ERGONOMIC ANALYSIS OF DENTAL TREATMENTS TASKS: DISCOMFORT FACTOR IDENTIFICATION AND IMPACT ON BODY REGIONS

Amaç: Diş hekimliği mesleği, uzun süreli statik kas yüklemesi, yüksek oranda tekrarlanan ve monoton çalışma, dokuların kuvvetle zorlanması veya mekanik olarak sıkıştırılması ve titreşimli araçların kullanılmasını içerir. Bu nedenle diş hekimlerinin, maruz kaldıkları mesleki kas-iskelet rahatsızlıkları (MKİSR) yüzünden maliyetli sağlık sorunları yaşayarak erken emekli olmaları söz konusudur. Bu çalışmanın amacı dişhekimlerinin yaşamakta olduğu kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının risk faktörlerini tanımlamak ve bölgesel olarak tespit edip, etki derecelerini incelemektir.

Gereçler: Bu çalışma kapsamında bir anket hazırlanmış olup, çeşitli üniversitelerin, hastahanelerin ve diş kliniklerinde görev yapan 67 dişhekimi tarafından doldurulmuştur. Diş hekimlerinin altı vücut bölgesine en yaygın tedavi yöntemleri esnasında EMG ölçümleri yapılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı ve MKİSR’nın oluşmasına sebep olan faktörleri belirlemek amacıyla Diskriminant Analiz yöntemi kullanılmıştır. EMG deneyinden elde edilen sonuçları ise ANOVA kullanılarak belirlenen MKİSR faktörleri teyit edilmiştir.

Bulgular: Diş hekimlerinin tedavi esnasında en sık rastlanan pozisyon statik ve uzun süreli oturma / durma pozisyonda oldukları tespit edilmiştir. Son 12 ayda yaşanan kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının en çok görülmekte olduğu bölgeler boyun, el/bilek, üst sırt, ve omuzlar olarak saptanmıştır. Son 7 günde ise en çok dirsek, ayaklar, kalça, ve bilek/el bölgelerinde rahatsızlık yaşandığı tespit edilmiştir.

Sonuçlar: Diş hekimlerinin uygulamakta olduğu endodonti, dolgu, diş çekimi, muayene, ve çıkarılabilir protez tedavilerinin, vücut bölgeleriyle etkileşerek kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açtığı ortaya çıkmıştır. Ancak, vücut bölgesi diş çekimi, endodonti ve diş muayenesi esneasında oluşabilecek tek anlamlı risk faktörü olarak bulunmuştur.

Objectives: Dentistry profession involves in prolonged static muscle loads, highly repetitive and monotonous work, high force exertion or mechanical compression of tissues, and using vibrated tools. Therefore dentists are exposed to work-related musculoskeletal disorders (WRMSDs), which results in costly health problems and early retirements. This research aims to determine the risk factors of musculoskeletal discomforts among dentists, and to identify the impact of the dental tasks on the body regions during particular treatments.

Materials and Methods: A questionnaire is created and fulfilled by 67 dentists from universities, hospitals, and dental offices. Electromyography studies were applied on six body regions of randomly selected three dentists during most common dental treatments. Discriminant Analysis was applied to determine whether a set of variables is effective in predicting category membership, and to identify statistically significant factor(s) which contribute(s) formation of the WRMSDs. ANOVA was utilized to analyze the results which were obtained from sEMG experiment and to determine the risk factors of work related musculoskeletal disorders. 

Results: The most common position of the dentists while performing their profession was static and prolonged sitting / standing position. Musculoskeletal discomforts were experienced during the past 12 months in neck, hand / wrist, upper back, and shoulder regions; and during the past 7 days in elbows, feet, hip, and wrist / hand regions.

Conclusions: There is no significant factor on dental filling therapy, tooth cleaning, fixed prosthodontics, and removable prosthodontics treatments. However, body region is the only significant factor on tooth extraction, endodontic and dental examination treatments.