Floristic composition and ecological characteristics of riparian areas in the Yeşilırmak Basin (Amasya Province, Türkiye)

Öz

This study aimed to identify vascular plant taxa and assess the floristic composition and ecological characteristics of riparian areas in the Yeşilırmak Basin, Amasya Province, Türkiye. Field surveys conducted in late May 2023 covered 80 stations encompassing riverbanks, streambeds, floodplains, alluvial meadows, reedbeds, marshes, and the margins of slow-flowing or standing waters. A total of 163 vascular plant taxa belonging to 57 families were recorded. The families with the highest taxon richness were Cyperaceae, Lamiaceae, Ranunculaceae, Asteraceae, Potamogetonaceae, Brassicaceae, and Rosaceae. Cryptophytes dominated the life-form spectrum at 41.1%, followed by hemicryptophytes at 26.4%, phanerophytes at 19.0%, and therophytes at 13.5%. Widely distributed species accounted for 46.0% and Euro-Siberian elements for 36.2% of the flora. Based on occurrence across sampling stations, Glyceria fluitans was the most frequent taxon at 17.5%, followed by Bolboschoenus maritimus subsp. maritimus, Euphorbia helioscopia, Malva neglecta, and Schoenoplectus lacustris subsp. lacustris, each at 16.3%. The findings indicate that riparian areas form transitional zones between aquatic and terrestrial ecosystems and provide valuable habitats for wetland plant communities. This study provides an updated inventory of the regional riparian flora and a scientific basis for conservation, monitoring, and ecological restoration.

Anahtar Kelimeler

• Amasya Province
• Yeşilırmak Basin
• riparian vegetation
• vascular flora
• wetland ecosystems
• phytogeography
• biodiversity
• riparian habitats

Destekleyen Kurum

The research was financially supported by the Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) under Grant No. 121Y430

Etik Beyan

The authors declare that this study is original, has not been previously published, and was conducted and prepared in accordance with the principles of research and publication ethics.

Amasya ili Yeşilırmak Havzası riperyan alanlarının floristik yapısı ve ekolojik özellikleri

Öz

Araştırma, Amasya ili Yeşilırmak Havzası’nın riperyan alanlarındaki vasküler bitki taksonlarını belirlemek ve floristik yapı ile ekolojik özellikleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Mayıs 2023 sonunda nehir kenarları, dere yatakları, taşkın ovaları, alüvyal çayırlar, sazlık-bataklık alanlar ve yavaş akışlı/durgun su kıyılarını kapsayan 80 istasyonda 57 familyaya ait 163 vasküler bitki taksonu kaydedilmiştir. En zengin familyalar Cyperaceae, Lamiaceae, Ranunculaceae, Asteraceae, Potamogetonaceae, Brassicaceae ve Rosaceae olarak belirlenmiştir. Yaşam formu spektrumunda kriptofitler yüzde 41,1 ile baskınken, hemikriptofitler yüzde 26,4, fanerofitler yüzde 19,0 ve terofitler yüzde 13,5 oranında temsil edilmiştir. Geniş yayılışlı türler yüzde 46,0, Avrupa-Sibirya elementleri yüzde 36,2 oranıyla floranın çoğunluğunu oluşturmuştur. İstasyonlarda kaydedilme durumları esas alınarak yapılan değerlendirmede Glyceria fluitans yüzde 17,5 ile en yaygın takson olmuş; Bolboschoenus maritimus subsp. maritimus, Euphorbia helioscopia, Malva neglecta ve Schoenoplectus lacustris subsp. lacustris yüzde 16,3 bulunma oranıyla bu taksonu izlemiştir. Bulgular, riperyan alanların sucul ve karasal ekosistemler arasında geçiş zonu oluşturduğunu ve sulak alan bitki toplulukları için değerli habitatlar sağladığını göstermektedir. Çalışma, bölgenin riperyan florasına ilişkin güncel bir envanter sunarak koruma, izleme ve ekolojik restorasyon çalışmalarına bilimsel altyapı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Amasya
• Yeşilırmak Havzası
• riperyan flora
• sulak alan bitkileri
• vasküler bitkiler
• antropojenik etki
• fitocoğrafya

Etik Beyan

Yazarlar, bu çalışmanın özgün olduğunu, daha önce herhangi bir yerde yayımlanmadığını ve bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hazırlandığını beyan ederler.

