Nasreddin Hoca Fıkralarının Metin Merkezli Halk Bilimi Kuramlarından Yayılma ve Gelişme Kuramlarına Göre Tahlili
Öz
Sözlü anlatı geleneği içerisinde önemli bir yere sahip olan Nasreddin Hoca fıkraları, birçok sebebe bağlı olarak değişik coğrafyalarda yayılma göstermiş ve yine sözlü gelenek içerisinde yeniden yaratılan ve güncellenen fıkralarla büyük bir fıkra külliyatı oluşturmuştur. Bugün sadece Türk dünyasında değil, farklı coğrafî bölgelerde dahi Nasreddin Hoca fıkralarının var olduğunu görmek mümkündür. Bu durum Nasreddin Hoca fıkralarının evrenselliğini göstermesi açısından önemlidir. Nasreddin Hoca fıkralarının yayılması ve diğer coğrafyalarda varlık göstermesi meselesi birçok bilim adamı tarafından tartışılan konuların başında gelmektedir. Makalede bu bağlamda, Nasreddin Hoca fıkralarının, metin merkezli halkbilimi kuramlarından olan yayılma ve gelişme kuramlarına göre tahlili yapılarak yine bu fıkraların yayılma şekli ve diğer toplumlarda nasıl var olduğu meselesi örneklerle tartışılacaktır
Anahtar Kelimeler
Halk Bilimi, Fıkra, Nasreddin Hoca, Yayılma Kuramı, Gelişme Kuramı
Kaynakça
- Çobanoğlu, Ö. (2010). Halkbilimi
- Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş, Akçağ Yayıncılık, Ankara. Devletov, K. (1959). Proishocdenii i Znaçeniye Obraza Nasreddina Efendi, Voprosı Uzbekskoy
- Litereraturı, Taşkent. Duman, M. (2005). Nasreddin Hoca Kitapları Açıklamalı Bibliyografyası (1408–2004), Turkuaz Yayınları, İstanbul.
- Duman, M. (2008). Nasreddin Hoca ve 1555 Fıkrası, Heyemola Yayınları, İstanbul.
- Ekici, M. (2009). “Gülme Teorileri ve Nasreddin Hoca Fıkraları”, 21. Yüzyılı Nasreddin Hoca İle Anlamak, Yayınları, Ankara, s. 271-280.
- Ekici, M. (2010). Halk Bilgisi (Folklor) Derleme ve İnceleme Yöntemleri, Geleneksel Yayıncılık, Ankara.
- İsmailova, G. (2005). Kırgız Mizahı ve Mizah Tipleri, İrfan Kültür ve Eğitim Merkezi Yayınları, İzmir.
- Karadavut, Z. (2005). “Kırgızlarda Kuudlluk ve Apendi” Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S 15, Konya, s. 413-433.
- Kirişçioğlu, F. (1997). “Sahaların (Yakut) Naara Soux Fıkra Tipi ile Nasreddin Hoca’nın Karşılaştırılması”, Ankara, s. 22-23.
- Oğuz, Ö. (1997). “Nasreddin Hoca Fıkralarında Varyant Meselesi”, Nasreddin Hoca Sempozyumu Bildirileri,