Kimliğin Etni ve Ulus Arasında Salınımı: Çokkültürcülük mü Yeniden Kabilecilik mi?

Öz

Çeşitli öğelerin  bir araya gelmesiyle üretilen, biçimlenen, değişen, dönüşen, yeniden üretilen etnik kimliği oluşturan öğelerin başında gelen milliyet, ırk, sınıf, din, toplumsal cinsiyet ve dil kimliği oluştururken genellikle iç içe geçer ve tikel bir etnik kimliğin tarihsel biçimleniş koşulları dolayımıyla bu öğelerden hangisinin diğerlerine göre baskınlığı değişkendir. Bu makalede kimlik kavramının öznel ve öznelerarası boyutlarından hareketle etnisite-milliyet etkileşimi üzerinden çözümlemesi yapılmaktadır. Tikelin evrenselle bağının koptuğu çokkültürcü paradigmanın kimlik çatışmalarını çözmek bir yana demokratik toplumu temelsizleştirme tehlikesine dikkat çekilirken yeniden kabileselleşme olarak adlandırılabilecek olan kabileciliğe dönüş eğilimi ele alınmaktadır. Bu anlamda, çokkültürcülüğün çelişkilerine işaret etmek adına bu makalenin temel amacı, akraba kavramlar olan etni ve ulus ile etnisite ve milliyetçilik arasındaki -parçalanmış toplumlara yol açan- ilişkileri ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kimlik,Milliyet,Milliyetçilik,Kabilecilik,Etnisite

Oscillation of Identity between Ethnie and Nation: Multiculturalism or Retribalism?

Öz

Ethnic identity is produced, formed, transformed, reproduced through the combination of many aspects like nationality, race, class, religion, gender and language. The aspects are intertwined while a particular identity is composed in reference to the mediation of its specific historical conditions and the aspects taking upper hand are highly correlated with these conditions. In this article, departing from its subjective and intersubjective dimensions and going through the interaction between ethnicity and nationality, the concept of identity is analysed. The multiculturalist paradigm, in which the link between particular and the universal is broken, is far from solving the identity conflicts. This paradigm implies the trend of retribalisation jeopardising the very bases of democratic society. In this respect, to address the contradictions of multiculturalism, the basic purpose of this article is to put forward the relationships between family concepts of ethnie and nation, and between ethnicity and nationalism resulting in fragmental societies. 

Anahtar Kelimeler

• Identity,Ethnicity,Nationality,Multiculturalism,Retribalism

Kaynakça

1. Anderson, B. R. O. (1993). Hayali cemaatler : milliyetçiliğin kökenleri ve yayılması. İstanbul: Metis.
2. Babbie, E. (2001). The Practice of Social Research (9th editio). Belmont: Wadsworth.
3. Baumann, G. (1999). The multicultural riddle : rethinking national, ethnic, and religious identities. New York: Routledge.
4. Berard, T. J. (2005). Evaluative Categories of Action and Identity in Non-Evaluative Human Studies Research: Examples from Ethnomethodology. Qualitative Sociology Review, 1(1), 5–30.
5. Billig, M. (1997). Banal nationalism. London: Sage Publications.
6. Bora, T. (2006). Medeniyet Kaybı. İstanbul: Birikim Yayınları.
7. Brass, P. R. (1996). Ethnic Groups and Ethnic Identity Formation. Içinde J. Hutchinson & D. S. Anthony (Ed.), Ethnicity (ss. 85–89). Oxford: Oxford University Press.
8. Brass, R. P. (1996). Ethnic groups and ethnic identity formation. Içinde J. Hutchinson & A. D. Smith (Ed.), Ethnicity (ss. 85–90). Oxford: Oxford University Press.

