KIRIM HANLIĞI ŞER’İYYE SİCİLLERİ’NDE YER ALAN AVARIZ VE PARA VAKIFLARI ÜZERİNE

The institution of vaqf (Islamic pious foundation) has played important roles in the social life of the Islamic states. This is also true fort the social, cultural, economic and political life of the Crimean Khanate. Indeed, most of the services, normally under the liability of the state, have been carried out by vaqf in the Khanate. The court registers of the Crimean Khanate, in which the foundational objectives of the vaqfs, their services, financial structures and audit records are principally documented, is a point of attention in this study. Accordingly, this study explores the place of vaqf in the Crimean Khanate on the basis of court registers. 

Vakıf müessesesi, İslâm devletlerinin içtimai hayatında çok önemli rol oynamıştır. Bu açıdan Kırım Hanlığı’nın, sosyal, kültürel, iktisadi ve hatta siyasi hayatında da büyük bir yer tuttukları görülmektedir. Nitekim kamu hizmeti niteliğinde olan bir çok hizmet, bu anlayış ve müesseseler vasıtasıyla çözümlenmiştir. Diğer yandan vakıfların kuruluş amaçları, ürettikleri hizmetler ile mali yapılarının dökümü ve teftişinin sicillere aktarılması bir kural olduğundan dolayı, sicil kayıtlarında dikkatimizi çekmiştir. Mamafih bu araştırmamız, Kırım Hanlığı ile Şer’iyye Sicilleri çerçevesinde elde edilen verileri değerlendirerek, vakıflar konusuna aydınlık getirmesi amacıyla hazırlanmıştır