Kaynakça

1. Akturk, E., Guney, K., Aydin, M., Yildiz, F., Kaya, O., 2024. Land cover dynamics and environmental implications in Türkiye’s riparian zones: A comprehensive seven-year study. Forests, 15(7): 1177. Doi.org/10.3390/f15071177
2. Ataol, M., Onmuş, O., 2021. Wetland loss in Turkey over a hundred years: Implications for conservation and management. Ecosystem Health and Sustainability, 7(1): 1930587. Doi.org/10.1080/20964129.2021.1930587
3. Ayteğin, A., Özcan, M., 2025. Floristic diversity and anthropogenic impacts on wetland ecosystems in the Melen watershed, Düzce]. Turkish Journal of Forestry, 26(3): 224-232. Doi.org/10.18182/tjf.1742094
4. Bizimbitkiler. (2026). Türkiye bitkileri veri tabanı. http://www.bizimbitkiler.org.tr (Erişim tarihi: 12 Ekim 2026).
5. Canlı, K., Çetin, B., 2014. The moss flora of Akdağ Mountain (Amasya, Turkey). The Scientific World Journal, 2014, 860379. Doi.org/10.1155/2014/860379
6. Cansaran, A., Yıldırım, C. (2022). Direkli, Yassıçal ve Abacı Köyleri (Amasya, Türkiye) arasındaki bölgenin sintaksonomik analizi. Türler ve Habitatlar, 3(2), 55-74. Doi.org/10.53803/turvehab.1116980
7. Davidson NC. (2014) How much wetland has the world lost? Long-term and recent trends in global wetland area. Marine and Freshwater Research, 65: 934-941. Doi.org/10.1071/MF14173
8. Davis, P. H., 1965-1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vols. 1-10). Edinburgh University Press.

9. Davis, P. H., Mill, R. R., Tan, K. (Eds.). (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 10, Supplement). Edinburgh: Edinburgh University Press.
10. González del Tánago, M., Martínez-Fernández, V., Aguiar, F. C., Bertoldi, W., Dufour, S., García de Jalón, D., Garófano-Gómez, V., Mandzukovski, D., Rodríguez-González, P. M., 2021. Improving river hydromorphological assessment through better integration of riparian vegetation: Scientific evidence and guidelines. Journal of Environmental Management, 292: 112730. Doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.112730
11. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (Eds.). (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 11, Supplement 2). Edinburgh: Edinburgh University Press.
12. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., Babaç, M. T., 2012. Türkiye bitkileri listesi (damarlı bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını
13. Naiman, R. J., Decamps, H., McClain, M. E., 2010. Riparia: ecology, conservation, and management of streamside communities. Elsevier
14. Noroozi, J., Zare, G., Sherafati, M., Mahmoodi, M., Moser, D., Asgarpour, Z., Schneeweiss, G. M., 2019. Patterns of endemism in Turkey, the meeting point of three global biodiversity hotspots, based on three diverse families of vascular plants. Frontiers in Ecology and Evolution, 7: 159. Doi.org/10.3389/fevo.2019.00159
15. Mitsch, W. J., Gosselink, J. G., 2015. Wetlands. John Wiley & Sons
16. Mueller-Dombois, D., & Ellenberg, H. (1974). Aims and Methods of Vegetation Ecology. John Wiley & Sons.
17. IPBES, W., 2019. Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services. Summary for Policy Makers of the Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services of the Intergovernmental Science-policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services. IPBES Secretariat, Bonn
18. Ürker, O. (2020). Hacıosman Ormanı Tabiatı Koruma Alanı (Samsun) Florası, Vejetasyon ve Habitat Yapısı ile Genel Bitki Ekolojisi Özellikleri Üzerine Bir Değerlendirme. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 9(1), 168-193. Doi.org/10.17798/bitlisfen.679543
19. Raunkiær, C. (1934). The Life Forms of Plants and Statistical Plant Geography. Oxford University Press.
20. Richardson, D. M., Holmes, P. M., Esler, K. J., Galatowitsch, S. M., Stromberg, J. C., Kirkman, S. P., ... Hobbs, R. J., 2007. Riparian vegetation: degradation, alien plant invasions, and restoration prospects. Diversity and Distributions, 13(1): 126-139
21. Riis, T., Kelly-Quinn, M., Aguiar, F. C., Manolaki, P., Bruno, D., Bejarano, M. D., Clerici, N., Fernandes, M. R., Franco, J. C., Pettit, N., Portela, A. P., Tammeorg, O., Tammeorg, P., Rodríguez-González, P. M., Dufour, S., 2020. Global overview of ecosystem services provided by riparian vegetation. BioScience, 70(6): 501-514 Doi.org/10.1093/biosci/biaa041
22. Salimi, S., Almuktar, S. A. A. A. N., Scholz, M., 2021. Impact of climate change on wetland ecosystems: A critical review of experimental wetlands. Journal of Environmental Management, 286: 112160. Doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.112160
23. Stella, J. C., Rodríguez-González, P. M., Dufour, S., Bendix, J., 2013. Riparian vegetation research in Mediterranean-climate regions: Common patterns, ecological processes, and considerations for management. Hydrobiologia, 719: 291-315. Doi.org/10.1007/s10750-012-1304-9
24. Yıldırım, C., Yalçın, E., Cansaran, A., Alpınar, A., 2020. Vascular plant diversity of Mount Akdağ in Amasya, Turkey. Türler ve Habitatlar, 1(2). 66-105. Dergipark.org.tr/en/pub/turvehab/article/748758
25. Yıldırım, C., Yalçın, E., Cansaran, A., 2022. Syntaxonomy and vegetation-environment relationships in Mount Akdağ (Amasya/Türkiye). Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali, 33: 673-696. Doi.org/10.1007/s12210-022-01091-8