Büyükşehir Belediyeleri Web Sitelerinin Yönetişim İlkeleri Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Yerel yönetimler, meclislerin gündemi, konsey toplantı tutanakları, yıllık bütçeleri, stratejik planlar ve diğer temel belgeler gibi bilgileri resmî web sitelerinde yayınlar. Bu çalışma, vatandaşa en yakın hizmet birimi olan yerel yönetimlerin resmî web sitelerini açıklık, şeffaflık ve katılımcılık gibi yönetişim ilkeleri yönlerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Otuz büyükşehir belediyesinin web sayfaları, on üç ana kritere göre Stapel ölçeği ve içerik analizi yöntemi ile yeterlilik açısından değerlendirilmiştir. Kriterlerin ağırlıklandırılmasında LBWA yöntemi ve web sitelerinin sıralamasında CoCoSo yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, büyükşehir belediyesi web sitelerinin şeffaflık, denetim ve hesap verebilirlik yönlerinden yeterli düzeylere sahip olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yönetişim
• Büyükşehir Belediyeleri
• LBWA
• CoCoSo

Evaluation of Metropolitan Municipalities Web Sites in terms of Governance Principles

Öz

Local governments publicize information such as the agenda of local councils, minutes of council meetings, their annual budgets, the strategic plans, and the other essential documents on their official websites. This study aims to assess the official websites of local governments, which are the closest service units to the citizens, in terms of governance principles such as openness, transparency, and participation. The web pages of thirty metropolitan municipalities were evaluated in terms of competence with the Stapel scale and content analysis method according to the thirteen main criteria. The method of LBWA in weighting the criteria and CoCoSo method in the ranking of websites were used. The findings indicate that metropolitan municipality websites do not have sufficient levels in terms of transparency, audit, and accountability.

Anahtar Kelimeler

• Governance
• Metropolitan Municipalities
• LBWA
• CoCoSo

Kaynakça

1. Acar, S., Bilen-Kazancık, L., Meydan, M. C. ve Işık, M. (2019), İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması, SEGE-2017. Ankara: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü.
2. Ağmaz, S. (2017), “Türkiye’deki Belediyelerin İç Kontrol Sistemlerinin Etkinliğinin Dış Denetim Bulgularına Göre Analizi”, KÜ. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 19, S. 4: 74-92.
3. Aktel, M. (2009), “İl Belediye Web Sitelerinin İşlevselliği Üzerine Bir Araştırma”, SDÜ. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 14, S. 2: 223-240.
4. Alat, B. (2018), “Türkiye’de İl Belediye Web Sitelerinin İşlevselliği Üzerine Bir Araştırma”, FÜ. Sosyal Bilimler Dergisi, C. 28, S. 1: 93-114.
5. Alodalı, F. B.; Tuncer, A.; Usta, S.; Halis, M. (2012), “Yerel Yönetimlerde E-Belediyecilik Uygulamaları: Akdeniz Bölgesi Örneği”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, C.1, S. 1: 83-95.
6. Andersen, K. N.; Henriksen, H. Z.; Medaglia, R.; Danziger, J. N.; Sannarnes, M. K.; Enemærke, M. (2010), “Fads and Facts of E-Government: A Review of Impacts of E-Government (2003-2009)”, International Journal of Public Administration, Vol. 33, No. 11: 564-579.
7. Argüden, Y.; Toksöz, F.; Göymen, K.; Kalaycıoğlu, E.; Arıkboğa, E.; Salihoğlu, E.; Öğütücü Şen, F.; İzci, İ. (2018), “Vatandaş Bakışıyla” İstanbul İlçelerinin Belediye Yönetişim Karnesi, İstanbul: Argüden Yönetişim Akademisi Yayınları.
8. Armstrong, C. L. (2011), “Providing a Clearer View: An Examination of Transparency on Local Government Websites”, Government Information Quarterly, Vol. 28, No. 1: 11-16.

