Ulaştırma ve Depolama Sektöründe Finansal Performans: BİST Üzerine LOPCOW, ARWEN ve RAWEC Yöntemleri ile Kapsamlı Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmada, BİST’te kayıtlı ulaştırma ve depolama sektöründeki şirketlerin finansal performansı, LOPCOW, ARWEN ve RAWEC yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma, 2023 yılı verileriyle 15 finansal oran ve 11 şirket üzerinden gerçekleştirilmiştir. LOPCOW ile kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış, alternatiflerin finansal performans değerleri ise ARWEN ve RAWEC yöntemleriyle belirlenmiştir. Yöntemlerin geçerliliği RAPS ile karşılaştırılarak, RAWEC’in tutarlı sonuçlar verdiği, ARWEN’in ise tutarsızlık gösterdiği bulunmuştur. Spearman korelasyon analizi, ARWEN ile RAWEC arasında -0,5455, RAWEC ile RAPS arasında ise 0,8909 değerleriyle ilişkiler ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ulaştırma ve Depolama Sektörü
• Finansal Performans
• LOPCOW
• ARWEN
• RAWEC

Financial Performance in Transportation and Warehousing Sector: A Comprehensive Study on BIST with LOPCOW, ARWEN and RAWEC Methods

Öz

This study analyzes the financial performance of companies in the transportation and storage sector listed on BIST using LOPCOW, ARWEN, and RAWEC methods. The research focuses on 15 financial ratios and 11 companies based on 2023 data. LOPCOW was used to calculate the weights of the criteria, while ARWEN and RAWEC determined the financial performance values of the alternatives. When comparing the validity of these methods with RAPS, it was found that RAWEC produced consistent results, whereas ARWEN exhibited inconsistencies. Spearman correlation analysis indicated a correlation of -0.5455 between ARWEN and RAWEC and 0.8909 between RAWEC and RAPS.

Anahtar Kelimeler

• Transportation and Storage Sector
• Financial Performance
• LOPCOW
• ARWEN
• RAWEC

Kaynakça

1. Abdulhamit, E. Ş., & Kamacı, T. B. (2023). COVID-19 pandemi sürecinin lojistik firmalarının ekonomik performanslarına etkisinin CRITIC tabanlı MAIRCA yöntemiyle değerlendirilmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(2), 438-457.
2. Akbalık, M., Yurttadur, M., & Taşcı, M. Z. (2022). ENTROPİ ve COPRAS yöntemleriyle finansal performans analizi: Mevduat ve katılım bankaları karşılaştırması. Bankacılık ve Sigortacılık Araştırmaları Dergisi, (16), 13-27. Akbulut, O.Y., & Aydın, Y. (2024). Türk bankaları için MSD-MPSI-RAWEC modelini kullanan hibrit çok boyutlu performans ölçüm modeli. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 1157-1183. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1464469
3. Alnıpak, S., & Kale, S. (2021). Covid-19 sürecinin ulaştırma sektörü finansal performansına etkileri. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 6(IERFM Özel Sayısı), 139-156. https://doi.org/10.30784/epfad.1020882
4. Alsanousi, A. T., Alqahtani, A. Y., Makki, A. A., & Baghdadi, M. A. (2024). A hybrid MCDM approach using the BWM and the TOPSIS for a financial performance-based evaluation of Saudi Stocks. Information, 15(5), 258.
5. Altıntaş, F. F. (2023). Analysis of the prosperity performances of G7 Countries: An application of the LOPCOW-based CRADIS method. Alphanumeric Journal, 11(2), 157-182. https://doi.org/10.17093/alphanumeric.1360478
6. Arman, K., Cıbır, M., & Kundakcı, N. (2022). İşletmelerin finansal performansının bulanık PIPRECIA ve MARCOS yöntemleri ile analizi: BİST tekstil, deri endeksinde bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(4), 800-826. https://doi.org/10.31460/mbdd.985476
7. Arslan, Ö. (2024). BIST’de işlem gören dokuma giyim işletmelerinin Copras yöntemi ile finansal performanslarının değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 16(1), 381-391.
