Akdeniz ve Hint Okyanusu Gemicilik Geleneklerinin Genel Bir Mukayesesi
Öz
Hint Okyanusu’ndaki gemi çeşitleri ve gemi yapım teknikleri,
Akdeniz bölgesindeki gemicilik geleneğinden oldukça farklı bir
şekilde gelişmiştir. Bu çalışma, Portekizlilerin bölgeye gelmesiyle
birlikte önemli bir değişim yaşamış olan Ortaçağ Hint Okyanusu
gemicilik geleneği ile Akdeniz denizcilik geleneği arasındaki
farkları ve bu farklılıkların ardında yatan gerekçeleri öz bir şekilde
ele almaktadır. Çalışmada, bu farklılıkların, sadece kara ve deniz
coğrafyaları arasındaki farklılıklarla anlaşılamayacağı, aynı
zamanda siyasi ve kültürel etkilerin de dikkate alınması gerektiği
vurgulanmıştır. Bu çerçevede, gemicilik açısından Akdeniz’de
siyasi etkenler, Hint Okyanusu’nda ise zorlu iklim ve coğrafya ön
plana çıkmaktadır. Sonuç olarak, bu örnek üzerinden teknolojik
ve teknik gelişmeleri inceleyen benzer nitelikli karşılaştırmalı
analizlerin, bu süreçte etkili olan maddi, kültürel, sosyal ve siyasi
etkileri de hesaba katmaları gerektiği ifade edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbadi, A.M., Salim, S.A. (1981). Tarihü’l-bahriyyeti’l-İslamiyye fi Mısr ve’ş-Şam, Beyrut.
- Ali, C. (1978). el-Mufassal fî târîhi’l-Arab kable’l-İslam, VII, Beyrut.
- Arenson, S. (1989). “Ships and Shipbuilding, Red Sea and Persian Gulf”, DMA, ed. Joseph R.Strayer, XI, New York.
- Bakır, A. (2001). “Ortaçağ İslam Dünyasında Deri, Tahta ve Kağıt Sanayi”, Belleten, LXV.
- Benson, B. (1987). Gemiler, çev: Uğur Uluç, İstanbul.
- Bostan, İ. (1996). “Gemi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XIV, İstanbul.
- Bosworth, C. E., Kındermann, H. (1995). “Safina”, The Encyclopedia of Islam, VIII, Leiden.
- Cahen, C., Colın, G. S. (1991). “Dar al-Sınaa”, The Encyclopedia of Islam, II, Leiden.
- Cahen, C. (1990). İslamiyet – Doğuşundan Osmanlı Devleti’nin Kuruluşuna Kadar, çev: Esat Nermi Erendor, Ankara.
- Casson, L. (2002). Antik Çağda Denizcilik ve Gemiler, çev: Gürkan Ergin, İstanbul.