9. Arslan, A. (2012). “Türk Belediyelerinde M-Devlet Hizmeti Uygulamaları”, İnternet Uygulamaları ve Yönetimi Dergisi, C. 3, S. 2: 5-26.
10. Aytekin, A.; Durucasu, H. (2020), “Çok Kriterli Karar Problemlerine Yönelik Yeni Bir Ölçek: Aralıklı ve Aşamalı Tercih-Önem Ölçeği”, (Ed. E. Sarıkaya), Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Teori ve Araştırmalar-Cilt 2, Ankara: Gece Kitaplığı: 453-474.
11. Bertot, J. C.; Jaeger, P. T.; Grimes, J. M. (2012), “Promoting Transparency and Accountability Through Icts, Social Media, and Collaborative E-Government”, Transforming Government: People, Process and Policy, Vol. 6, No. 1: 78-91.
12. Birkinshaw, P. (2006), “Freedom of Information and Openness: Fundamental Human Rights?”, Administrative Law Review, Vol. 58, No. 1: 177-218.
13. Boulianne, S. (2009), “Does Internet Use Affect Engagement? A Meta-Analysis of Research”, Political Communication, Vol. 26, No. 2: 193-211.
14. Cocchia, A. (2014), “Smart and Digital City: A Systematic Literature Review”, (Eds. R. P. Dameri, C. Rosenthal-Sabroux), Smart City How to Create Public and Economic Value with High Technology in Urban Space, Cham: Springer: 13-43.
15. Cuillier, D.; Piotrowski, S. J. (2009), “Internet Information-Seeking and Its Relation to Support for Access to Government Records”, Government Information Quarterly, Vol. 26, No. 3: 441-449.
16. da Cruz, N. F.; Tavares, A. F.; Marques, R. C.; Jorge, S.; de Sousa, L. (2016), “Measuring Local Government Transparency”, Public Management Review, Vol. 18, No. 6: 866-893.
17. Emini, F. T.; Ayaz, Ç. E. (2018), “Türkiye’de Bilgi Edinme Hakkı: Büyükşehir Belediye Web Sayfaları Üzerinden Bir Değerlendirme”, Journal of Awareness, C. 3, S. 1: 13-26.
18. Erarslan-Yayınoğlu, P.; Sayımer, İ.; Arda, Z. (2007), “Belediyelerin Kurumsal Web Sitesi Kullanımı Üzerine Bir İnceleme: Londra Büyükşehir Yönetimi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Web Sitesi Ana Sayfalarının Karşılaştırılması”, Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, S. 7: 129-157.
19. European Commission (2020), “eGovernment Benchmark 2020: eGovernment That Works for the People”, https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/egovernment-benchmark-2020-egovernment-works-people, (Erişim: 05.05.2021).
20. Gandía, J. L.; Archidona, M. C. (2008), “Determinants of Web Site Information by Spanish City Councils”, Online Information Review. Vol. 32, No. 1: 35-57.
21. Garrido-Rodríguez, J. C.; López-Hernández, A. M.; Zafra-Gómez, J. L. (2019). “The Impact of Explanatory Factors on a Bidimensional Model of Transparency in Spanish Local Government”. Government Information Quarterly, Vol. 36, No. 1: 154-165.
22. Genç, A. (2019), “Türkiye ile Avrupa Birliği’nin E-Devlet Politikalarının Karşılaştırılması”, AB Uzmanlığı Tezi, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/kutuphane/aykut-genc-tez.pdf, (Erişim: 05.05.2021).
23. Gündoğdu, H. G. (2018), “Yerel Yönetimlerde Çalışanların E-Demokrasi ve E-Katılım Algısına İlişkin Bir Araştırma: Konya Büyükşehir Belediyesi Örneği”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 55, S. 1: 1-16.
24. Gündoğdu, H. G. (2020), Türkiye’de Kamu Yönetiminde Koordinasyon, Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
25. Gündoğdu, H. G.; Aytekin, A. (2020), “Vatandaşların Kamu Yönetimine Güveni: Ampirik Bir Araştırma”, (Ed. M. Mete), İktisadi ve İdari Bilimlerde Teori ve Araştırmalar II-Cilt 1, Ankara: Gece Kitaplığı: 297-338.
26. Harrison, T.M.; Sayogo, D.S. (2014), “Transparency, Participation, and Accountability Practices in Open Government: A Comparative Study”, Government Information Quarterly, Vol. 31, No. 4: 513-525.
27. Heald, D. (2003), “Fiscal Transparency: Concepts, Measurement and UK Practice”, Public Administration, Vol. 81, No. 4: 723-759.
28. Hirsch, W. Z.; Osborne, E. (2000), “Privatization of government services: Pressure-group resistance and service Transparency”, Journal of Labor Research, No. 21: 315-326.
