ÖĞÜTME ŞARTLARININ GALENİT FLOTASYONUNA ETKİSİ
Öz
Cevherlerin yüzey özellikleri göz önüne alındığında öğütme sürecinde kullanılan suyun galvanik etkileşim üzerinde büyük etkisinin olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, öğütme ortamı ve öğütme cihazları sülfürlü minerallerin flotasyon verimi ve seçimliliği üzerinde önemli rol oynamaktadır. Bu kapsamda, bilimsel yazında yer alan kısıtlı sayıdaki çalışmada flotasyon öncesi kuru öğütmenin cevher tipine ve mineral yapısına bağlı olarak yaş öğütmeye kıyasla avantajlarının olabildiği gösterilmiştir. Bu çalışmada, kompleks sülfürlü kurşun-çinko cevheri kullanılmıştır. Tesiste dik değirmen kullanılarak kuru öğütülüp hazırlanmış cevher numuneleri ile laboratuvarda çubuklu değirmen kullanılarak yaş öğütülüp hazırlanan cevher numunelerinin flotasyon performansları karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Kuru ve yaş öğütülen numunelerle yapılan flotasyon deneyleri sonucunda, kuru öğütmenin yaş öğütmeye kıyasla, galenit flotasyon performansını gerek verim-tenör gerekse de piritin bastırılması açısından olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Kuru ve yaş öğütme arasında bulunan bu farkın pülp kimyasının farklılığından kaynaklandığı düşünülerek, nedenleri, flotasyon performansı ve pülp potansiyeli parametreleri temel alınarak irdelenmiştir. SEM (Scanning Electron Microscope) görüntüleme analizi kullanılarak, farklı öğütme şartlarında (kuru/yaş) elde edilen numunelerin tane morfolojilerinin karşılaştırılması sonucunda, farklılık gözlemlenmemiştir. Pülpün elektrokimyasal ölçümleri ışığında, çubuklu değirmende yaş öğütme sürecinde oluşan indirgen ortamın flotasyon performansını düşürdüğü belirlenmiştir. Dik değirmende kuru öğütme sırasında oluşan yükseltgen ortamın ise, cevherin flotasyon performansını arttırdığı ancak sfaleritin istenmeyen canlanmasını hızlandırarak seçimliliği azalttığı belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan reaktifler, sfaleritin bastırılmasında yeterli olmamıştır. Bulgular, aynı cevherin farklı şartlarda öğütülmesi sonucunda, sistemin pülp kimyasının değişmesinden dolayı, flotasyon performası üzerinde önemli etkiler yarattığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Flotasyon, Kuru öğütme, Yaş öğütme, Dik değirmen
Destekleyen Kurum
ESOGÜ BAP
Proje Numarası
2015-697 ve 2017-1625
Teşekkür
Bu çalışma ESOGÜ BAP tarafından “2015-697 ve 2017-1625” kodlu projeler çerçevesinde desteklenmiştir.
Kaynakça
- Referans1 Bruckard, W.J., Sparrow, G.J. and Woodcock, J.T., 2011. A review of the effects of the grinding environment on the flotation of copper sulphides, International Journal of Mineral Processing, 100, 1-13. Erişim adresi: http://dx.doi.org/10.1016/j.minpro.2011.04.001
- Referans2 Bulatovic, S., Wyslouzil, D.M., 1985. Selection of reagent scheme to treat massive sulphide ores, Complex Sulphides, Processing of Ores, Concentrates and By-Products (Ed. By A.D. Zunkel, R.S. Boorman, A.E. Morris and R.J. Wesely), Metallurgical Society, 101-141.
- Referans3 Cases, J.M., de Donato, P., Kongolo, M., Michot, L., 1989. The influence of grinding media on the adsorption and abstraction of potassium amyl xanthate on finely ground galena and pyrite, SME Preprint, SME, Littleton Colorado, 89-62.
- Referans4 Dávila-Pulido, G.I., Uribe-Salas, A., Espinosa-Gómez, R., Comparison of the depressant action of sulfite and metabisulfite for Cu-activated sphalerite. International Journal of Mineral Processing, 2011, 101(1–4), 71-74. Ek. C. S., 1985. Selective flotation of different complex pyritic ores. In Complex Sulfides, Zunkel A.D. and others (Eds.), TMS-AIME, Warrendale, 83-101.
- Referans5 Fahlstrom, P.H. 1974. Autogeneous grinding of base metal ores at Boliden Aktiebolag. CIM Bulletin, 78, 127-141.
- Referans6 Feng, D., Aldrich, C., 2000. A comparison of the flotation of ore from the Merensky Reef after wet and dry grinding, International Journal of Mineral Processing, 60 (2), 115-129. Erişim adresi:https://doi.org/10.1016/S0301-7516(00)00010-7
- Referans7 Finkelstein, N.P., Allison, S.A., 1976. The chemistry of activation, deactivation and depression in the flotation of zinc sulfide: a review. In: Fuerstenau, M.C. (Ed.), Flotation: A.M. Gaudin Memorial Volume, American institute of Mining, Metallurgical and Petroleum Engineering, New York, 1, 414– 451.
- Referans8 Forssberg, E., Subrahmanyam, T.V., 1993. Grinding, pulp chemistry and particle floatability, Proceedings of the XVIII International Mineral Processing Congress, Sydney, Vol. 1. The Australasian Institute of Mining and Metallurgy, Melbourne, 1-6.
- Referans9 Heyes, G.W., Trahar, W.J., 1977. The natural flotability of of chalcopyrite, International Journal of Mineral Processing, 4, 317-344.
- Referans10 Hiçyılmaz C., Bilgen S., Akdoğan G., Ulusoy U., 1997. Role of shape and morphological properties of particles on floatability-Pyrite example, 7. Balkan Conference on Mineral Processing, Suceava, Romanya, 1,127-133.