8. Ayaydın, H., Durmuş, S., & Pala, F. (2017). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle Türk lojistik firmalarında performans ölçümü. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 8(21).

9. Aydın, Y. (2019). Türkiye'de hayat\emeklilik sigorta sektörünün finansal performans analizi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 107-118.
10. Bakır, M., & İnce, F. (2024). Havayolu işletmelerinde yolcu memnuniyetinin LOPCOW-AROMAN modeliyle analizi: Star Alliance stratejik ortaklığı uygulaması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (81), 168-189. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1432572
11. Bardi, Ş. (2023). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle finansal performans analizi: Bist imalat alt sektörler uygulaması. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6(2), 145-167. https://doi.org/10.38004/sobad.1333980
12. Başdeğirmen, A., & Işıldak, B. (2018). Ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 559-577.
13. Baydaş, M., & Eren, T. (2021). Finansal performans ölçümünde ÇKKV yöntem seçimi problemine objektif bir yaklaşım: Borsa istanbul’da bir uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(3), 664-687. https://doi.org/10.17153/oguiibf.947593
14. Bayram, E. (2020). Katılım bankalarının finansal performans analizi: CRITIC ve PROMETHEE yaklaşımları. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 9(18), 32-38.
15. Becková, J. H. E. E. H., & Kammelová, M. (6-8 September 2018). Financial analysis of transportation and storage sector. The 12th International Days of Statistics and Economics, Prague.
16. Bektaş, S. (2022). Türk Sigorta Sektörünün 2002-2021 dönemi için MEREC, LOPCOW, COCOSO, EDAS çkkv yöntemleri ile performansının değerlendrilmesi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 16(2), 247-283. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.1178359
17. Çıbık, E. (2021). İşletmelerin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analiz edilmesi: BİST KOBİ sanayi örneği (Yayınlanmmaış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
18. Dikmen, B. B. (2023). Türkiye’de demiryolu yük taşımacılığı sektöründe hizmet veren işletmelerin finansal performans analizi: Entropi temelli Topsis uygulaması. Uluslararası Ticaret ve Lojistik Kapsamında Yönetim, Finans ve Muhasebe Yaklaşımları, 23.
19. Do, D. T. (2024). Assessing the impact of criterion weights on the ranking of the top ten universities in Vietnam. Engineering, Technology & Applied Science Research, 14(4).
20. Dündar, S. (2024). Performance evaluation of IPARD-II rural development programs with integrated DIBR-RAWEC methods. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences, 1000(1000), 0-0.
21. Ece Çokmutlu, M., & Abdullayev, M. (2024). CoCoSo ve Copras yöntemleri ile BIST teknoloji endeksi firmalarının finansal performans analizi. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 8(1), 88-118. https://doi.org/10.7596/jebm.30062024.004
22. Ecer, F., & Pamucar, D. (2022). A novel LOPCOW‐DOBI multi‐criteria sustainability performance assessment methodology: An application in developing country banking sector. Omega, 112, 102690.
23. Ecer, F., Küçükönder, H., Kaya, S. K., & Görçün, Ö. F. (2023). Sustainability performance analysis of micro-mobility solutions in urban transportation with a novel IVFNN-Delphi-LOPCOW-CoCoSo framework. Transportation Research Part A: Policy And Practice, 172, 103667.
24. Elmas, B., & Özkan, T. (2021). Ulaştırma ve depolama sektörü işletmelerinin finansal performanslarının SWARA-OCRA modeli ile değerlendirilmesi. İşletme Akademisi Dergisi, 2(3), 240-253.
25. Erdoğan, B. (2022). BİST’E kayıtlı bankaların finansal performansının AHP-SD tabanlı PIV yöntemiyle değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (52), 93-109. https://doi.org/10.30794/pausbed.1059473
26. Ersoy, N. (2022). Türk inşaat firmalarının finansal performansının SECA yöntemi ile değerlendirilmesi. İzmir İktisat Dergisi, 37(4), 1003-1021.