29. Holzer, M.; Kim, S-T. (2005), Digital Governance in Municipalities Worldwide: A Longitudinal Assessment of Municipal Websites Throughout the World, New Jersey: APSA.
30. Holzer, M.; Manoharan, A. P. (2016), Digital Governance in Municipalities Worldwide (2015-16), New Jersey: Rutgers University.
31. Jaeger, P. T.; Bertot, J. C. (2010), “Transparency and Technological Change: Ensuring Equal and Sustained Public Access to Government Information”, Government Information Quarterly, Vol. 27, No. 4: 371-376.
32. Karakaya-Polat, R. (2006), E-Belediyecilik Kılavuzu Yerel Yönetim Vatandaş Etkileşimi, İstanbul: Tasam Yayınları.
33. Karakurt-Tosun, E. (2008), “Türkiye'de E-Belediyecilik Uygulamaları: Bursa Nilüfer-Osmangazi-Yıldırım Belediyelerinin Web Sitelerinin Analizi”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, C. 17, S. 2: 71-94.
34. Karkin, N.; Janssen, M. (2014). “Evaluating websites from a public value perspective: A review of Turkish local government websites”. International Journal of Information Management, Vol. 34, No. 3: 351-363.
35. Keleş, R. (2019), Yerinden Yönetim ve Siyaset, İstanbul: Cem Yayınevi.
36. Kerman, U.; Altan, Y.; Aktel, M.; Özaltın, O. (2012). “Türkiye’de E-Devlet: İl Düzeyinde Bir Analiz”. Sosyoekonomi, C. 18, S. 18: 45-80.
37. Kosovo Democratic Institute; NGO AKTIV (2020), “2019 Municipal Transparency and Accountability Index”, http://www.ngoaktiv.org/uploads/files/Municipal-Transparency-2019-ENG, (Erişim: 25.12.2020).
38. Lindquist, E. A.; Huse, I. (2017), “Accountability and Monitoring Government in the Digital Era: Promise, Realism and Research for Digital‐Era Governance”, Canadian Public Administration, Vol. 60, No. 4: 627-656.
39. Liu, S. M.; Yuan, Q. (2015), “The Evolution of Information and Communication Technology in Public Administration”, Public Administration and Development, Vol. 35, No. 2: 140-151.
40. Lupu, D.; Lazăr, C.G. (2015), “Influence of E-Government on the Level of Corruption in Some EU and Non-EU States”, Procedia Economics and Finance, No. 20: 365-371.
41. Mecek, M. (2017), “E-Devlet ve E-Belediye: Kavramsal Çerçeve ve Türkiye'de Belediye Web Sitelerine Yönelik Yapılan Çalışmaların İncelenmesi”. SDÜ. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 22, Kayfor 15 Özel Sayısı: 1815-1851.
42. Moon, M. J. (2002), “The Evolution of E-Government among Municipalities: Rhetoric or Reality?”, Public Administration Review, Vol. 62, No. 4: 424-433.
43. Moon, M. J. (2003), “Can IT Help Government to Restore Public Trust?: Declining Public Trust and Potential Prospects of IT in the Public Sector”, Paper presented at the 36th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS’03, Hawaii, 6-9 January).
44. Navarro-Heras, E.; Mora-Agudo, L.; Delgado-Jalón, M. L. (2016), “Analyzing the Transparency Traditional Variables within the Spanish Municipalities”, Transylvanian Review of Administrative Sciences, No. 47(E): 129-145.
45. Negiz, N.; Saraçbaşı, Y. (2012), “Demokratik Yönetişim Sağlanmasında E-Belediye ve Uygulamaları: Akdeniz Bölgesi Örneği”, Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, C. 7, S. 1: 42-52.
46. Obi, T. (2018), “The 14th Waseda – IAC International Digital Government Rankings 2018 Report”, https://idg-waseda.jp/pdf/The_2018_Waseda-IAC_Digital_Government_Rankings_Report.pdf, (Erişim: 21.03.2021).
47. Parlak, B.; Sobacı, M. Z. (2008),” Türkiye’deki Büyükşehir Belediyelerinin Website Temelli Hizmetleri: Karşılaştırmalı Bir İşlevsellik Analizi”, (Ed. B. Parlak), Kamu Yönetiminde Yeni Vizyonlar, Ankara: Turhan Kitabevi: 229-257.
48. Pina V.; Torres, L.; Royo, S. (2007), “Are ICTs Improving Transparency and Accountability in the EU Regional and Local Governments? An Empirical Study”, Public Administration, Vol. 85, No. 2: 449-472.
49. Piotrowski S.J.; Borry, E. L. (2009), “Transparency and Local Government Websites”, Handbook of Research on Strategies for Local E-Government Adoption and Implementation: Comparative Studies, (Ed. C.G. Reddick), IGI Global: Hershey, PA, USA: 390-407.
