Bitümlü Şistlerin Asit Ekstraksiyonu İle Zenginleştirilmesi

Son yıllarda, sıvı yakıtlara ve organik kimyasal maddelere kaynak oluşturan petrol türevi hammaddelere gereksinim giderek artmaktadır. Bu gereksinimleri karşılayacak en önemli enerji kaynaklarından bir tanesi de bitümlü şistlerdir. Bu çalışmada Seyitömer-Kütahya linyit işletmesinde, linyit üretimi sırasında çıkarıldığı halde hemen hemen hiçbir şekilde değerlendirilmeyen yüksek mineral madde içerikli bitümlü şistlerinin çeşitli ekstraksiyon koşullarında mineral maddeleri giderilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmada, bitümlü şistte kuru baza göre %72,24 olan mineral madde en uygun koşullarda HCl ile ilk kademe sonunda %64,31’e, HCl-HF ile ikinci kademe sonunda %17,24’e, üçüncü kademede ise HCl-Zn tozu ile %14,63’e indirilmiştir. Bu sonuçlara göre başlangıçtaki mineral kısmın %93,42’sinin giderildiği görülmüştür. Ürünler üzerinde yapılan ısıl değer tayinlerinde, mineral madde gideriminin ısıl değeri olumlu yönde etkilediği görülmüştür. 

Recently, the need to liquid fuels and organic chemicals obtained from petroleum derivates is increasing. One of the most important energy resources to fulfill this need is the oil shales. In this study, the removal of mineral matter from the Seyitömer-Kütahya oil shales, which were obtained from the lignite production process as a by-product and haven’t been evaluated, was investigated under various extraction conditions. The 72.24% mineral matter content of the original oil shale was reduced to 64.31% by HCl extraction at the first stage and it was reduced to 17.24% by HCl-HF extraction at the second stage and to 14.63% after the last stage by HCl-Zn extraction. At the end of demineralization, 93.42% of the original mineral content of the oil shale was removed. Demineralization has affected the calorific value positively according to the calorific value determination results.