Banka Karlılığı ile Finansal Oranlar ve Makroekonomik Değişkenler Arasındaki İlişkilerin Sistem Dinamik Panel Veri Modeli ile Analizi: Türkiye Araştırması

Öz

Günümüzde bankacılık sektörü her geçen gün kendisini yenileyen, değişimlere açık bir biçimde faaliyetlerini sürdürmektedir. Özel birer işletme niteliğinde olan bankaların ana hedefi pazar payları ile birlikte karlılıklarını arttırmaktır. Karlılık sadece bankanın iç dinamiklerine bağlı olmayıp makroekonomik değişkenlerine de bağlıdır. Bu çalışmada Türkiye’de yer alan ticari bankaların karlılıklarının içsel ve dışsal değişkenlerden nasıl etkilendiği araştırılmaya çalışılmıştır. Bankaların karılılığı içsel ve dışsal faktörlerdeki değişim baz alınarak Sistem Dinamik Panel Veri Modeli ile tahmin edilip, bankaların hem içsel hem de dışsal değişkenlerden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Banka Karlılığı, İçsel Değişkenler, Makroekonomik Değişkenler, Türkiye’de Bankacılık Sektörü

The Analysis of Banks’ Profitability with Financial Ratios and Macroeconomic Variables Based on System Dynamic Panel Data Model: Research on Turkey

Öz

Banking sector today continues to operate in a manner open to change and innovation. The main target of the banks which are formed as kind of a private company is to increase their market share and profitability. Profitability depends not only on banks’ internal dynamics but also country’s macroeconomic variables. We have searched in this paper how commercial banks’ profitability figures in Turkey were affected by internal and external factors. Banks’ profitability were estimated by the System Dynamic Panel Data Model based on changing level of internal and external factors and concluded that banks were found to be affected by internal and external variables

Anahtar Kelimeler

• Bank Profitability, Internal Variables, Macroeconomic Variables, Turkish Banking Sector

Kaynakça

1. Albertazzi, U. ve L. Gambacorta, (2009), “Bank Profitability and The Business Cycle”, Journal of Financial Stability, 5, 393-409.
2. Ali K., F.M. Akhtar, H.Z. Ahmed (2011), “Bank-Specific and Macroeconomic Indicators of Profitability-Empirical Evidence from the Commercial Banks in Pakistan”, International Journal of Business and Social Sciences, 2(6), 235- 242.
3. Aloğlu, Z.T. (2005), Bankacılık Sektörünün Karşılaştığı Riskler ve Bankacılık Krizleri Üzerindeki Etkileri, TCMB Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Ankara.
4. Alper, D. ve A. Anbar (2011), “Bank-Specific and Macroeconomic Determinants of Commercial Bank Profitability: Empirical Evidence from Turkey”, Business and Economics Research Journal, 2 (2), 139-152.
5. Antwi, F. ve E. V. Apau (2015), “Financial Performance of Rural and Community Banks (RCBs) in Ghana”, 3(2), 76-85.
6. Arellano, M. ve S.R. Bond (1991), “Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and An Application to Employment Equations”, Review of Economic Studies, 58, 277–297.
7. Arellano, M. ve O. Bover (1995), “Another Look at The Instrumental Variables Estimation of Error-Component Models”, Journal of Econometrics, 68, 29–51.
8. Artar, O. K. ve A. A. Sarıdoğan (2012), “Küresel Finansal Krizin Türkiye’de Bankacılık Sektörü Mali Yapısına Etkileri”, Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2, 1-17.