50. Piotrowski, S. J.; Van Ryzin, G. G. (2007), “Citizen Attitudes Toward Transparency in Local Government”, American Review of Public Administration, Vol. 37, No. 3: 306-323.
51. Quinn, A. C. (2003), “Keeping the citizenry informed: Early congressional printing and 21st century information policy”, Government Information Quarterly, Vol. 20, No. 3: 281-293.
52. Rebolledo, M.; Zamora-Medina, R.; Virgili, J. R. (2017), “Transparency in citizen participation tools and public information: A comparative study of the Spanish city councils’ websites”, El profesional de la información, Vol. 26, No. 3: 361-369.
53. Roberts, A. (2006), Blacked Out: Government Secrecy in the Information Age, Cambridge: Cambridge University Press.
54. Ruano de La Fuente, J. M. (2014), “E-Government Strategies in Spanish Local Governments”, Local Government Studies, Vol. 40, No. 4: 600-620.
55. Sayımer, İ., Dondurucu, Z.; Küçüksaraç, B. (2019), “Dijitalleşen Kentlerde Yönetişim: Marmara Bölgesi Büyükşehir Belediyeleri'nin Karşılaştırmalı E-Belediyecilik Uygulamaları”, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, C. 5, S. Güz: 420-443.
56. Stasavage, D. (2003), “Transparency, Democratic Accountability, and the Economic Consequences of Monetary Institutions”, American Journal of Political Science, Vol. 47, No. 3: 389-402.
57. Şahin, A. (2019), Türk Kamu Yönetiminde Yapısal Dönüşüm ve E-Devlet, İstanbul: Atlas Akademi.
58. Şat, N. (2016), “Türkiye'de Büyükşehir Belediyelerinin Genel Ağ (Web) Sitelerinin Analizi”, Türk İdare Dergisi, C. 482, S. 1: 183-237.
59. Tasan-Kok, T.; Vranken, J. (2011), Handbook for Multilevel Urban Governance in Europe: Analysing Participatory Instruments for an Integrated Development, The Hague: European Urban Knowledge Network.
60. T.C. Başbakanlık (2003), Kamu Yönetiminde Yeniden Yapılanma: Değişimin Yönetimi İçin Yönetimde Değişim, Ankara: T.C. Başbakanlık.
61. T.C. Kalkınma Bakanlığı (2018), e-Devlet Hizmetlerinin Geliştirilmesi Çalışma Grubu Raporu, Ankara: T.C. Kalkınma Bakanlığı.
62. T.C. Sayıştay (2006), e-Devlete Geçişte Kamu Kurumları İnternet Siteleri Performans Denetimi Raporu, Ankara: T.C. Sayıştay Başkanlığı.
63. Transparency International (2015), Local Governance Integrity: Principles and Standards, Berlin: Transparency International.
64. Twizeyimana, J. D.; Andersson, A. (2019), “The public value of E-Government –A literature review”, Government Information Quarterly, Vol. 36, No. 2: 167-178.
65. UN (2020), “E-Government Survey 2020”, New York: United Nations, https://publicadministration.un.org/egovkb/Portals/egovkb/Documents/un/2020-Survey/2020%20UN%20E-Government%20Survey%20(Full%20Report).pdf (Erişim: 19.02.2021).
66. Uzunali, E.; Görmez, A. H. (2019), “Türkiye’de Büyükşehir Belediyelerinin Mali Yapıları ve Bütçe Sürdürülebilirliklerinin Oran Analiz Yöntemiyle Karşılaştırılması”, International Journal of Economic and Administrative Studies, S. 25: 95-118.
67. Vidali, J. J.; Holeway, R. E. (1975), “Stapel scales versus semantic differential scales: Further evidence”. Psychological Reports, Vol. 36, No. 1: 165-166.
68. Welch, E. W.; Hinnant, C. C.; Moon, J. M. (2005), “Linking Citizen Satisfaction with E-Government and Trust in Government”, Journal of Public Administration Research and Theory, Vol. 15, No. 3: 371-391.
69. Yazdani, M.; Zarate, P; Zavadskas, E. K.; Turskis, Z. (2019), “A Combined Compromise Solution (CoCoSo) method for multi-criteria decision-making problems”. Management Decision, Vol. 57, No. 9: 2501-2519.
70. Yıldız, M. (1999), “Yerel Yönetimlerde Yeni Bir Katılım Kanalı, İnternet: Türkiye ve ABD’de Elektronik Kamu Bilgi Ağları”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, C. 8, S. 4: 144-156.
71. Žižović, M.; Pamucar, D. (2019), “New model for determining criteria weights: Level Based Weight Assessment (LBWA) model”, Decision Making: Applications in Management and Engineering, Vol. 2, No. 2: 126-137.