Filipinler ve Habeşistan’da İlk Daimî Osmanlı Temsilcisi: Manila ve Harar Başşehbenderi Necib Hac Bey

Necib Hac Bey is an Ottoman diplomat of Syrian Maronite origin. He was a journalist before he was employed in diplomacy. During the reign of Abdülhamid II he published a newspaper called “Ebu’l-Hevl” in Egypt which remained in publication for nine years. Then he was appointed as a chief shahbender (consul general) in Ragusa. What makes him peculiar in terms of Ottoman diplomatic history, however, is his appointment as a chief shahbender in Manila, the capital of Philippines and in the Abyssinian city of Harar. In fact, he is the first Ottoman permanent representative to serve in two different foreign countries. In spite of that, he is little known in literature. The current research aims to unveil the life and diplomatic career of Necib Hac Bey by means of Ottoman archival documents.

Maruni kökenli Suriyeli önemli bir aileye mensup olan Necib Hac Bey gazetecilikten diplomasi mesleğine geçiş yapmış bir Osmanlı diplomatıdır. II. Abdülhamid döneminde dokuz yıl boyunca Mısır’da Ebu’l Hevl isimli bir gazete çıkardıktan sonra Ragusa Başşehbenderi olarak tayin edilmiştir. Fakat Osmanlı diplomasi tarihi açısından Necip Hac Bey’i önemli kılan husus II. Meşrutiyet sonrasında Filipinler’in başkenti Manila ve Habeşistan’ın Harar şehrinde başşehbender olarak görev yapmasıdır. Zira kendisi her iki ülkede de görev yapan ilk Osmanlı daimî temsilcisi olma özelliğine sahiptir. Bu özelliğine rağmen Necib Hac Bey hakkında literatürde pek fazla bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı da Osmanlı arşiv belgeleri ışığında Necib Hac Bey’in hayatının ve diplomatik kariyerinin bilinmeyen yönlerini ortaya koymaktır.