27. German, J. D., Redi, A. A. N. P., Ong, A. K. S., & Liwanag, J. L. (2023). The impact of green innovation initiatives on competitiveness and financial performance of the land transport industry. Heliyon, 9(8).
28. Gökdemir, T., & Emel, G. G. (2023). COVID-19 pandemic of banks traded in BIST BANK Analysis of financial performances in the period with different criteria weighting methods. Business & Management Studies: An International Journal, 11(3), 1163.
29. Göktaş, F., & Ece Çokmutlu, M. (2024). Nakit akım temelli finansal performans analizi için bir oyun-teorik yaklaşım: BIST otomotiv sektörü firmaları üzerine bir uygulama. Journal of Turkish Operations Management, 8(1), 307-321. https://doi.org/10.56554/jtom.1432933
30. Gül, A., & Erdem, M. (2022). Gıda perakende firmalarının finansal performanslarının Entropi-TOPSIS yöntemiyle analizi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (35), 25-33. https://doi.org/10.31590/ejosat.1029907
31. Güler, G. (2019). Çok kriterli karar verme ile finansal performans analizi üzerine bir uygulama (Master's thesis, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
32. Gümüş, U. T., Öziç, H. C., & Sezer, D. (2019). BİST’ te inşaat ve bayındırlık sektöründe işlem gören işletmelerin SWARA ve ARAS yöntemleriyle finansal performanslarının değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 835-858. https://doi.org/10.26466/opus.514220
33. Gün, S. (2022). Uluslararası hava yolu işletmelerinin finansal performanslarının TOPSİS yöntemi ile değerlendirilmesi (Master's thesis, İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
34. Gürkan, S. (2021). TOPSIS çok kriterli karar verme yöntemi ile karşılaştırmalı finansal performans analizi: Teknoloji şirketleri üzerine bir araştırma. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 225-239. https://doi.org/10.29106/fesa.868905
35. Hezam, I. M., Ali, A. M., Hameed, I. A., Sallam, K., & Abdel-Basset, M. (2024). Assessing the sustainable blockchain-metaverse-IoT platform in the Healthcare Industry: An intelligent decision support model. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4641729/v1
36. Hoş, S. (2022). ENTROPİ temelli gri ilişkisel analiz yöntemiyle dört büyük futbol kulübünün finansal performanslarının değerlendirilmesİ. Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 12-29.
37. Işık, Ö., & Koşaroğlu, Ş. M. (2020). Analysis of the financial performance of Turkish listed oil companies through the application of SD and MAUT methods. Third Sector Social Economic Review, 55(3), 1395-1411.
38. Karcıoğlu, R., Yalçın, S., & Gültekin, Ö. F. (2020). Sezgisel bulanık mantık ve Entropi tabanlı çok kriterli karar verme yöntemiyle finansal performans analizi: BİST’de işlem gören enerji şirketleri üzerine bir uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 360-372. https://doi.org/10.33206/mjss.535211
39. Keleş, N. (2023). Lopcow ve Cradis yöntemleriyle G7 ülkelerinin ve Türkiye’nin yaşanabilir güç merkezi şehirlerinin değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 727-747.
40. Kırhasanoğlu, Ş., & Karavardar, A. (2024). Bütünleşik IDOCRIW ve EATWIOS yaklaşımıyla yıllara göre finansal performans değerlendirmesi: Turkcell örneği. Financial Analysis/Mali Cozum Dergisi, 34(181).
41. Kurtul, B. (2021). Çok kriterli karar verme yöntemleri Ile finansal performans analizi: BİST 100 endeksinde bir uygulama (Master's thesis, Dokuz Eylul Universitesi (Turkey)).
42. Mansur, R. A., & Saban, M. (2023). Ulaştırma ve depolama sektörünün ENTROPİ-TOPSIS yöntemleriyle finansal performans analizi. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 8(1), 42-58.
