’ün kırsal kalkınmaya etkileri (Seben Orman İşletmesi örneği). Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Alanında Orijinal Araştırma ve Derlemeler. Platanus Publishing, ISBN: 978-625-8464-01-6, Bölüm 1, s.5-22, Ankara
16. DPT, 2006. Devlet Planlama Teşkilatı. Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejileri. Ankara
17. Kalıpsız, A., 1988. İstatistik Yöntemler. İstanbul Ünv. Yayın No: 3522, Orman Fakültesi Yayın No: 394, İstanbul
18. OGM, 2016. Orman Köylülerinin Desteklenmesine Ait Tamim. Tamim No: 7022, Ankara
19. OGM, 2022. Orman Genel Müdürlüğü. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü 2022 Faaliyet Programı. PowerPoint Sunu, Bursa
20. OGM, 2023a. Orman Genel Müdürlüğü. Orman ve Köy İlişkileri Dairesi Başkanlığının Görevleri. ogm.gov.tr (Ziyaret tarihi: 31.12.2023)
21. OGM, 2023b. Orman Genel Müdürlüğü. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü Birimlerinden Alınan Veriler
22. OGM, 2024a. Orman Genel Müdürlüğü. Ormancılık İstatistikleri 2024.zip. ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/resmi-istatistikler (Ziyaret tarihi: 15.02.2026)
23. OGM, 2024b. Orman Genel Müdürlüğü. Bursa Orman Bölge Müdürlüğü. ogm.gov.tr/bursaobm (Ziyaret tarihi: 01.09.2024)
24. Önal, P., Bekiroğlu, S., 2011. Orman köylerinde ORKÖY tarafından gerçekleştirilen köy kalkındırma projelerinin uygulama sonuçlarının araştırılması (Şile-İstanbul). Journal of the Faculty of Forestry, İstanbul University, 61(2): 53-66
25. Soydan, G., 2010. Adana İlinde Orman Köylerinin Kalkındırılmasına Yönelik Olarak ORKÖY Kredilerinin Uygulanması Üze-rine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Adana
26. Şenyaz, A., Sülüşoğlu, M., Yılmaz, E., 2005. Akdeniz Ormancılığı Açısından Mersin İli, Tarsus İlçesi Bazı Orman Köylerinde-ki Sosyo-Ekonomik Yapı ve Ormancılık Faaliyetlerinin Değerlendirilmesi. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Çeşitli Yayınlar No: 5, Tarsus
27. Tolunay, A., Korkmaz, M., 2005. 35. Kuruluş yılında ORKÖY. I. Çevre ve Ormancılık Şurası, 22-24 Mart, Antalya, s.1575-1582,
28. TÜİK, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu. Gelir Dağılımı İstatistikleri Veri Portalı. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/49745 (Ziyaret tarihi: 15.01.2026)
29. TÜİK, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. Yurt İçi-Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) Tablosu. da-ta.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-Ici-Uretici-Fiyat-Endeksi (Ziyaret tarihi: 01.09.2024)
30. TÜİK, 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2024. da-ta.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari (Ziyaret tarihi: 10.08.2025)
31. Uzun, H., Bekiroğlu Öztürk, S., Kalkan Balcı, K.K., 2023. ORKÖY ferdi proje uygulamalarının orman köylüsüne sosyoeko-nomik katkısı (Sakarya Orman Bölge Müdürlüğü örneği). Ormancılık Araştırma Dergisi, 10 (2): 152-167
32. Yılmaz, B., Daşdemir, İ., Atmiş, E., Lise, W., 2010. Factors affecting rural development in Turkey: Bartın case study. Forest Policy and Economics, 12(4): 239-249