9. Atasoy, H. (2007), Türk Bankacılık Sektöründe Gelir-Gider Analizi Ve Karlılık Performansının Belirleyicileri, TCMB Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Ankara.
10. Athanasoglou, P.P., S. N. Brissimis ve M.D. Delis (2008), “Bank-Specific, IndustrySpecific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability”, International Financial Markets Institutions and Money,18, 121-136.
11. Aykut, C. (2008), “Basel II Standartları”, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Yayınları, http://www.mfa.gov.tr/data/Kutuphane/yayinlar/EkonomikSorunlarDergisi/sayi3 0/basel.pdf, (Erişim: 01.07.2015).
12. Baltagi, B.H. (2005), Econometric Analysis of Panel Data, 3trd ed., John Wiley & Sons.
13. Bennaceur, S. M. ve M. Goaied (2008), “The Determinants of Commercial Bank Interest Margin and Profitability: Evidence from Tunisia”, Frontiers in Finance and Economics, 5, 106-130.
14. Berger, A.N. (1995b), “The relationship between capital and earnings in banking”, Journal of Money, Credit and Banking, 27, 432–456.
15. Blundell, R. ve S. Bond (1998), “Initial Conditions and Moment Restrictions in Dynamic Panel Data Models”, Journal of Econometrics, 87, 115-143.
16. Bolt, W., L. Haan, M. Hoeberichts, M.R.C. Oordt ve J. Swank (2012), “Bank Profitability During Recessions”, Journal of Banking & Finance, 36, 2552-2564.
17. Bourke, P. (1989), “Concentration and other Determinants of Bank Profitability in Europe, North America and Australia”, Journal of Banking and Finance, 13, 65-79.
18. Can, İ., Y. Akyüz ve H. Özkan (2009), “Küresel Finansal Kriz Türk Bankacılık Sektörüne Etkileri” ,13. Ulusal Finans Sempozyumu, Afyonkarahisar.
19. Demirgüç, K. A. ve H. Huizinga (1999), “Determinants of Commercial Bank Interest Margins and Profitability: Some International Evidence”, The World Bank Economic Review, 13, 379-408.
20. Dietrich, A. ve G. Wanzenried (2009), “What Determines the Profitability of Commercial Banks? New Evidence from Switzerland”, 12th Conference of the Swiss Society for Financial Market Researches, Geneva, 2-39.
21. Dietrich, A. ve G. Wanzenried (2011), “Determinants of Bank Profitability Before and During The Crisis: Evidence from Switzerland”, Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 21, 307-327.
22. Güngör, B. (2007), “Türkiye’de Faaliyet Gösteren Yerel ve Yabancı Bankaların Karlılık Seviyelerini Etkileyen Faktörler: Panel Veri Analizi”, İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 22 (258), 40-63.
23. İnal, D.G. (2006), Türkiye’de Para Politikası Faiz Kararlarının Uzun Dönemli Faizler Üzerindeki Etkisi, TCMB Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Ankara.
24. İskenderoğlu Ö., E. Karadeniz ve E. Atioğlu (2012), “Türk Bankacılık Sektöründe Büyüme, Büyüklük ve Sermaye Yapısı Kararlarının Karlılığa Etkisinin Analizi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 7(1), 291-311.
25. İşcan, A. (2003), “Banka Kredilerindeki Daralmanın Ekonomik Etkileri ve Krizlerdeki Gelişimi”, Ankara: TCMB Yayınları.
26. Kanas, A., V. Dimitrios ve N. Eriotis (2012), “Revisiting Bank Profitability”, Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 22, 990-1005.
27. Kaya, Y.T. (2001), Türk Bankacılık Sisteminde Net Faiz Marjının Modellenmesi, BDDK Mali Sektör Politikaları Dairesi Çalışma Raporları, Ankara: No: 2001/4.
28. Liu, H. ve J.O.S. Wilson (2009), The Profitability of Banks in Japan. The Road to Recovery?, Centre for Banking Research, Cass Business School, City University London, Working Paper Series, Number: WP 06/09.
29. Miller, S.M. ve A.G. Noulas (1996), “The Technical Efficiency of Large Bank Production” Journal of Banking and Finance, 20(3), 495-509.
30. Molyneux, P. ve J. Thornton (1992), “Determinants of European Bank Profitability”, Journal of Banking and Finance, XVI, 1173-1178.
31. Olson, D. ve T.A. Zoubi (2011), “Effiency and Profitability in MENA Countries”, Emerging Markets Review, 12, 94-110.
32. Pasiouras, F. ve K. Kosmidou (2007), “Factors Influencing The Profitability of Domestic and Foreign Commercial Banks in European Union” Research in International Business and Finance, 21, 222-237.
33. Panayiotis, P., S. Anthanasoglou, N. Brissimis, D.D. Mathaios (2005), “Bank Specific, Industry Specific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability”, Bank of Greece Working Paper, 25, 1-37.
34. Perry, P. (1992) “Do Banks Gain or Lose from Inflation,” Journal of Retail Banking, 14(2), 25-30.
35. Revell, J. (1979), “Inflation and financial institutions”, Journal of Finance and Economics ,34, 160-167.
36. Sarıtaş, H. ve C. Saray (2012), “Türk Bankacılık Sektörünün Karlılık Performansının Analizi”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 23-37.
37. Sayılgan, G. ve O. Yıldırım (2009), “Determinants of Profitability in Turkish Banking Sector: 2002-2007”, International Research Journal of Finance and Economics, 28 , 207-214.
38. Scott, J.W. ve J.C. Arias (2011), “Banking Profitability Determinants”, Business Intelligence Journal,4 (2), 209-230.
39. Sufian, F., M. S. Habibullah (2009) “Bank Specific and Macroeconomic Determinants of Bank Profitability: Empirical Evidence from the China Banking Sector”, Frontiers of Economics in China, 4(2), 274-291.
40. Şahbaz, N. ve A. İnkaya (2005), “Türk Bankacılık Sektöründe Sorunlu Krediler ve Makroekonomik Etkileri”, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt 1, No:1.
41. Taşkın, F. D. (2011), “Türkiye'de Ticari Bankaların Performansını Etkileyen Faktörler”, Ege Akademik Bakış, 11, 289-298.
42. Tunay, B. (2009), “Türk Bankacılık Sektöründe Rekabet ve Kırılganlık”, Bankacılar Dergisi, 68, 30-55.
43. Türker, Y. K. (2002), Türk Bankacılık Sektöründe Karlılığın Belirleyicileri: 1997-2000.
44. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, MSPD Çalışma Raporları: 2002/1.
45. Uludağ, D.T. (2001), Aracı Kurumların Mali Yapılarını Güçlendirmeye Yönelik Bir Sistem: Sermaye Yeterliliği, SPK Yayını, Yayın No:134, Ankara.
46. Yücememiş, B. T. ve İ. A. Sözer (2011), “Bankalarda Takipteki Krediler: Türk Bankacılık Sektöründe Takipteki Kredilerin Tahminine Yönelik Bir Model Uygulaması”, Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, Cilt 3, No:5.