9. Christie, K. (1998). Introduction. Içinde K. Christie (Ed.), Ethnic conflict, tribal politics : a global perspective. Curzon Press.
10. Connor, W. (1978). A nation is a nation, is a state, is an ethnic group is a … . Ethnic and Racial Studies, 1(4), 377–400. https://doi.org/10.1080/01419870.1978.9993240
11. Cornell, S. E., & Hartmann, D. (1998). Ethnicity and race : making identities in a changing world. Thousand Oaks, California: Pine Forge Press.
12. Fenton, S. (2003). Ethnicity. Cambridge: Polity Press.
13. Freeman, M. (1998). Theories of Ethnicity Tribalism and Nationalism. Içinde K. Christie (Ed.), Ethnic conflict, tribal politics : a global perspective (ss. 15–31). Curzon Press.
14. Gellner, E. (1983). Nations and nationalism. New York: Cornell University Press.
15. Giddens, A. (2000). Siyaset, Sosyoloji ve Toplumsal Teori. İstanbul: Metis.
16. Glover, J. (1997). Nations, Identity and Conflict. Içinde R. McKim & J. McMahan (Ed.), The morality of nationalism (ss. 11–29). New York: Oxford University Press.
17. Hobsbawm, E. J. (1993). 1780’den günümüze milletler ve milliyetçilik : program, mit, gerçeklik. Ayrıntı.
18. Isaacs, H. R. (1989). Idols of the tribe : group identity and political change. Massachusetts: Harvard University Press.
19. Jerkins, R. (2008). Social Identity. Londra: Routledge.
20. Karademir, A., & Kılıçlı, G. (2017). Çokkültürcü Felsefe, Çokkültürlü Sorunlar, Çokkültürel Sorunlar. Içinde E. Yağanak & H. Sayın (Ed.), Kimlik Siyaseti ve Azınlık Sorunu: Felsefi Sorgulamalar (ss. 11–43). Ankara: Sentez.
21. Kecmanović, D. (1996). The mass psychology of ethnonationalism. New York: Plenum Press.
22. Kedourie, E. (1993). Nationalism. Malden, Massachusetts: Blackwell.
23. Konuralp, E. (2013). Ecevit ve Milliyetçilik. İstanbul: Togan Yayıncılık.
24. Kurubaş, E. (2008). Etnik Sorunlar: Ulus-Devlet ve Etnik Gruplar Arasındaki Varoluşsal İlişki. Doğu Batı, 11(44), 11–39.
25. Kymlicka, W. (1995). Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights. New York: Oxford University Press.
26. Kymlicka, W. (2007). Multicultural Odysseys: Navigating the New International Politics of Diversity. New York: Oxford University Press.
27. Laclau, E. (2000). Evrensellik, Kimlik ve Özgürleşme. İstanbul: Birikim Yayınları.
28. Maslow, A. H. (1954). Motivation and Personality. New York: Harper&Row.
29. McKay, J. (1982). An exploratory synthesis of primordial and mobilizationist approaches to ethnic phenomena. Ethnic and Racial Studies, 5(4), 395–420. https://doi.org/10.1080/01419870.1982.9993387
30. Miller, D. (1999). On Nationality. New York: Oxford University Press.
31. Nash, M. (1989). The cauldron of ethnicity in the modern world. Chicago: University of Chicago Press.
32. Özdemir, E. (2012). Kimlik. Içinde G. Atılgan & A. E. Aytekin (Ed.), Siyaset Bilimi: Kavramlar, İdeolojiler, Disiplinler Arası İlişkiler (ss. 169–181). İstanbul: Yordam.
33. Özkırımlı, U. (2008). Milliyetçilik kuramları : eleştirel bir bakış. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
34. Parekh, B. (2002). Çokkültürlüğü Yeniden Düşünmek Kültürel Çeşitlilik ve Siyasal Teori. Ankara: Pohenix.
35. Renan, E. (1882). Qu’est-ce qu’une nation? Paris: Presses-Pocket.
36. Said, E. W. (2014). Kültür ve emperyalizm. İstanbul: Hil Yayın.
37. Smith, A. D. (1981). The ethnic revival. Cambridge: Cambridge University Press.
38. Smith, A. D. (1986). The ethnic origins of nations. Oxford: Basil Blackwell.
39. Smith, A. D. (1989). The origins of nations. Ethnic and Racial Studies, 12(3), 340–367. https://doi.org/10.1080/01419870.1989.9993639
40. Smith, A. D. (1994). Milli Kimlik. İstanbul: İletişim Yayınları.
41. Smith, A. D. (1998). Nationalism and modernism : a critical survey of recent theories of nations and nationalism. Londra: Routledge.
42. Smith, A. D. (2001). Nationalism: Theory, Ideology, History. Cambridge: Polity Press.
43. Somersan, S. (2008). Babil Kulesi’nde Etnilerden Ulus-Devletlere. Doğu Batı, 11(44), 75–90.
44. Taylor, C. (1997). Nationalism and Modernity. Içinde R. McKim & J. McMahan (Ed.), The morality of nationalism (ss. 31–55). New York: Oxford University Press.
45. Wallerstein, I. M., & Balibar, E. (1995). Irk, ulus, sınıf: belirsiz kimlikler. İstanbul: Metis.
46. Weber, M. (1946). From Max Weber : essays in sociology. (H. Gerth & C. W. Mills, Ed.). New York: Oxford University Press.
47. Weber, M. (1978). Economy and society: an outline of interpretive sociology. Berkeley: University of California Press.