43. Maya, R., & Eren, T. (2018). Türk gıda sektörünün finansal performans analizinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile yapılması. Verimlilik Dergisi, (3), 31-60.
44. Mercan, Y., & Çetin, O. (2020). COPRAS ve VIKOR yöntemleri ile BIST elektrik endeksindeki firmalarının finansal performans analizi. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 5(9), 123-139.
45. Orhan, M., Altın, H., & Aytekin, M. (2020). Çok kriterli karar verme yöntemleriyle finansal performans değerlendirme: ulaştırma alanında bir uygulama. Turkish Studies - Economy, 15(1).
46. Ömürbek, .Y., & Kınay, Ö. (2013). Havayolu taşımacılığı sektöründe TOPSIS yöntemiyle finansal performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 343-363.
47. Özden, Ü. H., Turanlı, M., & Gerçeker, D. (2024). MCRAT ve RAPS ile BIST30 kapsamındaki seçilmiş şirketlerin finansal performanslarına göre sıralanması. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, (52), 49-65.
48. Özsarı, Ç. (2024). COVID-19 sürecinde ulaştırma ve depolama sektöründeki işletmelerin finansal performans analizi: ENTROPİ tabanlı EDAS ve COPRAS yöntemleriyle. Akademik Hassasiyetler, 12(25), 602-631.
49. Öztaş, T., & Öztaş, G. Z. (2024). Innovation performance analysis of G20 Countries: A novel integrated LOPCOW-MAIRCA mcdm approach including the COVID-19 period. Verimlilik Dergisi, 1-20. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1320794
50. Pala, O., Atçeken, Ö., Omurtak, H., & Şimşir, B. (2024). BİST çimento sektöründe LODECI ve CRADIS ile finansal performans analizi. Alanya Akademik Bakış, 8(3), 956-970. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1452960
51. Petrovic, N., Jovanovic, V., Markovic, S., Marinkovic, D., & Petrovic, M. (2024). Multicriteria sustainability assessment of transport modes: A European Union case study for 2020. Journal of Green Economy and Low-Carbon Development, 3(1), 36-44.
52. Puška, A., Štilić, A., Pamučar, D., Božanić, D., & Nedeljković, M. (2024). Introducing a Novel multi-criteria Ranking of Alternatives with Weights of Criterion (RAWEC) model. MethodsX, 12, 102628.
53. Rong, Y., Yu, L., Liu, Y., Simic, V., & Garg, H. (2024). The FMEA model based on LOPCOW-ARAS methods with interval-valued Fermatean fuzzy information for risk assessment of R&D projects in industrial robot offline programming systems. Computational and Applied Mathematics, 43(1), 25.
54. Sakarya, Ş., & Aksu, M. (2020). Ulaşım sektöründeki işletmelerin finansal performanslarının geliştirilmiş Entropi temelli TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmesi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(1), 21-40. https://doi.org/10.17541/optimum.529858
55. Sakarya, Ş., & Saçkes, İ. (2022). BIST’e kayıtlı ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal performanslarının analitik hiyerarşi süreci (AHS) ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle değerlendirilmesi. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7(19), 366-388.
56. Sandra, M., Narayanamoorthy, S., Suvitha, K., Pamucar, D., Simic, V., & Kang, D. (2025). An insightful multicriteria model for the selection of drilling technique for heat extraction from geothermal reservoirs using a fuzzy-rough approach. Information Sciences, 686, 121353.
57. Simic, V., Dabic-Miletic, S., Tirkolaee, E. B., Stević, Ž., Ala, A., & Amirteimoori, A. (2023). Neutrosophic LOPCOW-ARAS model for prioritizing industry 4.0-based material handling technologies in smart and sustainable warehouse management systems. Applied Soft Computing, 143, 110400.
58. Söylemez, Y. (2020). Finansal performans değerlendirmesinde TOPSİS ve GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ yöntemlerinin karşılaştırılması. Journal of Management and Economics Research, 18(3), 61-79. https://doi.org/10.11611/yead.771575
59. Sumrit, D., & Keeratibhubordee, J. (2024). Risk assessment framework for reverse logistics in waste plastic recycle Industry: A hybrid approach ıncorporating FMEA decision model with AHP-LOPCOW- ARAS under trapezoidal fuzzy set . Decision Making: Applications in Management and Engineering, 8(1), 42–81. https://doi.org/10.31181/dmame812025984
60. Şahin, İ. E. ve Karacan, K. B. (2019). BIST’te işlem gören inşaat işletmelerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile finansal performans ölçümü. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 3(2), 162–172. Şimşek, O. (2022). Hibrid bir ÇKKV modeli ile Türk bankacılık sektöründe finansal performans değerlendirmesi. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 17(2).
61. Taşçı, M. Z. (2024). Hibrit bir ÇKKV modeli ile ulusal ve uluslararası sermaye yapısına sahip şirketlerin finansal performans karşılaştırması: Türk sigorta sektörü özelinde bir uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (67), 113-120. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1326709
62. Tayyar, N., Yapa, K., Durmuş, M., & Akbulut, İ. (2018). Referans ideal metodu ile finansal performans analizi: BİST sigorta şirketleri üzerinde bir uygulama. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 2490-2509. https://doi.org/10.15869/itobiad.418429
63. Topal, A. (2021). Çok kriterli karar verme analizi ile elektrik üretim şirketlerinin finansal performans analizi: Entropi tabanlı Cocoso yöntemi. Business & Management Studies: An International Journal, 9(2), 532-546.
64. Tufan, C., & Kılıç, Y. (2019). Borsa İstanbul’da işlem gören lojistik işletmelerinin finansal performanslarının TOPSIS ve VIKOR yöntemleriyle değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20.
65. Ulutaş, A., Topal, A., Görçün, Ö. F., & Ecer, F. (2024). Evaluation of third-party logistics service providers for car manufacturing firms using a novel integrated grey LOPCOW-PSI-MACONT model. Expert Systems with Applications, 241, 122680.
66. Yaşar, E., & Ünlü, M. (2023). Üniversitelerde sürdürülebilirliğin incelenmesi: LOPCOW ve MEREC tabanlı CoCoSo yöntemleriyle çevreci üniversitelerin analizi. İşletme Akademisi Dergisi, 4(2), 125-142.
67. Yavuz, S., & Sönmez, A. R. (2023). CRITIC-MABAC ve ENTROPİ-MABAC yöntemleri ile finansal performans değerlendirmesi: BIST kurumsal yönetim endeksi üzerine bir araştırma. EKEV Akademi Dergisi (94), 278-300. https://doi.org/10.17753/sosekev.1215740
68. Yıldırım, B. F., & Çiftci, H. N. (2020). BIST’te işlem gören tekstil firmalarının finansal performanslarının dinamik sezgisel bulanık WASPAS yöntemi ile değerlendirilmesi. İzmir İktisat Dergisi, 35(4), 777-791. https://doi.org/10.24988/ije.202035408
69. Yılmaz Özekenci, S. (2024). Financial performance measurement of companies in the BIST Sustainability 25 Index with LBWA and MEREC-based CRADIS methods. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 11(3), 1184-1211. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1465069
70. Yürük, M. F. (02-05 March 2022). Sektörel bazda finansal performansların TOPSİS yöntemi ile analizi. 2nd International Symposium of Scientific Research and Innovative Studies (ISSRIS’22).
71. Zakeri, S., Chatterjee, P., Konstantas, D., & Farr, A. S. (2023). Introducing alternatives ranking with elected nominee (ARWEN) method: A case study of supplier selection. Technological and Economic Development of Economy, 29(3), 1080-1126.
72. Zakeri, S., Konstantas, D., Sorooshian, S., & Chatterjee, P. (2024). A novel ML-MCDM-based decision support system for evaluating autonomous vehicle integration scenarios in Geneva’s public transportation. Artificial Intelligence Review, 57(11), 310.